Προς τα Βαλκάνια θα μετακινηθεί τις επόμενες ημέρες το ακραίο κύμα ζέστης που έπληξε κεντρική και βόρεια Ευρώπη, αφήνοντας πίσω του νεκρούς, αλλά και σοβαρές επιπτώσεις σε οικοσυστήματα και καλλιέργειες, ενώ δοκίμασε και τις ενεργειακές αντοχές αρκετών κρατών.
Όπως προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) σε ενημερωτικό του σημείωμα προς εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες επισημαίνει ότι το κύμα ζέστης που έφερε ιστορικά ρεκόρ σε θερμοκρασίες, εξαιτίας του φαινομένου του «Ωμέγα Μπλοκ», σταδιακά θα αρχίσει να μετακινείται προς άλλα τμήματα της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης τις επόμενες δύο εβδομάδες, με τα Βαλκάνια να εκτιμάται ότι θα βρεθούν στο επίκεντρο.
Στη λίστα του WMO η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες όπου η θερμοκρασία αναμένεται να υπερβεί τα κανονικά επίπεδα από 3 έως 10 βαθμούς Κελσίου.
Στις χώρες αυτές οι ημερήσιες θερμοκρασίες θα ξεπεράσουν τους 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις θα παρουσιαστεί και το φαινόμενο της «τροπικής νύχτας», δηλαδή όταν η θερμοκρασία τις νυχτερινές ώρες δεν θα πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς.
Όπως επισημαίνει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός οι τροπικές νύχτες καταπονούν τον ανθρώπινο οργανισμό και αυξάνουν τον κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία.
Το καμπανάκι χτυπάει δυνατά περισσότερο για τα αστικά κέντρο, όπου καταγράφεται το φαινόμενο της θερμικής νησίδας, όταν, δηλαδή, οι θερμοκρασίες μπορεί να ξεπεράσουν έως και 5 βαθμούς τις μέγιστες τιμές σε σχέση με τις πιο αραιοκατοικημένες περιοχές.
Meteo: Τι μάθαμε από τον φονικό καύσωνα
Σε σημερινή του ανακοίνωσε για το φονικό κύμα ζέστης που χτύπησε την Ευρώπη, το meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, επικαλείται ανάλυση του World Weather Attribution στο οποίο καταγράφεται ότι οι εκπομπές από τα ορυκτά καύσιμα έχουν επιδεινώσει ραγδαία τους ευρωπαϊκούς καύσωνες μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες, κάνοντας θερμοκρασίες που άλλοτε θα ήταν πρακτικά αδύνατες πλέον πολύ πιο πιθανές.
Στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη νότια Αγγλία, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως 12°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα, υπό την επίδραση ενός επίμονου αντικυκλώνα και μιας ατμοσφαιρικής ροής που μετέφερε θερμές αέριες μάζες από τη Βόρεια Αφρική. Όμως η ίδια κυκλοφοριακή διάταξη σήμερα παράγει πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες από ό,τι στο παρελθόν, επειδή το κλιματικό υπόβαθρο έχει ήδη θερμανθεί.
Η ανάλυση δείχνει ότι ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο θα ήταν περίπου 3,5°C ψυχρότερος την ημέρα το 1976 και περίπου 2°C ψυχρότερος το 2003. Οι νυχτερινές θερμοκρασίες θα ήταν επίσης σημαντικά χαμηλότερες, μειώνοντας την καταπόνηση του ανθρώπινου οργανισμού.
Η πρώτη εμφάνιση στα Βαλκάνια
Οι θερμοκρασίες αναμένεται να αγγίξουν τους 39 βαθμούς Κελσίου από την Κυριακή σε περιοχές της Σερβίας, της Βόρειας Μακεδονίας, της Βοσνίας και του Μαυροβουνίου, σύμφωνα με τις εθνικές μετεωρολογικές υπηρεσίες, και το κύμα καύσωνα στην περιοχή προβλέπεται να κρατήσει τουλάχιστον μέχρι τη Δευτέρα.
Στο Βελιγράδι, ο υδράργυρος προβλέπεται να φτάσει τους 36 βαθμούς Κελσίου αύριο Σάββατο, τους 38 την Κυριακή και τους 39 τη Δευτέρα και την Τρίτη – ξεπερνώντας το ρεκόρ ζέστης όλων των εποχών για τη σερβική πρωτεύουσα: των 38,7 βαθμοί Κελσίου τον Ιούνιο του 2021.
Στη Σερβία, όπου τα τρία τελευταία καλοκαίρια ήταν τα πιο ζεστά που έχουν καταγραφεί ποτέ από την έναρξη των μετρήσεων το 1951, περισσότεροι από ένας στους πέντε εργαζόμενους απασχολούνται σε εξωτερικούς χώρους, σύμφωνα με τον εξειδικευμένο ιστότοπο Klima 101, και εργάτες οικοδομών φαίνονται να δουλεύουν σε εργοτάξια κάτω από τον καυτό ήλιο σήμερα το μεσημέρι.
Σήμερα, με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 35 βαθμούς Κελσίου, κάτοικοι αναζητούσαν ήδη σκιά και νερό. «Δυσκολεύομαι να αντέξω την έντονη ζέστη. Εδώ νιώθω καλύτερα», είπε ο 60χρονος Αλεξάνταρ στο Γαλλικό Πρακτορείο, βουτώντας τα πόδια του σε ένα σιντριβάνι στο κέντρο της πόλης. Ο σκύλος του, ένα κανίς ονόματι Λούνα, έκανε πιτσιλιές δίπλα του: «Το λατρεύει!»
Λίγα μέτρα μακριά, σε κεντρικό πεζόδρομο, ένα αγόρι πουλούσε λεμονάδες σε διψασμένους περαστικούς.
Στην Πρίστινα του Κοσόβου, ο συνήθως πολύβουος κεντρικός δρόμος ήταν σχεδόν έρημος σήμερα το μεσημέρι, με τους λίγους πεζούς να επιταχύνουν το βήμα τους για να αποφύγουν να μείνουν στη ζέστη.
Η Μαϊλίντα, μια 41χρονη δημόσια υπάλληλος, έσπευσε να αγοράσει τα φάρμακά της πριν το Σαββατοκύριακο, προστατευμένη από τον ήλιο με μια ομπρέλα.
«Το κύμα καύσωνα αναμένεται να ενταθεί το Σαββατοκύριακο και θέλω να εφοδιαστώ με όλα όσα χρειάζομαι, ώστε να μην χρειάζεται να βγω έξω αύριο και μεθαύριο», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Στις ακτές της Αδριατικής, η ζέστη αντανακλάται και στη θάλασσα: σήμερα Παρασκευή, η θερμοκρασία του νερού στην Πούλα της Κροατίας ξεπέρασε τους 27 βαθμούς Κελσίου στις 8:00 το πρωί.
Το καλοκαίρι του 2025 είχε ήδη σημαδευτεί από καύσωνες στα Βαλκάνια. Το Κόσοβο βίωσε την πιο ζεστή μέρα που έχει καταγραφεί ποτέ τον Ιούλιο του 2025, με θερμοκρασία 42,4 βαθμούς Κλελσίου ενώ η Αλβανία επλήγη από πολλές πυρκαγιές, που έκαψαν δεκάδες χιλιάδες εκτάρια, αναγκάζοντας χιλιάδες κατοίκους να εκκενώσουν τις εστίες τους.
