Ανοιχτό παράθυρο για δημοσιονομική ευελιξία στην ευρωπαϊκή οικονομία και μετά το τέλος του έτους άφησε χθες η Κομισιόν κατά τις εαρινές προβλέψεις της. Οπως αποκάλυψε ο επίτροπος Οικονομικών, Πάολο Τζεντιλόνι, την επόμενη εβδομάδα η Κομισιόν θα προτείνει την επέκταση ή μη της ρήτρας διαφυγής από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και πέραν του 2022. Με την ανάπτυξη να μειώνεται στην ευρωζώνη λόγω πολέμου στην Ουκρανία και τον πληθωρισμό σε ιστορικά ύψη, διπλωματικές πηγές αναμένουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εισηγηθεί την επέκτασή της και το 2023.
Απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» συγκεκριμένα για την Ελλάδα, αν δηλαδή οι Βρυξέλλες θα επιμείνουν σε πρωτογενή πλεονάσματα πέριξ των 2% -όπως είχε δηλώσει ο επικεφαλής του ΕΜΣ, Κλάους Ρέγκλινγκ- ο Πάολο Τζεντιλόνι ήταν ξεκάθαρος: «Η Ελλάδα είναι το κράτος-μέλος με το υψηλότερο χρέος και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί για τη μείωση του επιπέδου χρέους και τον περιορισμό των δαπανών, κάτι που άλλωστε ισχύει για όλες τις χώρες με υψηλό χρέος». Ο ίδιος επιφυλάχθηκε για τις συγκεκριμένες συστάσεις την επόμενη εβδομάδα.
Ο επίτροπος αποκάλυψε επίσης ότι κάποια σχέδια του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να τροποποιηθούν, προκειμένου να αξιοποιηθούν τα περίπου 200 δισεκατομμύρια που δεν έχουν ακόμη διατεθεί. Αυτό θα γίνει μετά το τέλος του Ιουνίου, όταν θα καθοριστεί η τελική κατανομή των επιχορηγήσεων αλλά και των δανείων. «Τότε χώρες που επιθυμούν θα μπορέσουν να υποβάλουν αίτημα για τα χαμηλότοκα δάνεια. Η Ισπανία είναι ανάμεσα σε αυτά και -αν τελικά εγκριθεί το σχέδιό της- η Πολωνία» τόνισε.
Τι λένε οι προβλέψεις
Η ανάπτυξη για την Ελλάδα προβλέπεται στο 3,5% για το 2022, πολύ χαμηλότερο από το 4,9% που η Κομισιόν προέβλεπε στις χειμερινές προβλέψεις της. Λόγω του πολέμου η συνολική ανάπτυξη της ευρωζώνης μειώνεται για το τρέχον έτος στο 2,7% από το 4% που ήταν η προηγούμενη πρόβλεψη. Ωστόσο οι εκτιμήσεις της Επιτροπής μειώνουν την ανάπτυξη της Ελλάδας και για το 2023 που προβλεπόταν ανάπτυξη 3,5%, ενώ σήμερα προβλέπεται 3,1%.
Στα ύψη βρίσκεται ο πληθωρισμός, που έχει υπερτριπλασιαστεί και επηρεάζει αρνητικά τις εκτιμήσεις και σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο αυτό στο οποίο ρίχνουν το βάρος οι επιτελείς των Βρυξελλών είναι ότι, παρά τη μείωση στα ποσοστά, η ανάπτυξη παραμένει εξαιτίας του Ταμείου Ανάκαμψης και της δυναμικής των αποφάσεων της Ε.Ε. το προηγούμενο διάστημα.
Ανάλυση σεναρίων
Ωστόσο η ακρίβεια στην ενέργεια αλλά και στους διάφορους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας αυξάνει το ποσοστό, το οποίο και για το 2023 προβλέπεται στο 1,1%. Αυτό οδηγεί και σε ορατή επιδείνωση στην πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2022, που «ψαλιδίζεται» στο 3,5%. Ομως η εκτίμηση για το 2021 ενισχύεται, ανεβάζοντας το ποσοστό αύξησης του ΑΕΠ από το 7,1% των φθινοπωρινών προβλέψεων στο 8,5% σήμερα.
Η πρόβλεψη συνοδεύεται από ανάλυση σεναρίων βάσει μοντέλου. Τα δύο χειρότερα σενάρια αφορούν τον αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών στην ενέργεια καθώς και την πλήρη διακοπή του φυσικού αερίου από τη Ρωσία. «Αυτό είναι το σοβαρό σενάριο. Σε αυτό το τελευταίο η αύξηση του ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 2,5% και 1% κάτω από το βασικό επίπεδο πρόβλεψης το 2022 και το 2023 και ο πληθωρισμός θα ανέβει κατά 3% περισσότερο από 1%. Και στα δύο αυτά σενάρια η ανάπτυξη θα είναι σε αρνητικό έδαφος» δήλωσε ο Π. Τζεντιλόνι, υπονοώντας ύφεση.
