Οπως γνωρίζετε, κυρίες και κύριοι, ζω στον Μαραθώνα, περιοχή που ανήκε- όπως άλλωστε και όλη η Αττική- στο «Αθηναϊκό κράτος» κατά την αρχαιότητα. Και που οι Αθηναίοι, με την ιστορική τους νίκη επί των «χρυσοφόρων Μήδων», δηλαδή των Περσών, το 490 π.Χ, έκαναν το όνομά της αιώνιο σύμβολο ανδρείας και αγάπης για την πατρίδα και την ελευθερία. Οπως αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, είμαι πολύ περήφανη για τον τόπο μου και την Αθήνα.
Αυτό, όμως, δεν με εμποδίζει να αναγνωρίζω τη Θεσσαλονίκη ως τη σπουδαιότερη ελληνική πόλη, με την έννοια ότι, διαχρονικά, έχει διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο από την Αθήνα, χωρίς ποτέ να ’χει χάσει την αίγλη της, χωρίς ποτέ να ’χει καταντήσει ένα ασήμαντο λασποχώρι.
Να τι γράφει, μεταξύ πολλών άλλων, για τη Θεσσαλονίκη η σπουδαία Ελληνίδα βυζαντινολόγος κυρία Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (πρώτη γυναίκα πρύτανις της Σορβόνης, στα 700 χρόνια λειτουργίας του περίφημου γαλλικού αυτού Πανεπιστημίου) στο βιβλίο της με τίτλο «Γιατί το Βυζάντιο» (εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2012):
«Η βυζαντινή Θεσσαλονίκη είναι αναμφισβήτητα η πρώτη πόλη που έχει τα χαρακτηριστικά της Ευρώπης. Κι αυτό διότι πρώτη αυτή, όντας ελληνογεννημένη, έχοντας ένδοξο ρωμαϊκό παρελθόν (η ύπαρξη των μνημείων της το αποδεικνύει), πρώτη στην Ευρώπη, η ελληνορωμαϊκή αυτή πόλη δέχτηκε το ευαγγέλιο του χριστιανισμού από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο, συμπληρώνοντας έτσι τα στοιχεία που απαρτίζουν τον ευρωπαϊκό κόσμο. Κι αυτό γιατί Ευρώπη είναι εκεί όπου το όνομα του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα, του Κικέρωνα και του Οράτιου, του Παύλου και του Μωυσή έχουν βάρος και σημασία, όπως γράφει ο Πολ Βαλερί προκειμένου να δώσει τον λειτουργικό και πολιτιστικό ορισμό της Ευρώπης. Η Ευρώπη πολιτιστικά, κατά τον Βαλερί, στηρίζεται και τρέφεται από το αρχαιοελληνικό ορθολογιστικό επίτευγμα, από την ρωμαϊκή οργανωτική και νομοθετική διευθέτηση και από την ιουδαϊκοχριστιανική πνευματικότητα. Χαρακτηριστικά, δηλαδή, τα οποία ο ιστορικός βίος της Θεσσαλονίκης κράτησε ώς τις μέρες μας και που κάνουν έτσι τη Θεσσαλονίκη, πολιτιστικά, το πρώτο αναμφισβήτητα ευρωπαϊκό πόλισμα».
Και παρακάτω: «Επιφανής, λοιπόν, η θέση της Θεσσαλονίκης από την ίδρυσή της σχεδόν, φτάνει στο κορύφωμα της αίγλης κατά την βυζαντινή περίοδο, τότε ακριβώς που η Αθήνα μετατρέπεται σχεδόν σ’ ένα “λασποχώρι”, όπως χαρακτηριστικά διατείνεται ο λόγιος μητροπολίτης της του τέλους του 12ου αιώνα, Μιχαήλ Χωνιάτης, ο λανθασμένα λεγόμενος Ακομινάτος, αδελφός του τότε πρωθυπουργεύοντος Νικήτα».
Μακάρι να μπορούσα να παραθέσω ολόκληρο το κεφάλαιο «Θεσσαλονίκη, Μακεδονία» του βιβλίου που σας προανέφερα, αλλά σας συνιστώ να το βρείτε και να το διαβάσετε. Ούτε 300 σελίδες δεν είναι και διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Και θα κάνει διαφορετικό το καλοκαίρι σας.
*Η Αλλοπάρ μου σέβεται πολύ την κυρία Αρβελέρ διότι 1) τέλειωσε το Τέταρτο Γυμνάσιο Θηλέων (Παγκράτι), 2) στην Κατοχή δεν «κάθισε στ’ αυγά» της -μοίραζε προκηρύξεις στον Βύρωνα και 3) έσπασε με το σπαθί της 700 χρόνια ανδροκρατίας στη Σορβόνη.
Αυτά και καλό Καλοκαίρι!
