Ρεκόρ στις δαπάνες για λόμπι στις Βρυξέλλες: Οι εταιρείες ξόδεψαν 382 εκατομμυρίων ευρώ μέσα σε ένα έτος

Στο επίπεδο ρεκόρ των 382 εκατομμυρίων ευρώ έφτασαν οι δαπάνες των εταιρικών λόμπι μέσα σε ένα έτος.

Νέα ανάλυση του Corporate Europe Observatory και του LobbyControl δείχνει ότι οι τεχνολογικοί, χρηματοοικονομικοί, ενεργειακοί και χημικοί γίγαντες δαπανούν περισσότερα από ποτέ για να επηρεάσουν την πολιτική της ΕΕ, καθώς η απορρύθμιση σαρώνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.

Καθώς οι ηγέτες της ΕΕ προετοιμάζονται για την επερχόμενη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 18-19 Ιουνίου, η νέα ανάλυση δείχνει ότι τα χρήματα από το εταιρικό λόμπινγκ αποδίδει.

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το LobbyFacts, το EU corporate lobby league 2026 αποκαλύπτει ότι εταιρείες και βιομηχανικοί σύνδεσμοι με δηλωμένο ετήσιο προϋπολογισμό λόμπινγκ τουλάχιστον 1 εκατομμυρίου ευρώ — 173 συνολικά — ξοδεύουν πλέον συλλογικά τουλάχιστον 381,75 εκατομμύρια ευρώ ετησίως ασκώντας λόμπινγκ στα θεσμικά όργανα της ΕΕ — σχεδόν 50% περισσότερα από ό,τι το 2020. Αυτά τα στοιχεία είναι πιθανό να είναι υποτιμημένα.

Αυτά τα ευρήματα προκύπτουν σε μια εποχή που η δεύτερη Επιτροπή της Φον Ντερ λάιεν, μαζί με μια δεξιά πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, επιδιώκει μια εκτεταμένη ατζέντα απορρύθμισης με το πρόσχημα της «ανταγωνιστικότητας» και της «απλοποίησης». Αυτή η ατζέντα ικανοποιεί μακροχρόνια αιτήματα ορισμένων από τις πιο σημαντικές βιομηχανικές ομάδες της Ευρώπης.

«Το εταιρικό λόμπινγκ της ΕΕ έχει φτάσει σε εκπληκτικά επίπεδα και τα σημερινά στοιχεία είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Δεν πρόκειται μόνο για την επιδίωξη επιρροής. Πρόκειται για τις πιο ισχυρές βιομηχανίες στην Ευρώπη και πέραν αυτής, που καταλαμβάνουν τη χάραξη πολιτικής της ΕΕ, ενώ το κοινό βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στο σκοτάδι για το τι συμβαίνει. Αυτό συμβαίνει εν μέσω του μεγαλύτερου κύματος απορρύθμισης που έχει παρατηρηθεί ποτέ στην ΕΕ. Εν τω μεταξύ, αντί να υπερασπίζονται το κοινό, οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων της ΕΕ προσφέρουν στα μεγαλύτερα λόμπινγκ του κλάδου μια ανοιχτή πόρτα», δήλωσε η Βίκυ Καν, ερευνήτρια και ακτιβίστρια του Παρατηρητηρίου Εταιρικής Ευρώπης.

Βασικά ευρήματα της έκθεσης περιλαμβάνουν:

• Οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας διατηρούν τη μεγαλύτερη ετήσια δαπάνη για λόμπι συνολικά, τουλάχιστον 73 εκατομμύρια ευρώ, η οποία χρησιμοποιείται για την αντίθεση σε αυστηρούς κανόνες για την προστασία των ψηφιακών μας δικαιωμάτων.
• Η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων επωφελείται από την κρίση: Οι γίγαντες της ενεργειακής βιομηχανίας (ετήσιος προϋπολογισμός λόμπι τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ) χρησιμοποιούν γεωπολιτικές κρίσεις όπως ο πόλεμος στο Ιράν για να ασκήσουν πιέσεις για την αναβίωση των ορυκτών καυσίμων, καθώς και για να αναχαρακτηρίσουν τις «ψευδείς λύσεις» για την κλιματική κρίση ως βιώσιμες.
• Οι μεγαλύτερες χημικές εταιρείες και εμπορικοί σύλλογοι δαπανούν τους προϋπολογισμούς τους για λόμπι (τουλάχιστον 46,5 εκατομμύρια ευρώ) απαιτώντας πιο αδύναμους υφιστάμενους και προτεινόμενους κανόνες, οι οποίοι στοχεύουν στην προστασία των πολιτών από επιβλαβείς χημικές ουσίες και φυτοφάρμακα.
• Οι δαπάνες των λόμπι φτάνουν σε νέα ύψη: Αυτές οι δαπάνες των εταιρικών λόμπι για το 2026 είναι 27,55 εκατομμύρια ευρώ περισσότερες (+7,78%) από ό,τι οι ίδιες εταιρείες και ενώσεις δήλωσαν πριν από ένα χρόνο, και 125,28 εκατομμύρια ευρώ περισσότερες (+48,85%) από ό,τι δήλωσαν δαπάνες για λόμπι στην ΕΕ το 2020.
• Το 2026, 39 περισσότεροι παράγοντες λόμπι (+29,1%) δηλώνουν προϋπολογισμό άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ από ό,τι το 2020.

Ανησυχητικά, αυτές οι αυξημένες δαπάνες ανταμείβονται με πρωτοφανή πολιτική πρόσβαση και αποτελέσματα πολιτικής που υπονομεύουν το δημόσιο συμφέρον. Από την ανάληψη των καθηκόντων της, η δεύτερη Επιτροπή Φον Ντερ Λάιεν έχει ξεκινήσει μια σειρά από ολοκληρωμένες πρωτοβουλίες και πρωτοβουλίες απορρύθμισης που επηρεάζουν τομείς όπως η νομοθεσία για τα χημικά, η γεωργία, η ψηφιακή πολιτική, οι βιομηχανικές εκπομπές και οι διαδικασίες αδειοδότησης.

Ο Φέλιξ Ντάφυ, ερευνητής και ακτιβιστής του LobbyControl, σχολιόασει: «Το γεγονός ότι οι μεγαλύτεροι λομπίστες των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών ξοδεύουν συλλογικά τουλάχιστον 73 εκατομμύρια ευρώ αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι για τη δημοκρατία. Σε μια εποχή που η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως ισχυρούς ψηφιακούς κανονισμούς, οι πιο ισχυρές εταιρείες τεχνολογίας επενδύουν ποσά ρεκόρ για να τους υπονομεύσουν. Η Google, η Amazon, η Meta και άλλες κατέχουν ήδη τεράστια ισχύ στην αγορά και έχουν προνομιακή πρόσβαση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.

Αντί να κάνει παραχωρήσεις στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες με μια ατζέντα απορρύθμισης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εφαρμόσει αυστηρά τον Νόμο περί Ψηφιακών Αγορών, τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών, τον Νόμο περί Τεχνητής Νοημοσύνης και τον ΓΚΠΔ. Όποιος θέλει να προστατεύσει τα ψηφιακά θεμελιώδη δικαιώματα, τον δίκαιο ανταγωνισμό και τη δημοκρατική εποπτεία πρέπει να περιορίσει τη δύναμη των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών».

Η έκθεση διατυπώνει διάφορες συστάσεις για την επανεξέταση των κανόνων λόμπι της ΕΕ. Καθώς ορισμένα μέρη της λήψης αποφάσεων καταλαμβάνονται σταθερά από εταιρικά συμφέροντα εις βάρος των συμφερόντων των πολιτών, απαιτείται επειγόντως δράση για την προστασία της δράσης σχετικά με τις κρίσεις κλιματικής και περιβαλλοντικής ρύπανσης και για τη διατήρηση των ψηφιακών δικαιωμάτων.

Η Κομισιόν θα πρέπει να σταματήσει να παρέχει προνομιακή πρόσβαση σε λόμπι του κλάδου και να διασφαλίσει ότι άλλες φωνές, για παράδειγμα, από το ευρύ κοινό, την κοινωνία των πολιτών και ανεξάρτητους επιστήμονες και ερευνητές, θα ακούγονται δυνατά και καθαρά. Και το Μητρώο Διαφάνειας Λόμπι της ΕΕ πρέπει να καταστεί νομικά δεσμευτικό για τους εγγεγραμμένους, για να αντιμετωπιστεί το σημαντικό πρόβλημα των ανακριβών δεδομένων που κατακλύζουν το μητρώο, και το οποίο επισημαίνει και η παρούσα έκθεση.