Αφετηρία του έργου η αληθινή ιστορία. «Ο αγώνας των εργατών στο Φωταέριο της Αθήνας, που έδωσε το όνομά του στην περιοχή Γκάζι, συμπίπτει με το παγκόσμιο κραχ του 1929, όταν παρά τα χάλια της οικονομίας, οι εργάτες που ζουν σε άθλιες συνθήκες ξεσηκώνονται παντού ζητώντας τον 13ο μισθό. Αλλού το πετυχαίνουν, εδώ αποτυγχάνει παταγωδώς μετά από δύο ολόκληρους μήνες που η Αθήνα είχε βυθιστεί στο σκοτάδι και δεν είχε ρεύμα».
Η συγγραφέας Βίλια Χατζοπούλου που μας μιλά έγραψε το διήγημα «Αίμα στην πόλη μαζί με φως», το οποίο σκηνοθετεί για το Θέατρο Αλφα, για τέσσερις ακόμα παραστάσεις, υπό τον τίτλο «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης».
Η συνέχεια της ιστορίας; Η κυβέρνηση έστειλε τότε τους ναύτες που υπηρετούσαν ώστε με τα χίλια ζόρια να καταφέρουν να δουλέψουν στα καμίνια και να ρευματοδοτήσουν την πόλη. «Νίκησε μόνο η φτώχεια» που ακούγεται και στο έργο, κι ακόμα «Εμείς έχουμε το δίκιο, αυτή είναι και η νίκη μας…».
Ηταν από μια ξενάγηση στον χώρο του φωταερίου πριν από οκτώ χρόνια που η Βίλια Χατζοπούλου έμαθε αυτό το γεγονός και άρχισε να το μελετά. «Τότε δημιουργείται μέσα μου ο ήρωας, ο τύπος ενός απεργοσπάστη, και σκέφτομαι ότι κρύβεται μέσα σε μια κουβέρτα, γιατί κάνει κρύο, ανάβουν φωτιές και πηγαινοέρχονται με τις κουβέρτες στην πλάτη επειδή, για τον φόβο της απεργοσπασίας, οι εργάτες δεν έφευγαν από το εργοστάσιο». Εικόνα που είχε από την παιδική της ηλικία όταν είχε δει εργάτες στο καταχείμωνο να απεργούν με τις κουβέρτες στην πλάτη γύρω απ’ τις αναμμένες φωτιές.
Τα δύο βασικά πρόσωπα του έργου, οι εργάτες Στέφος και Μανδηλάκης, είναι επινοημένα. Το τρίτο πρόσωπο όμως, «ο άλλος εργάτης, ο Αναγνωστόπουλος, δεν είναι επινόηση. Το κόμμα τότε είχε σύνδεση με τους απεργούς σε όλο τον κόσμο. Εστελνε ανθρώπους φωτισμένους, με γοητεία και επιρροή να μεταφέρουν τις κομματικές ιδέες και να εμψυχώνουν τους εργάτες ώστε να οργανώνονται απεργίες, αλλά και να τους δεσμεύουν στο σωστό και το δίκιο…».
Στο έργο της ωστόσο ο ήρωας είναι ένας προδότης. «Οι δύο μου αντιήρωες είναι αδύναμα πλάσματα. Ο αγέρωχος διαφωτιστής έχει μια ιδεολογία που τον θρέφει. Αυτοί δεν έχουν τίποτα. Είναι οι άνθρωποι που τους χτυπάει η μεγάλη ιστορία και τους βρίσκει απροετοίμαστους. Με συγκινούν πολύ αυτοί οι άνθρωποι. Δουλεύουν σκληρά και φυτοζωούν. Ξέρουν ότι οι δυνατοί δεν δίνουν δώρα. “Γιατί να μου δώσουν εμένα;” όπως λέει σε μια στιγμή ο Στέφος. Δεν τους περνάει από τον νου να διεκδικήσουν κάτι. Ακόμα και όταν έλκονται από το δίκιο, η ανέχεια και η φτώχεια δεν τους επιτρέπουν να γίνουν τίποτα άλλο. Η ζωή τους λογίζεται για μοίρα.
Ο Στέφος έχει τις αδελφές του στο νησί το πέτρινο, έχει καθήκον να τις παντρέψει. Ακρότατη φτώχεια στα όρια της εξαθλίωσης. Η αυτοθυσία του -γιατί στο φωταέριο πάνε νέοι και πεθαίνουν νέοι- και η συνθήκη της τοξικότητας αυτής της εργασίας περιλαμβάνουν όλο το κίνημα των αδυνάμων που η αδυναμία τους δεν έχει σύνορα… Αυτός ο προδότης δεν έχει αντοχή να μην προδώσει, βασανίζεται, υποφέρει, ντρέπεται…Ζητάει συγχώρεση αλλά δεν έχει πού να την απευθύνει. Γνωρίζει το δίκιο αλλά δεν μπορεί να το υπερασπιστεί…».
Οι πρωταγωνιστές μπορεί να είναι άντρες, ωστόσο η δραματουργός και σκηνοθέτρια, ιδρυτικό μέλος του Θεάτρου των Αλλαγών (www.toc.gr) όπου και διδάσκει, έχει βάλει πέντε γυναίκες να αφηγούνται το έργο επειδή «το θέατρο είναι δράση. Είχα ανάγκη τις γυναίκες που είναι η ρίζα για να στηρίξω αυτή τη δράση. Μια αντρική ιστορία που τη μιλάνε και την αισθάνονται οι γυναίκες που είναι απούσες. Είμαστε οι άντρες που μας αγαπάνε… Και είναι οι άντρες μια σύμβαση, η οποία συμπεριλαμβάνει κόσμο. Δεν μπορεί να μην είναι εκεί οι γυναίκες τους, να τις δούμε και να τις γνωρίσουμε, είμαστε κόσμος όταν είμαστε μαζί…».
Περισσότερο από όλα είναι μια ιστορία απόλυτης συντριβής: κανένας δεν κερδίζει. «Η καλύτερη ιστορία μας είναι πάντα η βαθύτερη ιστορία του πένθους…Και μέχρι σήμερα για τα ίδια δεν παλεύουμε; Δεν είναι μόνο ταξικό το θέμα, είναι πάνω από το ταξικό, το πού θα βρεθείς και το τι θα αντέξεις να δώσεις για την επιβίωση…».
? ΙNFΟ: «Εγώ δεν είμαι ο Μάνθος Μανδηλάκης».Κείμενο – Σκηνοθεσία: Βίλια Χατζοπούλου, Ηθοποιοί: Ηλίας Βαλάσης, Κατερίνα Γεωργιάδου, Δώρα Γιαννακοπούλου, Μαρία Καλαμποκιά, Αγγελική Μπούρα, Ασημένη Τούντα, Αντρέας Τσιλιβαράκος. Σκηνικά – Κοστούμια: Χαρά Κονταξάκη. Φωτισμοί: Χριστόφορος Κώνστας – Βίλια Χατζοπούλου. Θέατρο Αλφα (Πατησίων 37, ταμείο 210-5201828). Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00. Εως 31 Μαΐου. Διάρκεια 90′. Εισιτήρια 7-10 €. Προπώληση www.ticketmaster.gr
-320x213.jpg)
