Μουσική και πολιτική στα Τρίκαλα

Εχουν δίκιο μάλλον όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν στην γκρίνια γύρω από την ανεπάρκεια της κυβέρνησης και αναζητούν άλλες λύσεις, έξω από δημοκρατικούς συγκεντρωτισμούς και κεντροαριστεροδεξιά σχήματα. Η άρνησή τους οφείλεται στην απογοήτευση με την οποία τους γέμισε η πρώτη φορά Αριστερά και λοιπά κουραφέξαλα.

Δεν καταθέτουν τα όπλα εντούτοις· σκέφτονται, συζητούν, ανταλλάσσουν απόψεις και ιδέες για το τι μπορεί να αντιπαρατεθεί ως εναλλακτική λύση στη μη εναλλακτική λύση που προωθούν άπαντες (Ευρωπαίοι, Αμερικανοί, αγορές).

Δεν έχουν τελειώσει όλα. Εάν κανείς ρίξει μια κριτική ματιά στο παρελθόν, θα αντιληφθεί ότι πάντα -και στις πιο δυσάρεστες καταστάσεις- η κοινωνία έβρισκε τρόπους να αντιμετωπίζει την ασφυξία στην οποία την έστελναν οι κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις.

Βρέθηκα το Σάββατο το βράδυ σε εκδήλωση στα Τρίκαλα (Θεσσαλίας), σ’ έναν πολύ ωραίο μουσικό χώρο που φιλοξενεί και φιλολογικές και ανθρωπολογικές βραδιές. Ακούστηκαν πολύ ωραία πράγματα για τον ρόλο της παράδοσης, για την παρελθοντικότητα, την παροντικότητα και τη μελλοντικότητά της, από τον καθηγητή Λαογραφίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλη Νιτσιάκο.

Ο λόγος του καθαρός, διαυγής, κριτικός και -κυρίως- ιστορικός. Κρεμόμασταν άπαντες από τα χείλη του. Οι ταυτότητες αναλύθηκαν με στιβαρότητα, όπως και ο πολιτισμός και η κουλτούρα των κοινοτήτων. Δεν υπάρχουν εθνικά δόγματα, υπάρχουν πολλές ταυτότητες που συγκλίνουν βέβαια σε μία εθνική αλλά χωρίς να χάσει η κάθε μια την ιδιαιτερότητά της και την υπόστασή της· την ουσία, που έλεγαν οι αρχαίοι.

Και αφού τελείωσε η μυητική (στον χώρο της δημοκρατίας) εκδήλωση ξεκίνησαν τα όργανα. Μουσικοί από την Αλβανία και Ελληνες αντάμα επιδόθηκαν σε μια ανατατική και μεταρσιωτική μουσική παραφορά, που παρέσυρε τους πάντες στον οιονεί διονυσιασμό της. Λύσια, απελευθερώτρια μουσική, κόντρα στα μνημόνια και στην κατάθλιψη, στην παραίτηση και την αδράνεια.

Ο χορός είναι δικός μας, είναι κοινωνικός και αντιστασιακός· είναι αφελής και αδαής όποιος δεν υποστηρίζει κάτι τέτοιο (και όποιος δεν χορεύει, επιμένουμε). Οι κοινωνικές σχέσεις δεν είναι προϊόν, μόνο, κοινοβουλευτικών θεσμίσεων· είναι αίμα και πόνος, χαρά και γιορτή. Μέσα απ’ όλα τούτα πηγάζει μια νέα πρόταση, πολιτική και αγνή, ισοϋψής των συνταγματικών άρθρων.

Ο μουσικός χώρος γεμίζει φως και συναίσθημα και συγκίνηση. Ιεραρχικές δομές διαλύονται και νέες μορφές επικοινωνίας επικρατούν. Αξεχώριστο το αλβανικό από το ελληνικό κλάμα· ρέουν προς τα κάτω και προς τα πάνω τα δάκρυα. Ωσμωση. Ιδρώτας. Σιωπή. Κραυγές.

Πίνουμε τσίπουρο και εκ Τσεχίας αψέντι (δυναμίτης!). Παύουν τα λόγια και το σώμα αρχίζει τη δική του ομιλία, τη δική του παράσταση. Εντυπωσιάζει η συμμετοχή νέων ανθρώπων, σαν να υπακούν σε μια αρχέγονη, αρχέτυπη μουσική του πλαγκτού τού μέσα μας.

Η πολιτική μετατοπίζεται στο ασυνείδητο αλλά και στην εκστατική βιολογία. Αξεδιάλυτα νύχτα και ευφρόνη· ένα, εσαεί! Τι να κάνεις, όμως, που οι ορθολογιστές (όπως ο συγγραφέας Γιάννης Μπίλλας π.χ.) καραδοκούν και δεν σου επιτρέπουν να κλείσεις τη βραδιά, να πάρεις τα κλειδιά του μαγαζιού και να πας να κοιμηθείς ολοκληρωμένος και αναβαθμισμένος.