«Tourists go home»!

Σε Κανάρια Νησιά, Ισπανία και αλλού, όπου ο «υπερτουρισμός» δημιουργεί πλέον μείζονα κοινωνικά προβλήματα, ακούγεται όλο και πιο συχνά και δυνατά το σύνθημα «Tourists go home»! Το πρόβλημα γίνεται οξύτατο για χώρες και περιοχές χωρών που δέχονται δυσανάλογα μεγάλο αριθμό τουριστών σε σχέση με τις αντοχές της οικιστικής υποδομής, του περιβάλλοντος, των ντόπιων πληθυσμών.

Την προηγούμενη δεκαετία η κυρίαρχη προπαγάνδα ήθελε τους γηγενείς πληθυσμούς να «εκδιώκονται» από τον υποτιθέμενο υπερπληθυσμό προσφύγων και μεταναστών. Η Ακρα Δεξιά βρήκε πεδίον δόξης λαμπρόν για να τερατολογήσει ασύστολα: «Θα έρθουν εκατομμύρια, θα γίνουμε πρόσφυγες στην ίδια μας τη χώρα» κ.λπ. κ.λπ. Αν πάρουμε όμως το παράδειγμα της Ελλάδας, δεν ήρθαν εκατομμύρια, αλλά λίγες εκατοντάδες χιλιάδες. Αποδείχθηκε ότι ο αριθμός τους είχε τον αυτονόητο μηχανισμό ρύθμισης: στον βαθμό που δεν έβρισκαν δουλειά, έφευγαν για αλλού. Μάλιστα τόσο ώστε να φτάσει η κυβέρνηση να κάνει ειδικές ρυθμίσεις για να εισαγάγει μεταναστευτική εργατική δύναμη από το εξωτερικό.

Ο υπερτουρισμός όμως δεν έχει αυτόματο μηχανισμό ρύθμισης! Ο αριθμός των τουριστών μπορεί να αυξάνεται πέρα από κάθε όριο, μέχρι όχι απλώς να εκδιωχθούν οι γηγενείς κάτοικοι από ολόκληρες περιοχές, αλλά και να σωρευτούν μεγάλης έκτασης αλλοιώσεις που θα κάνουν το ίδιο το τουριστικό προϊόν μη ελκυστικό.

Στην Ελλάδα, αυτές οι αλλοιώσεις είναι καθ’ οδόν. Η golden visa, το airbnb, η αύξηση των ενοικίων και των τιμών των κατοικιών, η χρονική και γεωγραφική επέκταση του τουρισμού και στις μεγάλες πόλεις αφήνουν ήδη τα σκληρά τους αποτυπώματα: οι τουριστικές υποδομές επεκτείνονται διαρκώς καταλαμβάνοντας ολόκληρες περιοχές, οι τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια γίνονται απλησίαστα, οι γηγενείς χάνουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία, μεταναστεύουν οικιστικά, δεσμεύουν όλο και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους, ενώ οι αλλοιώσεις στο περιβάλλον και στα κοινωνικά χαρακτηριστικά ολόκληρων περιοχών είναι καταστροφικές.

Οχι, δεν είναι σωστό το ισοπεδωτικό «Tourists go home». Πρέπει όμως κατεπειγόντως να αντιμετωπιστεί ο υπερτουρισμός, που προσλαμβάνει χαρακτηριστικά μάστιγας.