Η Όλγκα Τοκάρτσουκ (πολωνικής καταγωγής και ταυτότητας συγγραφέας) σε πρόσφατη συνέντευξή της δήλωσε ότι χρησιμοποιεί ψηφιακές μεθόδους και ειδικότερα κάνει χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία της. Εμπνέεται, σκέπτεται και γράφει με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Μετά τη δήλωση αυτή ξεκίνησε μια συζήτηση στη διεθνή λογοτεχνική κοινότητα με κεντρικό θέμα: ποιος είναι ο ρόλος των ψηφιακών εργαλείων στο δημιουργικό έργο των συγγραφέων. Στην Ελλάδα ακόμη δεν έχουμε αντιληφθεί τι σημαίνει η δήλωση αυτή της Tοκάρτσουκ. Εμείς ασχολούμαστε με ποιους νομοθετικούς μηχανισμούς θα απαγορεύσουμε τις ψηφιακές μεθόδους πληροφόρησης και γνώσης στην εφηβική ηλικία.
Μια ομάδα καλλιτεχνών-σκηνοθετών κινηματογράφου (γερμανικής καταγωγής και ταυτότητας) αντέδρασαν στην ιδέα της ψηφιακής «δημιουργικότητας» της Πολωνής συγγραφέως μ’ ένα μανιφέστο που φέρει τον τίτλο: «Δόγμα 25 – Γερμανία» (Dogma 25 – Germany). Οι ίδιοι στηρίζονται στις αρχές του «δόγματος 95» (Dogma 95) των Λαρς φον Τρίερ και Tόμας Βίντερμπεργκ, το οποίο συνοψίζεται στην υπεράσπιση του δημιουργού «χωρίς προϋποθέσεις».
Αναφέρω μόνο δύο βασικές αρχές του μανιφέστου αυτού. Η μία λέει: «Το σενάριο είναι πρωτότυπο και χειρόγραφο και το γράφει ο ίδιος ο σκηνοθέτης-δημιουργός». Και η άλλη: «Το διαδίκτυο τοποθετείται εκτός της δημιουργικής διαδικασίας (Prozess)».
Θεωρώ πως έστω και με καθυστέρηση ξεκίνησαν οι διαβουλεύσεις και οι συζητήσεις για τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στις προοπτικές της ανθρώπινης δημιουργίας.
Αναλογίζομαι μήπως τελικά βρισκόμαστε στην αυγή της νέας ψηφιακής εποχής και η ιδρυτική θεσμική αρχή της βιομηχανικής εποχής «σκέπτομαι άρα υπάρχω» (Ντεκάρτ) είναι ιστορικό παρελθόν. Όλοι περιμέναμε από τη νομπελίστρια Όλγκα Τοκάρτσουκ να έχει επεξεργαστεί αναστοχαστικά σχέδια δημιουργικής αυτογνωσίας. Και να μην υιοθετεί προ-θεωρητικές συνθήκες αυτοπροσδιορισμού της ως συγγραφέως. Και κάτι ακόμη θέλω να σημειώσω: Η Ακαδημία Νόμπελ μπορεί να απαντήσει στο σχέδιο της τιμώμενής της ίσως με αναθεώρηση του καταστατικού της; (λεπτή ειρωνεία) Να γράφονται από εδώ και στο εξής οι λεκτικές προτάσεις ως αντίγραφα των ψηφιακών εργαλείων;
*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας
-320x213.jpg)
