Φόβος, τιμή, συμφέρον

Εξακολουθούν να ισχυρίζονται πολλοί (συγκαταλέγομαι σ’ αυτούς) ότι η κρίση είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να επαναστοχαστούμε για τη ζωή, να κοιταχτούμε μέσα μας και να επαναπροσδιορίσουμε την έννοια άνθρωπος. Είμαστε αντιμέτωποι με μεγάλους κινδύνους: κατάθλιψη, αυτοκτονίες, διάλυση οικογενειών και πολλά οχληρά, αποδιαρθρωτικά. Εκεί μας σπρώχνει ο φόβος από την απώλεια της έως πρόσφατα ευμάρειας, αντί να μας γεμίσει πείσμα να αντισταθούμε, να αντεπιτεθούμε ίσως, υπερασπιζόμενοι την τιμή (αξιοπρέπεια) αλλά και τα συμφέροντά μας. Ο φόβος, η τιμή και το συμφέρον εξώθησαν τους αρχαίους Αθηναίους να αντισταθούν και τελικά να νικήσουν την ανίκητη ώς τότε περσική αυτοκρατορία. Μόνο τότε ανακάλυψαν τι αρετές κουβαλούσαν μέσα τους, ποια ήσαν τα όπλα τους, τα μέσα που διέθεταν και λοιπά. Ο κίνδυνος τους ανάγκασε να γίνουν δυνατοί, να νικήσουν.

Σήμερα, όμως, ενώ ο κίνδυνος να αλλοτριωθούμε ή να μεταλλαχθούμε είναι μπροστά στα μάτια μας, εμείς προσποιούμεθα τους τυφλούς. Ισως τρομάζουμε να κοιτάξουμε μέσα μας, γιατί εκεί θερίζουν θύελλες, επικρατεί χάος.

Εκεί η λήθη και η άρνηση των παραδόσεών μας, ο εφησυχασμός και η μνησικακία, εκεί η σύγχυση ιδεολογιών και η κυριαρχική συμπεριφορά του ενός επί του άλλου ή επί πολλών· εκεί ο ωχαδερφισμός και η φιλαυτία, εκεί, τέλος, ο αμοραλισμός και η άρνηση να αναλαμβάνει ο καθείς τις ευθύνες του.

Πώς λοιπόν θέλουμε την ελευθερία μας όταν δεν είμαστε ικανοί να τη διαχειριστούμε; Τι ωφελούν οι ύβρεις και οι κατάρες προς τη συγκυβέρνηση και την τρόικα, όταν βαθιά στα μύχιά μας είμαστε ανελεύθεροι και κακοί; Πρέπει κανείς να χρειάζεται, να αγαπά, να θέλει την ελευθερία για να τη διεκδικήσει, να την κατακτήσει. Ειδάλλως κουρνιάζει στο χάος του και η εξουσία αλωνίζει ανενόχλητη και καμαρωτή για την ευκολία με την οποία μας εξουδετερώνει.

Απαιτεί αγώνα μεγάλο η κατάκτηση της ελευθερίας και πριν απ’ όλα να μάθουμε τι σημαίνει η έννοια, διότι η μόνη ελευθερία που έχουμε σήμερα είναι να πεινάμε, να τρελαινόμαστε, να πεθαίνουμε. Γιά φαντάσου. Ο επαναστοχασμός, άρα, απαιτεί ξερίζωμα της σκέψης, του τρόπου με τον οποίο σκεπτόμασταν ώς τώρα, μπας κι έτσι δικαιολογήσουμε τη χαμένη αξιοπρέπεια και τα συμφέροντα και εκδιώξουμε τον φόβο μας. Κομμάτι δύσκολο το βλέπω, παρ’ ότι παραμένω αισιόδοξος. Οι επιτήδειοι μάλλον θα (ξανα)εκμεταλλευτούν την κρίση. Να φροντίζαμε τουλάχιστον για το σώμα μας, τη διατροφή μας, τη διάθεσή μας, την υγεία; Κάτι σπουδαίο θα ήταν κι αυτό αντί να χύνουμε το τίποτα μες στο κενό (Ντοστογιέφσκι), δηλητήριο που ρέει στο μυαλό και στα σωθικά και σκοτίζει την κάθε μέρα και μεις, θεόστραβοι και θεοπάλαβοι, περπατάμε χωρίς να ξέρουμε πού πατάμε και πού πηγαίνουμε.