Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αγάπησα το φως
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αγάπησα το φως

  • A-
  • A+

«Ο ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ σε ποιητή μέσα απ’ τα βασανιστήρια. Τη λογοτεχνία, που ήταν σ’ αυτόν καθαρά ρητορική, μεταμορφώνουν τα βασανιστήρια σε λογοτεχνία γνήσια, με λειτουργία αυτόνομη, απ’ την ίδια για την ίδια... Φυσικά η μεγάλη ποίηση του Παναγούλη είναι αυτή που εκφράστηκε με τη δράση του ή καλύτερα με το ίδιο του το σώμα. Με όργανο το σώμα του έγραψε ποιήματα όχι απλά τέλεια, μεγαλειώδη. Κάτι τέτοιο βέβαια το λέει η ιστορία, όχι η ιστορία της λογοτεχνίας».

ΞΕΤΡΥΠΩΣΑ ΤΟΝ ΤΟΜΟ με τα ποιήματα του Αλέξανδρου Παναγούλη (εκδ. Παπαζήση), χθες, σε παλαιοπωλείο του κέντρου. Το παραπάνω απόσπασμα από την εισαγωγή του Πιερ Πάολο Παζολίνι αντικατοπτρίζει εναργώς την εμβληματική μορφή της αντίστασης εναντίον της χούντας, που έσβησε τέτοιες μέρες του 1976 σε ένα μυστηριώδες τροχαίο. Στον αγωνιστή Παναγούλη έχω αναφερθεί και άλλοτε. Δίνω και πάλι τον λόγο στον σπουδαίο Ιταλό σκηνοθέτη, ποιητής και ο ίδιος, να κρίνει το λογοτεχνικό του έργο:

«ΣΑΝ ΠΟΙΗΤΗΣ ΝΕΟΦΩΤΙΣΤΟΣ που προέρχεται από μια παράδοση κλασική, συμβολιστική και αντιστασιακή, θεωρεί ταπεινά, ή καλύτερα βραχυλογικά, να μιλήσει για το σώμα και για κάθε τι το σωματικό. Η αέναη προσπάθειά του σαν ποιητής είναι να μεταφράσει σε όρους ολοκληρωμένα μεταφορικούς και αφηρημένους, τις εμπειρίες του σώματος (εμπειρίες που σ’ έναν άλλο εκφραστικό χώρο, δηλαδή στο σωματικό, γίνανε ποίηση). Απ’ όλες αυτές τις εμπειρίες στη γραπτή ποίηση δεν προβάλλεται παρά μια σκιά. Αλλά, όπως συμβαίνει στην ποίηση, αυτή η σκιά μεταμορφώνεται με τη σειρά της σε σώμα». Ιδού πώς:

Η ΜΠΟΓΙΑ Ζωντάνεψα τους τοίχους/ φωνή τους έδωσα/ πιο φιλική να γίνουν συντροφιά/ κι οι δεσμοφύλακες ζητούσαν να μάθουνε/ πού βρήκα τη μπογιά./ Οι τοίχοι του κελιού/ το μυστικό το κράτησαν/ κι οι μισθοφόροι ψάξανε παντού./ Ομως μπογιά δε βρήκαν/ γιατί στιγμή δε σκέφτηκαν/ στις φλέβες μου να ψάξουν.

ΝΑ ΤΟ ΠΟΤΙΣΕΙΣ/ Μη κλαις για μένα/ ας ξέρεις πως πεθαίνω/ να με βοηθήσεις δε μπορείς./ Μα δες εκείνο το λουλούδι/ για κείνο που μαραίνεται σου λέω./ Να το ποτίσεις.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΑ ΤΕΤΡΑΣΤΙΧΑ Με μαρμαρόσκονη ζητάς/ να φκιάξεις μάρμαρα/ όμοια μ’ εκείνα που θρυμμάτιζες/ κάποτε παίζοντας... • Εγινε δύσκολ’ η ζωή/ ούτε έναν Χριστό να βρούμε/ δεν είναι μπορετό/ ποιον θα σταυρώσουμε; • Γεννήθηκα χωρίς να ξέρω το γιατί/ κλαίγοντας αντίκρυσα τον κόσμο/ τώρα πεθαίνω ξέροντας γιατί/ χωρίς να κλαίω • Στην αγκαλιά της ζωής/ στην αγκαλιά μιας πόρνης/ μιας πόρνης π’ αγαπήσαμε/ να ξεψυχήσουμε.

ΤΑΞΙΔΙ (...) Και συνεχίζω το ταξίδι/ ακόμα ψάχνοντας/ ας ξέρω πια ποιος είμαι/ στο άπειρο του χρόνου μια στιγμή/ στην άβυσσο του χώρου μια κουκίδα.// Και συνεχίζω το ταξίδι/ ας είμ’ εγώ σκοτάδι/ κι ας είναι γύρω μου σκοτάδι/ και φοβερότερο ας το κάνει η τρικυμία.// Και συνεχίζω το ταξίδι/ και με φτάνει/ που εγώ σκοτάδι/ αγάπησα το φως.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Το άπειρο κλεισμένο σε ανεκτίμητο δώρο
Διαλεχτή Ζευγώλη - Γλέζου. Υπογραμμίζω εξαρχής το όνομα, αφού προχθές, στο φύλλο της Πέμπτης, ο γνωστός δαίμων –του τυπογραφείου τις αλλοτινές εποχές, της φωτοστοιχειοθεσίας την σήμερον.
Το άπειρο κλεισμένο σε ανεκτίμητο δώρο
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Οι αθέοι
Ξόδεψα τη μέρα μου από νωρίς το πρωί, σωστότερα την αξιοποίησα και την απόλαυσα, εντρυφώντας σε νεανικούς, μεστούς, επαναστατικούς, σατιρικούς και αυτοσαρκαστικούς στίχους του Κώστα Βάρναλη, ο οποίος τέτοιες...
Οι αθέοι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Κορυφογραμμές
Επιφανής εκπρόσωπος του ντανταϊσμού και αργότερα του σουρεαλισμού ο Πολ Ελιάρ, που γεννιέται τέτοιες μέρες το 1895, συγκαταλέγεται στους κορυφαίους Γάλλους ποιητές.
Κορυφογραμμές
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Θυγάτηρ πάσης αρετής η αργία
Επαίνεσαν ορισμένοι φίλοι το αφιερωμένο στη μνήμη του Ασημάκη Γιαλαμά χθεσινό μας σημείωμα. «Τιμά μια σύγχρονη χρονογραφική στήλη να μην ξεχνά τους παλαιούς, αξεπέραστους μάστορες του είδους», υπογράμμισαν,...
Θυγάτηρ πάσης αρετής η αργία
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μετέωρα λόγια
Χημικός, αλλά και καθηγήτρια Ιατρικής με διεθνές ερευνητικό έργο, εκτός από τα επιστημονικά περιοδικά, δημοσιεύει ταυτοχρόνως σε λογοτεχνικά έντυπα εξαιρετικούς στίχους, αφού τα γιατροσόφια αδυνατούν να την...
Μετέωρα λόγια
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ενδοξος θάνατος
Καρεκλοπόδαρα ρίχνε ο αττικός ουρανός το μοιραίο πρωινό της 8ης Απριλίου 1910, καλή ώρα σαν σήμερα, καταπώς προμηνύουν τα μετέωρα. Απ’ το τέθριππο που μόλις φθάνει στον ειδυλλιακό Σκαραμαγκά κατεβαίνει...
Ενδοξος θάνατος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας