Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σπάζοντας το καλούπι

«Να κι αν γεννήθηκα, να κι αν έγινα» το σύνθημα του πανό της Colour Youth στο Athens Pride 2017

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σπάζοντας το καλούπι

  • A-
  • A+

Τα τελευταία χρόνια η τρανς κοινότητα μπορεί να μετρήσει αρκετές «νίκες»: από την συμπερίληψη της ταυτότητας φύλου στην προστασία από τα εγκλήματα μίσους και τις διακρίσεις, στη θεσμοθέτηση της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου -κεντρικής διεκδίκησης της τρανς κοινότητας για πάρα πολλά χρόνια- αλλά και την αποπαθολογικοποίηση των τρανς ταυτοτήτων, οι θεσμικές αλλαγές φέρουν σίγουρα θετικό πρόσημο όσον αφορά την κατοχύρωση των δικαιωμάτων των τρανς ατόμων. 

Παράλληλα οι κοινωνικές αντιλήψεις γύρω από τα ζητήματα ταυτότητας φύλου έχουν αρχίσει σταδιακά να μεταβάλλονται, αν και η κοινωνική αλλαγή αποτελεί φυσικά μια διεργασία διαρκώς σε εξέλιξη. Η θεσμική κατοχύρωση ορισμένων βασικών δικαιωμάτων δεν αντικατοπτρίζεται απόλυτα στην καθημερινή εμπειρία των τρανς ατόμων.

Οσα άτομα δεν ταυτιζόμαστε με το φύλο που μας αποδόθηκε, συνεχίζουμε να ερχόμαστε αντιμέτωπα με στερεοτυπικές αντιλήψεις, τρανσφοβικές διακρίσεις και βία σε όλα σχεδόν τα πλαίσια της ζωής μας, ξεκινώντας από την ίδια μας την οικογένεια, το σχολείο, το πανεπιστήμιο, την εργασία, αλλά και κάθε κομμάτι του δημόσιου χώρου. 

Αυτό που έχει αλλάξει όμως μέσα σε αυτά τα τελευταία χρόνια είναι αυτή ακριβώς η μεγαλύτερη ορατότητα που έχουμε ως κοινότητα. Είναι πλέον πολλά τα άτομα που μιλούν ανοιχτά για την εμπειρία τους και φέρνουν στο προσκήνιο τα ζητήματα που απασχολούν την τρανς κοινότητα διεκδικώντας ενεργά την θεσμική και κοινωνική αλλαγή. Αυτό έχει βοηθήσει τα τρανς άτομα, ειδικά τα πιο νέα, να μπορούν να έχουν πρόσωπα αναφοράς και πρότυπα, ορατά στο δημόσιο χώρο, καθώς και ευκολότερη πρόσβαση σε πληροφορίες, υποστήριξη, αλλά και σε κοινότητες.

Η σημασία των οργανώσεων και των κοινοτικών χώρων είναι τεράστια. Μέσα σε αυτές και από αυτές δημιουργούνται ασφαλείς χώροι στους οποίους τα άτομα είναι ελεύθερα να εκφράσουν την ταυτότητά τους, όταν αυτό δεν τους επιτρέπεται αλλού, να βρουν υποστήριξη και να ενδυναμωθούν.

Μέσα από τη συνεχή δράση των οργανώσεων και των ομάδων, έχει αρχίσει να γίνεται ορατή και η τεράστια ποικιλομορφία βιωμάτων, σπάζοντας σιγά σιγά το ένα και μοναδικό καλούπι στο οποίο έπρεπε ως τώρα να χωράει το βίωμα ενός τρανς ατόμου για να γίνει αποδεκτό. Εχει αρχίσει να δημιουργείται σταδιακά ο κοινωνικός αυτός χώρος που θα μπορεί να συμπεριλάβει όλες τις τρανς εμπειρίες, χωρίς να αυτές να λογοκρίνονται και να συμπιέζονται μέσα σε έμφυλα και cis-κανονικά στεγανά. 

Σίγουρα είμαστε ακόμα πολύ μακριά από μια κοινωνική πραγματικότητα στην οποία ως τρανς άτομα μπορούμε να υπάρχουμε και να είμαστε ορατοί, ορατές και ορατά, χωρίς τον φόβο της βίας, χωρίς να αντιμετωπίζουμε διακρίσεις και να ακυρώνεται η ταυτότητα μας. Μέχρι τότε συνεχίζουμε καθημερινά να διεκδικούμε τα βασικά -αλλά δυστυχώς όχι ακόμη αυτονόητα: το δικαίωμα μας στον αυτοπροσδιορισμό, στην ισότητα, στην ίδια μας την ύπαρξη. 

*Ακτιβιστής, μέλος Colour Youth και Επιστημονικής Ομάδας Orlando LGBT+ 


Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος «Αόρατη Ιστορία: Διαδρομές, βιώματα, πολιτικές των ΛΟΑΤΚΙ+ στην Ελλάδα», που κυκλοφόρησε με την «Εφ.Συν.» -  Σαββατοκύριακο στις 8 Ιουνίου 2019. Μπορείτε να διαβάσετε τα κείμενα σε ηλεκτρονική μορφή επιλέγοντας το αντίστοιχο λινκ από τον κατάλογο περιεχομένων που ακολουθεί ή να ξεφυλλίσετε και να διαβάσετε ολόκληρο το τεύχος στην εφαρμογή issuu μετά τον κατάλογο περιεχομένων. 


Περιεχόμενα Τεύχους

● Εισαγωγή, σελ. 2
● Νίκος Μυλωνάς (συνέντευξη στο Θεοδόση Γκελτή), Ένας «φίλος της Ντόροθυ» στην Ελλάδα, σελ. 3
● Σόνια, Λεσβίωμα, σελ. 4
● Ι.Κ., Το ζητούμενο είναι το τέλος της ντροπής, σελ. 4
● Αρης Μπατσιούλας, 20th Century Boy, σελ. 5
● Ρηνιώ Συμεωνίδου, Το υπέροχα ποικιλόμορφο φάσμα του βιολογικού φύλου: Ιντερσεξ παιδιά και άνευ όρων αγάπη, σελ. 6
● Ελενα – Ολγα Χρηστίδη, Μεγαλώνοντας σε μια κουίρ οικογένεια τη δεκαετία του ‘90, σελ. 7
● Αννα Κουρουπού, Συγγρού… σελ. 8
● PASSPORT, Καμία ομοφοβική στολή, καμία τρανσφοβική εντολή, καμία ρατσιστική εξουσία, σελ. 9
● Μπέττυ Βακαλίδου, Το τρανς κίνημα όπως το έζησα, σελ. 10
● Θωμάς Ξωμερίτης, Ηρωική έξοδος, δύσκολη ελευθερία, σελ. 11
● Δήμητρα Τζανάκη, Από το 1871 μέχρι το 1950: Γενεαλογία φύλου και σεξουαλικότητας, σελ. 12-13
● Κώστας Γιαννακόπουλος, Μια διάχυτη ομοφυλοφιλία στη μεταπολεμική Ελλάδα, σελ. 14-15
● Θεοδόσης Γκελτής, Από το 1976 μέχρι το 1990, Το κίνημα για την απελευθέρωση της ομοφυλόφιλης επιθυμίας, σελ. 16-18
● Πάολα Ρεβενιώτη (συνέντευξη στο Θεοδόση Γκελτή), Όταν βάζεις τη φούστα δεν την ξαναβγάζεις, σελ. 18
● Χρήστος Ρούσος (συνέντευξη στο Θεοδόση Γκελτή), Στη φυλακή γνώρισα έρωτες που τους λέω κινηματογραφικούς, σελ. 19
● Ειρήνη Πετροπούλου, Από το 1990 μέχρι το 2004: Δράσεις, ορατότητα, συνεργασίες, σελ. 20 – 21
● Νέλη Καούνη, Από το 2005 μέχρι σήμερα: Εκρηξη ακτιβιστικής δραστηριότητας και ενδοσκόπηση, σελ. 22-25
● Λεσβιακή Ομάδα Αθήνας, 18 χρόνια, 700 συναντήσεις, σελ. 26
● Φίλιππος Παγάνης, Σπάζοντας το καλούπι, σελ. 27
● Γιώργος – Κυβέλη, Εξω από το δίπολο, σελ. 27
● Μενέλας, Επιζώντες της ετεροκανονικότητας: η πορνογραφία και εγώ, σελ. 28
● ΕΜΑΝΤΕΣ, ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσφυγες: Μειονότητα μέσα στη μειονότητα, σελ. 29
● Νάνσυ Παπαθανασίου, Ελενα-Ολγα Χρηστίδη, Αμφισβητώντας την αυθεντία: τα κινήματα απέναντι στην «επιστήμη», σελ. 30-31
● Γιώργος Παπαδοπετράκης, Αντώνης Πούλιος, Το HIV/AIDS και η μετάδοση του στίγματος, σελ. 32-33
● Δέσποινα Χρονάκη, Κατασκευάζοντας τη μη ετεροκανονική συνθήκη στη δημοφιλή κουλτούρα, σελ. 34
● Γιώργος Σαμπατακάκης, Κουίρ σαν χώρα ή βγαίνοντας με κέφι από την ντουλάπα της Μεταπολίτευσης, σελ. 35
● Κωνσταντίνος Κυριακός, Για την ερωτική διαφορά στην ελληνική σκηνή: παραστάσεις με σημασία, σελ. 36-37
● Αν Πελεγκρίνι, Fuck Stonewall, σελ. 38-39
● Αλεξάνδρα Χαλκιά, Εχουν πράγματι αλλάξει τα πάντα;, σελ. 39
● Ελενα – Ολγα Χρηστίδη, Νάνσυ Παπαθανασίου, Ο δρόμος έχει τη δική σου ιστορία, σελ. 40

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Στη φυλακή γνώρισα έρωτες που τους λέω κινηματογραφικούς 
Η καταδίκη του Χρήστου Ρούσου σε ισόβια το 1976, σε ηλικία 18 ετών, για την ανθρωποκτονία του ερωτικού συντρόφου του απέκτησε κεντρική θέση στο δημόσιο λόγο, με ακραία ομοφοβικά δημοσιεύματα.
Στη φυλακή γνώρισα έρωτες που τους λέω κινηματογραφικούς 
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Το τρανς κίνημα όπως το έζησα
Ολα ξεκίνησαν από ένα τσούρμο τρανς που ήταν πεσμένες η μία πάνω στην άλλη και τσίριζαν. Ηταν το 1977 και αιτία το διαβόητο νομοσχέδιο «περί αφροδισίων νοσημάτων» που απειλούσε να επαναφέρει εξορίες.
Το τρανς κίνημα όπως το έζησα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσφυγες: Μειονότητα μέσα στη μειονότητα
Οι ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσφυγες φτάνουν στην Ευρώπη συνήθως μόνοι και μόνες, κυνηγημένοι από τις τοπικές κοινωνίες ή ακόμα και από τις οικογένειές τους, ταξιδεύοντας με διαρκή φόβο μήπως γίνει αντιληπτή η ταυτότητά τους.
ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσφυγες: Μειονότητα μέσα στη μειονότητα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Εξω από το δίπολο
Δύο χρόνια μετά τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, τη μεγαλύτερη αναγνώριση των τρανς ανθρώπων από το ελληνικό κράτος, τα άτομα που βρισκόμαστε εκτός του διπόλου του φύλου είμαστε στην αφάνεια.
Εξω από το δίπολο
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Επιζώντες της ετεροκανονικότητας: η Πορνογραφία και Εγώ 
Η πορνογραφία γίνεται καθημερινότητα και αρχίζει να δεσπόζει στη σεξουαλική μας ζωή, αρκετές φορές να γίνεται η μόνη σεξουαλική δραστηριότητα.
Επιζώντες της ετεροκανονικότητας: η Πορνογραφία και Εγώ 
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Από το 1990 μέχρι το 2004: δράσεις, ορατότητα, συνεργασίες 
Μπορεί η Ελλάδα να είναι μία από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που αποποινικοποίησε την ομοφυλοφιλία το 1951, ωστόσο στάθηκε παγερά αδιάφορη σε θέματα δικαιωματικής ισότητας, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα.
Από το 1990 μέχρι το 2004: δράσεις, ορατότητα, συνεργασίες 

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας