Ύφεση στην Ευρωζώνη, επιβράδυνση στην Ελλάδα και εκτίναξη του πληθωρισμού

Οι ενδείξεις μετατρέπονται σε αποδείξεις, τα δε στατιστικά στοιχεία και οι σχετικές εκθέσεις «δείχνουν στην ίδια κατεύθυνση: η ευρωζώνη τείνει προς την ύφεση στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, η δε Ελλάδα θα γνωρίσει διετία οικονομικής επιβράδυνσης το 2025 και το 2026. Ταυτόχρονα, ο πληθωρισμός επιδεικνύει επίμονα ανοδικές τάσεις. Ο νέος ανοδικός κύκλος, που ξεκίνησε ήδη από τον Φεβρουάριο και επιταχύνθηκε μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μ. Ανατολή, θα επεκταθεί μέχρι και τα μέσα του 2027, αφήνοντας όμως ίχνη μέχρι και το 2028.

Για την Ελλάδα, οι άσχημες οικονομικές προοπτικές είχαν προαναγγελθεί ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο, όταν στον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό 2026 – 2029 που κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση στην Κομισιόν προβλεπόταν οικονομική επιβράδυνση με αύξηση του ΑΕΠ 2,4% το 2026 (που ήδη αναθεωρείται σε επίπεδα περί το 2% ή και οριακά κάτω από αυτό), 1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και 1,3% το 2029. Το ΠΔΠ προέβλεπε επίσης ονομαστικές περικοπές δαπανών σε όλα τα βασικά υπουργεία και τις βασικές κατηγορίες δαπανών. Ομως, σε αυτό που πριν από τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή είχε προδιαγραφεί σαν μίγμα οικονομικής επιβράδυνσης και υψηλών περικοπών, τώρα προστέθηκαν οι συνέπειες του πολέμου.

Πρώτο, το νέο πληθωριστικό κύμα: εδώ οι προβλέψεις όχι απλώς αναθεωρήθηκαν αλλά ανατράπηκαν. Αντί για σταδιακή μείωση του πληθωρισμού, έχουμε την έναρξη ενός νέου πληθωριστικού κύκλου, που ήδη δείχνει τα δόντια του.

Δεύτερο, έναρξη της περιόδου οικονομικής επιβράδυνσης έναν χρόνο νωρίτερα, από εφέτος: με πιο πρόσφατη την εκτίμηση του ΟΟΣΑ, το 2026 προδιαγράφεται έτος έναρξης του νέου κύκλου οικονομικής επιβράδυνσης.

Τρίτο, ακόμη μεγαλύτερες καθοδικές πιέσεις στους ρυθμούς ανάπτυξης: δύσκολο να εκτιμηθούν αυτή τη στιγμή, αλλά θα υπάρξουν.

Υφεσο-πληθωρισμός;

Τα στοιχεία του προδρομικού δείκτη PMI για την ανάπτυξη, αλλά και για τις τιμές εισαγωγών στους σημαντικότερους τομείς οικονομικής δραστηριότητας (που προδιαγράφουν τις τάσεις αύξησης των τιμών), με δεδομένα του Μαΐου 2026, είναι πολύ ανησυχητικά:

● Με όριο μεταξύ ύφεσης και ανάπτυξης το 50, τον Μάιο παρατηρήθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός τομέων που υποχώρησε σε τιμές ύφεσης εδώ και έναν χρόνο – οι 12 από τους 10 τομείς. Τα πράγματα θα ήταν ακόμη χειρότερα αν δεν καταγραφόταν σαν ισχυρός αντίρροπος παράγοντας η πολύ μεγάλη αύξηση στον τομέα του τεχνολογικού εξοπλισμού και δευτερευόντως στον τομέα του μηχανολογικού εξοπλισμού. Η κατηγορία Νέες Παραγγελίες παρουσιάζει πτώση για τρίτο συνεχόμενο μήνα, αρχίζοντας από τον πρώτο μήνα του πολέμου στη Μ. Ανατολή, τον Μάρτιο. Στις θέσεις εργασίας καταγράφεται επιτάχυνση απωλειών.

Τα δεδομένα αυτά παραπέμπουν σαφώς σε ύφεση. Αν έχουμε επανάληψη υφεσιακών δεδομένων σε έναν ακόμη μήνα, τον Ιούνιο, η ευρωζώνη θα έχει μπει σε ύφεση το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

● Στις τιμές εισροών καταγράφεται άνοδος στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 3,5 ετών, ενώ στις τιμές εκροών καταγράφεται το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 38 μηνών.

Αμφότεροι οι δείκτες παραπέμπουν σε υψηλές πληθωριστικές πιέσεις, εύρημα που είναι απόλυτα συμβατό με τις προχθεσινές ανακοινώσεις της Eurostat για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη.

Το άκρως ανησυχητικό συμπέρασμα είναι ότι η ευρωζώνη αντιμετωπίζει σαφώς τον κίνδυνο διολίσθησης από την επιβράδυνση στην ύφεση, ενώ η άνοδος του πληθωρισμού είναι δεδομένη. Αυτό σημαίνει ότι από τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού διολισθαίνουμε στον κίνδυνο… υφεσο-πληθωρισμού. Αν τα δεδομένα αυτά επιβεβαιωθούν τους επόμενους λίγους μήνες, όλα θα γίνουν πολύ δυσκολότερα και ταυτόχρονα πιο περίπλοκα στη διαχείρισή τους: από την αύξηση των επιτοκίων, μέχρι τη διαχείριση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών επιπτώσεων του στασιμο- ή και υφεσο-πληθωρισμού.

Τομείς που πάσχουν βαρέως

Από τους παρακολουθούμενους τομείς οικονομικής δραστηριότητας, σε 8 παρατηρούνται τα πιο ανησυχητικά ευρήματα:

● Ακίνητα: και οι 3 υποδείκτες (Δείκτης Παραγωγής, Δείκτης Νέων Παραγγελιών και Δείκτης Απασχόλησης) είναι κάτω από 45, δηλαδή σε σημαντική ύφεση.

● Τουρισμός και αναψυχή: και οι 3 υποδείκτες κάτω από 50, οι δε δύο εξ αυτών (Παραγωγή και Νέες Παραγγελίες) κάτω από 45.

● Δομικά υλικά: και οι 3 υποδείκτες κάτω από 50, ο υποδείκτης Νέες Παραγγελίες κάτω από 40.

● Σε 4 ακόμη τομείς (Ποτά και Τρόφιμα, Τράπεζες, Προϊόντα Οικιακής και Προσωπικής χρήσης και Δασοκομία και Προϊόντα Χάρτου) είναι κάτω από 50 και οι 3 υποδείκτες.

Πού «πετάει» ο πληθωρισμός

Η έντονη δυναμική και τις προοπτικές του πληθωριστικού κύματος φαίνεται από το γεγονός ότι σε 17 από τους 19 τομείς οι τιμές εισροών (πρόδρομος δείκτης του πληθωρισμού) οι τιμές είναι πολύ μεγαλύτερες από τον μέσο όρο του Μαΐου.

Οι τομείς με τις μεγαλύτερες τιμές είναι Χημικά, Προϊόντα Οικιακής και Προσωπικής Χρήσης, Αυτοκίνητα και Ανταλλακτικά Αυτοκινήτων, Δομικά Υλικά, Μέταλλα και Μεταλλεία, Φαρμακευτικά και Βιοτεχνολογία, Μεταφορές, Τεχνολογικός Εξοπλισμός, Μηχανήματα και Εξοπλισμός, Υπηρεσίες Υγειονομικής Περίθαλψης κ.λπ.