• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    6°C 3.6°C / 8.4°C
    0 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 2.4°C / 7.1°C
    2 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.0°C / 11.8°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.5°C / 3.9°C
    1 BF
    70%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    0 BF
    80%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.6°C / 6.5°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -2.0°C / 0.1°C
    1 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.4°C / 9.6°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 10.3°C
    4 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C -0.1°C / 7.9°C
    2 BF
    46%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.4°C / 10.2°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    80%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.5°C / 4.9°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.5°C / 5.1°C
    1 BF
    91%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.8°C / 10.4°C
    4 BF
    32%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 8.7°C
    1 BF
    90%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 5.5°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.2°C / 7.2°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    0 BF
    49%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ανάπτυξη σε σχήμα «Κ»

  • A-
  • A+

Ορισμένα πράγματα είναι προαναγγελθέντα. Και σαν τέτοια υποτίθεται εγείρουν προετοιμασία, σχέδιο και κυρίως αντιδράσεις από την πλευρά των κυβερνήσεων. Σε σχέση με την πορεία της οικονομίας τα πράγματα ενδεχομένως να μην προχωρήσουν με βάση το αισιόδοξο σενάριο.

Η πρώτη επισήμανση έχει να κάνει με το αν η οικονομία βρίσκεται σε τροχιά ανόδου ή σε πορεία κάμψης, ή αν πορεύεται κάπου αλλού. Τα στοιχεία δείχνουν ότι βρίσκεται σε τροχιά ανόδου. Ωστόσο, η κρατική πολιτική εκδηλώνεται ως αντίδραση σε συμπτώματα κάμψης. Στη θεωρία, η σχέση μεταξύ οικονομικού κύκλου και δημοσιονομικού αποτελέσματος δείχνει ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής εφαρμόζουν επεκτατική δημοσιονομική πολιτική στη διάρκεια των υφέσεων και περιοριστική δημοσιονομική πολιτική στη διάρκεια των επεκτάσεων. Το παραπάνω, δίχως να είναι απαραβίαστος κανόνας, είναι ένα υπόδειγμα πολιτικής από το οποίο απουσιάζουν πολλές παράμετροι, οι οποίες όμως υπάρχουν στην πραγματική ζωή.

Πράγματι, τα στοιχεία για την ανάκαμψη στο 2ο τρίμηνο του 2021 -για τα οποία η κυβέρνηση πανηγύρισε- επανέφεραν τη συζήτηση γύρω από το θέμα. Και το θέμα έχει να κάνει με το αν η ανάκαμψη επιβεβαιώνει το κλασικό σενάριο ανάπτυξης σε σχήμα «V» για την ελληνική οικονομία. Το γράμμα «V» είναι ένα απλό γράφημα με δύο βασικές κινήσεις: μία που δείχνει την κάθοδο της συνολικής οικονομικής δράσης, η οποία φτάνει σε ένα κατώτατο σημείο που αντιπροσωπεύει το όριο της πτώσης, και μία επόμενη που δείχνει την τροχιά ανόδου. Αυτή η ανάκαμψη τύπου «V» αξιολογήθηκε ως προβλεπόμενο και μοναδικό σενάριο εξόδου της ελληνικής οικονομίας από την πανδημική κρίση, οδηγώντας σε αναθεώρηση προς τα πάνω των προβλέψεων για τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας για το 2021.

Μάλιστα, ως βασικός μηχανισμός εκτόξευσης ονείρων και συνθημάτων, συνοδεύτηκε από ένα κλίμα ευφορίας στον βαθμό που κυβερνητικοί κύκλοι, διεθνείς οργανισμοί και αναλυτές το αποκωδικοποίησαν ως αποφασιστικό πρελούδιο εισόδου της χώρας σε μια ισχυρή επενδυτική και αναπτυξιακή φάση διαρκείας. Την παραπάνω κυβερνητική ευφορία, έως αυτή τη στιγμή, δεν φαίνεται να κλονίζουν ούτε η πρόσφατη επί τα χείρω αναθεώρηση του ΑΕΠ του 2020 (ύφεση 9% αντί για 8,2%) ούτε οι αρνητικές δυναμικές που αναπτύσσονται διεθνώς (πληθωριστικές πιέσεις, εκρηκτική άνοδος των τιμών στην αγορά ενέργειας που θα ανατροφοδοτήσει τον πληθωρισμό, διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα, γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί, ευρωπαϊκή δυσανεξία για την ασφάλεια και την ειρήνη στην περιοχή κ.ά.).

Το ερώτημα που δεν απαντήθηκε με σαφήνεια σε επίπεδο Ευρώπης, ήταν το αν ο παγκόσμιος συνδυασμός αρνητικών δυναμικών και, ειδικότερα, η άνοδος των τιμών στην αγορά ενέργειας θα είναι ένα παροδικό ή ένα μονιμότερο φαινόμενο. Ούτε απαντήθηκε κάποιο σχέδιο για να αντιμετωπιστούν -αν είναι πράγματι παροδικό φαινόμενο- οι συνέπειες σε επίπεδο κοινωνικής και οικονομικής ευημερίας.

Και σε αυτό το σημείο η τεκμηρίωση της έκθεσης (Οκτώβριος 2021) του Ινστιτούτου Εναλλακτικών Πολιτικών (ΕΝΑ) αποκαλύπτει λεπτομέρειες. Η έκθεση εντοπίζει όρια στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, ανισορροπίες και ανισότητες που παράγει η μεταπανδημική εποχή (αν όντως βρισκόμαστε σε μεταπανδημική εποχή και όχι σε ένα επόμενο πανδημικό κύμα). Σε αντίθεση με το σενάριο τύπου «V», η έκθεση δείχνει ότι η ανάκαμψη έχει τη μορφή σχήματος «Κ».

Σαν μορφή οικονομικού γραφήματος, το γράμμα Κ στην κάθετη γραμμή του αποτυπώνει την ανοδική πορεία, αυτή που αποτυπώνει και η ανοδική γραμμή του «V». Ομως, χωρίζεται σε δύο επιμέρους κινήσεις που «συμπληρώνουν» το Κ. Μία γραμμή κινείται ανοδικά και μία δεύτερη κινείται πτωτικά. Με άλλα λόγια, η ανάπτυξη τύπου «Κ», με το ανερχόμενο τμήμα της δείχνει τη μερίδα της οικονομίας που επωφελείται, ενώ με το κατερχόμενο τμήμα της δείχνει τη μερίδα της οικονομίας που θα συνεχίσει να πλήττεται, εις πείσμα των ευημερούντων αριθμών, της υπεραισιοδοξίας και των πανηγυρισμών. «Η έννοια της ανάκαμψης σε σχήμα “K” εκδηλώνεται μέσω επίμονων κλαδικών και ενδοκλαδικών αποκλίσεων και διαρθρωτικών ανακατατάξεων κατά τη φάση της οικονομικής ανάκαμψης με σημαντικές επιπτώσεις στις ανισότητες, στη μακροχρόνια ανεργία και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εργασίας λόγω των ταχύτατων αλλαγών και νέων μορφών αποκλεισμών/ανισοτήτων που προκαλεί παράλληλα η υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών στο σύνολο της οικονομίας» τονίζει η έκθεση του ΕΝΑ.

Για ακόμα μία φορά, το ΑΕΠ δεν είναι ένα ολιστικό πλαίσιο αναφοράς που αποκαλύπτει in abstracto το μέλλον της ευημερίας. Υπάρχουν διακριτοί κόσμοι. Και κυρίως κόσμοι που υπολείπονται/αποκλείονται. Και σε έναν «χρόνο» που επιταχύνεται με ταχύτατους ρυθμούς, ορισμένοι -και είναι πολλοί και σημαντικοί για την ανάπτυξη- μένουν πίσω. Και οικονομικό σενάριο που δεν απαντάει στη φτώχεια, δεν το βαφτίζεις «απόλυτα επιτυχές» και βιώσιμο.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πράσινη ανάπτυξη ή πράσινη μετάβαση;
Η κυρίαρχη διεθνώς θεωρία της πράσινης ανάπτυξης υποστηρίζει ότι η συνεχής οικονομική επέκταση είναι συμβατή με την οικολογία του πλανήτη, καθώς η τεχνολογική αλλαγή και η ενεργειακή υποκατάσταση θα μας...
Πράσινη ανάπτυξη ή πράσινη μετάβαση;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το 2021 τελειώνει και η «ανάπτυξη» εξακολουθεί να καταστρέφει τον πλανήτη
Η κλιματική κρίση είναι παρούσα επειδή η καταστροφή του περιβάλλοντος είναι απαραίτητη για την καπιταλιστική οικονομική ανάπτυξη. Το ένα δεν μπορεί να συμβεί χωρίς το άλλο.
Το 2021 τελειώνει και η «ανάπτυξη» εξακολουθεί να καταστρέφει τον πλανήτη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Από πού προέκυψε η «ανάπτυξη»;
Οταν ρίχνεις στην οικονομία 43 δισ. ευρώ δανεικά χρήματα με αφορμή την πανδημία που αντιστοιχούν στο 25% του ΑΕΠ, με τον τρόπο που τα έριξε η κυβέρνηση, δηλαδή με οριζόντια κριτήρια, τότε η ερμηνεία είναι...
Από πού προέκυψε η «ανάπτυξη»;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο λόγος περί «ανάπτυξης»
Υπολογίζεται ότι μετά την εκπνοή της πανδημίας και τη θεσμική διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής κανονικότητας οι επόμενοι ρυθμοί αύξησης του εισοδήματος θα εμφανίσουν μειωτική τάση.
Ο λόγος περί «ανάπτυξης»
ΑΠΟΨΕΙΣ
Σσσσσ… Η ανάπτυξη μετακομίζει Αθήνα και εδώ κουνάμε μαντίλι
Μελετώντας τις λεπτομέρειες του νομοσχεδίου «Στρατηγικές επενδύσεις και βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος» ξεχωρίζει ένα χαρακτηριστικό που επηρεάζει και την περιφέρειά μας. Το χαρακτηριστικό του...
Σσσσσ… Η ανάπτυξη μετακομίζει Αθήνα και εδώ κουνάμε μαντίλι
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο γόρδιος δεσμός της αυτοδύναμης ανάπτυξης
Μετά το ξέσπασμα της κοινωνικοοικονομικής κρίσης (2010-18), υπήρξε καθολική παραδοχή των πολιτικών κομμάτων για την ανάγκη αναθεώρησης του μέχρι τότε εφαρμοζόμενου αναπτυξιακού προτύπου και ανασυγκρότησης του...
Ο γόρδιος δεσμός της αυτοδύναμης ανάπτυξης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας