Εναν χρόνο ακόμα θα περιμένουμε για να δούμε το πολύπλοκο έργο «Τιτανομαχία, πέτρες και κόκαλα» της Μαρίας Παπαδημητρίου, στον χώρο του παλαιού Ελαιουργείου στην Ελευσίνα. Η εικαστική εγκατάσταση -συνολικού προϋπολογισμού 62.000 ευρώ- ήταν παραγωγή της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 2021 και θα παρουσιαζόταν στο πλαίσιο του φεστιβάλ Αισχύλεια, που διοργανώνεται σε ετήσια βάση εδώ και 44 χρόνια.
Τα εικαστικά έργα που παρουσιάζονται στα Αισχύλεια είναι από τα πιο δυνατά χαρτιά της διοργάνωσης. Ελληνες, κυρίως, με διεθνές εκτόπισμα αλλά και ξένοι καταξιωμένοι καλλιτέχνες παρουσιάζουν τα μεγάλης κλίμακας έργα τους – σημεία αναφοράς. Φέτος ήταν η σειρά της Μαρίας Παπαδημητρίου, από τις σημαντικότερες δημιουργούς σύγχρονης τέχνης, με πολλά βραβεία και διακρίσεις, συμμετοχές σε Μπιενάλε -το 2015 μας εκπροσώπησε στη Βενετία- και καθηγήτρια στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας στον Βόλο.
Ωστόσο, λειτουργικά θέματα χώρου και οικονομικά ζητήματα που έμειναν σε εκκρεμότητα, οδήγησαν τους υπεύθυνους στην απόφαση να μετατοπιστεί η παρουσίαση του έργου για τον Ιούνιο του 2019, γεγονός που προκαλεί ερωτήματα για την οργάνωση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας 2021 και τι συμβαίνει με τους εμπλεκόμενους φορείς στην Ελευσίνα.
«Σε καμία περίπτωση δεν μιλάμε για ματαίωση του έργου. Ο σωστός όρος είναι χρονική μετατόπιση. Το έργο δημιουργείται και βασίζεται στην επαφή και τη ζύμωση της καλλιτέχνιδος με διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες της Ελευσίνας. Δεν δημιουργείται στο εργαστήριο, αλλά βρίσκεται σε διαρκή εξέλιξη. Η καλλιτέχνις έχει δουλέψει, εξακολουθεί να δουλεύει και είμαι σίγουρη ότι θα είναι εξαιρετικό έργο. Υπήρξαν όμως ορισμένες καθυστερήσεις με το χώρο του Ελαιουργείου, καθώς από πέρυσι έχει πολλούς περιορισμούς, που δεν είχε στο παρελθόν, σχετικά με το πού μπορεί να κινηθεί ο καλλιτέχνης.
»Η Μαρία Παπαδημητρίου είχε μελετήσει τον χώρο, το έργο της τηρεί τις δεσμεύσεις, αλλά ήθελε να χρησιμοποιήσει κι έναν χώρο που δεν επιτρέπεται η είσοδος. Με μικρές παρεμβάσεις είδαμε ότι μπορούσε να γίνει λειτουργικός», εξηγεί στην «Εφ.Συν.» η Κέλλυ Διαπούλη, καλλιτεχνική διευθύντρια της Ελευσίνα 2012 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. «Στην περίπτωση της Μ. Παπαδημητρίου, το έργο και η διαδικασία είναι ταυτόσημα. Κι επειδή ο χειμώνας που είναι μπροστά μας δεν είναι η καλύτερη εποχή για να ζήσει κάποιος το έργο, συμφωνήσαμε τα επίσημα εγκαίνια να γίνουν τον Ιούνιο του 2019».
Το έτερο ζήτημα που υπήρξε αφορά την εγγυητική επιστολή καλής εκτέλεσης έργου. Η καλλιτέχνις έπρεπε να δεσμεύσει ένα ποσό της τάξης του 5% του συνολικού προϋπολογισμού. «Ηταν δευτερεύον θέμα», μας λέει η κ. Διαπούλη. «Το ζήτημα των εγγυητικών επιστολών πρέπει να λυθεί άμεσα. Επειδή είμαστε Δημοτική Ανώνυμη Επιχείρηση και ακολουθούμε τους κανόνες του Δημοσίου, αν το καλλιτεχνικό έργο ξεπερνάει τις 20.000 ευρώ, πρέπει να ζητάμε εγγυητικές επιστολές. Ωστόσο, οι καλλιτέχνες δεν είναι εργολάβοι ή εταιρείες και δεν έχουν τη δυνατότητα να δεσμεύσουν αυτά τα χρήματα για μεγάλο χρονικό διάστημα».
