Πάνω από μισό δισ. ευρώ για την Ουκρανία

Παρά τις διθυραμβικές κυβερνητικές δηλώσεις ότι η Ελλάδα πρωτοστατεί ως αξιόπιστος σύμμαχος και εταίρος στις αμυντικές δαπάνες εντός του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., οι ειλημμένες υποχρεώσεις της χώρας για στήριξη της Ουκρανίας στο πλαίσιο της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 500 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος τριετίας, προκαλούν πονοκέφαλο στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης.

Η ελληνική κυβέρνηση μέχρι στιγμής δεν έχει προβεί σε καμία επίσημη ενημέρωση για τις δεσμεύσεις που έχει λάβει έναντι της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ για την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, εκτός της αμυντικής βοήθειας που ήδη παρέχει προμηθεύοντας τον ουκρανικό στρατό με πυρομαχικά και παροπλισμένο για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις στρατιωτικό εξοπλισμό.

Οι εκταμιεύσεις

Την περασμένη Τετάρτη η Κομισιόν ενέκρινε την εκταμίευση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ για την παραγωγή και την προμήθεια μη επανδρωμένων οχημάτων για λογαριασμό των ουκρανικών ένοπλων δυνάμεων.

Πρόκειται για τη δεύτερη δόση του ευρωπαϊκού δανείου, συνολικού προϋπολογισμού 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, που έχουν αποφασίσει 24 από τα 27 κράτη της Ε.Ε. αλλά και το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο συμφώνησε την περασμένη Δευτέρα να συμμετάσχει στη δημοσιονομική και αμυντική στήριξη της Ουκρανίας.

Η πρώτη δόση, συνολικού ύψους 7,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, είχε εκταμιευτεί στα τέλη Ιουνίου. Τα 3,2 δισεκατομμύρια προορίζονται για την κάλυψη αναγκών του ουκρανικού προϋπολογισμού, ενώ τα 3,9 δισεκατομμύρια αφορούν την κάλυψη των εξοπλιστικών αναγκών των ουκρανικών ένοπλων δυνάμεων.

Ευρωπαϊκές και ΝΑΤΟϊκές δεσμεύσεις

Τον περασμένο Δεκέμβριο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε τη χορήγηση δανείου στην Ουκρανία με αυστηρούς όρους για τα έτη 2026 και 2027. Από το σύνολο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ τα 30 προορίζονται για τη μακροοικονομική στήριξη, δηλαδή για την αντιμετώπιση των πιο επειγουσών δημοσιονομικών αναγκών της χώρας και τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ για να προμηθευτεί η Ουκρανία στρατιωτικό εξοπλισμό από την εγχώρια βιομηχανία της αλλά κυρίως από ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες και βιομηχανίες των χωρών του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (ΕΟΧ – ΕΖΕΣ).

Οι εκταμιεύσεις των δόσεων του δανείου προβλέπεται να καθορίζονται από τις δημοσιονομικές και αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας. Το ύψος της συμμετοχής της κάθε χώρας που συμμετέχει στον δανεισμό του Κιέβου καθορίστηκε με βάση τον πληθυσμό και το ΑΕΠ του κάθε κράτους. Το μερίδιο της Ελλάδας υπολογίζεται σε περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.

Σημαντικές είναι οι οικονομικές υποχρεώσεις της Ελλάδας και στις δράσεις που αναπτύσσει το ΝΑΤΟ για τη στρατιωτική υποστήριξη της Ουκρανίας. Στην τελευταία σύνοδο κορυφής στην Αγκυρα μετά από αμερικανικές πιέσεις έγινε γνωστό ότι τα μέλη της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας θα δαπανήσουν για την Ουκρανία μέχρι τα τέλη του χρόνου συνολικά 70 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ίδιο ποσό προϋπολογίζεται και για το 2027.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Αθήνα βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με τους συμμάχους για το ύψος της οικονομικής συνδρομής της. Η ελληνική συμμετοχή στη νατοϊκή υποστήριξη του Κιέβου υπολογίζεται ότι μπορεί να ανέλθει σε κάποιες εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ότι μπορεί να ξεπεράσει και τα 500 εκατομμύρια ευρώ σε ορίζοντα τριετίας.

Οι δαπάνες για την υποστήριξη της Ουκρανίας αν μη τι άλλο πιέζουν τις δυνατότητες του ελληνικού προϋπολογισμού. Σημειώνεται ότι η ελληνική κυβέρνηση εκτιμά ότι το σύνολο των αμυντικών δαπανών το 2026 θα ανέλθει στο 3,6% του ΑΕΠ, δηλαδή το Ελληνικό Δημόσιο θα δαπανήσει περίπου 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ.