ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Πάνος Κοσμάς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Αναζωπυρώνονται οι συγκρούσεις στη Μ. Ανατολή; Ανεβαίνουν οι τιμές των καυσίμων και οι αποδόσεις των ομολόγων. Δημιουργούνται ελπίδες για συμφωνία; Πέφτουν οι τιμές των καυσίμων και ανεβαίνουν οι αποδόσεις των ομολόγων. Έτσι και χθες: Οι τιμές των καυσίμων αρχικά αυξήθηκαν απότομα λόγω του πυραυλικού πινγκ πονγκ μεταξύ Ιράν και Ισραήλ και στη συνέχεια υποχώρησαν εξαιτίας νέων ενδείξεων αποκλιμάκωσης, παραμένοντας ωστόσο υψηλότερα από τα επίπεδα της Παρασκευής. Οι αποδόσεις των ομολόγων, ωστόσο, παρότι ακολούθησαν σε γενικές γραμμές την ίδια κίνηση, ήταν σαφώς πιο επίμονες στην ανοδική τους τάση. Οι τιμές του αμερικανικού WTI και του brent ήταν κοντά στα χαμηλά της πολεμικής περιόδου από τον Μάρτη μέχρι σήμερα (91,3 δολάρια και 94,5 δολάρια αντίστοιχα), αλλά η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς κρατικού ομολόγου παρέμεινε κοντά στα υψηλά της ίδιας περιόδου (περί τα 4,55%).

Παράλληλες πορείες λοιπόν; Οχι ακριβώς…

Την προηγούμενη Παρασκευή οι αποδόσεις πήραν την ανηφόρα και οι αμερικανικές αγορές μετοχών έπεσαν απότομα εξαιτίας μιας… καλής είδησης για την αγορά εργασίας των ΗΠΑ, που ήταν όμως κακή για την αγορά ομολόγων, καθώς ενίσχυε τις πιθανότητες για αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2026 από την αμερικανική ομοσπονδιακή κεντρική τράπεζα (FED). Αυτό το «παράδοξο» γεγονός ξεκαθάρισε τα πράγματα: την κίνηση στις αγορές καυσίμων και τις αγορές ομολόγων τις συνδέει ο… πληθωρισμός. Ό,τι μπορεί να αυξήσει τον πληθωρισμό, για οποιονδήποτε λόγο και όχι μόνο εξαιτίας των τιμών ενέργειας, είναι… εχθρός της αγοράς ομολόγων, καθώς ενεργοποιεί τον κίνδυνο της αύξησης των επιτοκίων.

Η κορυφή και το «παγόβουνο»

Ούτε όμως και η αύξηση των επιτοκίων καθαυτή είναι το μεγάλο πρόβλημα. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ο κίνδυνος που αυτή σηματοδοτεί. Πριν από μερικά χρόνια, όταν μιλούσαμε για κρατικά ομόλογα, το βασικό ερώτημα ήταν: «Θα αυξήσει ή θα μειώσει η Fed τα επιτόκια;». Σήμερα το ερώτημα έχει μετατοπιστεί: «Σε ποιο επίπεδο αποδόσεων θα σταθεροποιηθεί πλέον το παγκόσμιο σύστημα χρέους;». Γι’ αυτό, ό,τι παραπέμπει σε ένα νέο επίπεδο διεθνούς επανατιμολόγησης του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους προκαλεί «γενικό συναγερμό».

Πρόκειται λοιπόν για πολύ βαθύτερο ερώτημα, γιατί δεν αφορά μόνο τη νομισματική πολιτική, αλλά μια σειρά από παράγοντες που χτίζουν την υπό διαμόρφωση νέα αρχιτεκτονική των διεθνών αγορών ομολόγων: τη δημογραφία (Ιαπωνία), τα υψηλά επίπεδα κρατικού χρέους αλλά και ελλειμμάτων (πάνω απ’ όλα ΗΠΑ, αλλά και Γαλλία-Ιταλία), τα νέα επίπεδα ζήτησης χρέους λόγω αυξημένων αμυντικών και ενεργειακών δαπανών, τη διαθεσιμότητα της παγκόσμιας αποταμίευσης, το γεωπολιτικό ρίσκο που παγιώνεται σε υψηλά επίπεδα.

Έχοντας περάσει πλέον σε ένα νέο «καθεστώς» υπερπροσφοράς χρέους διεθνώς, το «πού θα κάτσει η μπίλια» της τιμολόγησής του χωρίς ταυτόχρονα να σπάσουν οι αρμοί της αγοράς αναδεικνύεται σε ένα από τα κορυφαία παίγνια των διεθνών αγορών για τα επόμενα χρόνια.

Κάπως έτσι, συμβαίνει κάτι που παλιότερα ήταν σπάνιο: οι αγορές ομολόγων να βρίσκονται συχνά στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης, ενώ για δεκαετίες θεωρούνταν η πιο «βαρετή» γωνιά των αγορών.

Τεράστιοι όγκοι χρέους

Στο ερώτημα πόσο χρέος θα πρέπει να επαναχρηματοδοτούν οι αγορές κάθε χρόνο, που είναι πλέον το καθοριστικό, η απάντηση μόνο για τις χώρες του G7 είναι αν μη τι άλλο εντυπωσιακή:

  • ΗΠΑ: 9 – 11 τρισ. δολάρια
  • Ιαπωνία: 1,7 – 2,1 τρισ. δολάρια
  • Γαλλία: 0,35 – 0,4 τρισ. δολάρια
  • Ιταλία: 0,45 – 0,50 τρισ. δολάρια
  • Γερμανία: 0,28 – 0,30 τρισ. δολάρια
  • Ηνωμένο Βασίλειο: 0,33 – 0,40 τρισ. δολάρια
  • Καναδάς: 0,18 – 0,2 τρισ. δολάρια

Αν τα αθροίσουμε, οι G7 χρειάζονται περίπου 13 – 15 τρισ. δολάρια ακαθάριστης χρηματοδότησης ετησίως. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές πρέπει να απορροφήσουν ή να ανακυκλώσουν περίπου τόσο όγκο τίτλων κάθε χρόνο. Μάλιστα, όλα τα «συμφραζόμενα» της διεθνούς οικονομικής συγκυρίας και (γεω)πολιτικής υποστηρίζουν την εκτίμηση ότι ο όγκος αυτός θα αυξάνεται διαρκώς τα επόμενα χρόνια.

Αν συνυπολογίσουμε τον κίνδυνο νέου, έστω ήπιου σε σχέση με το 2022, κύματος πληθωρισμού και νέας αύξησης επιτοκίων, τότε το μίγμα κινδυνεύει να γίνει εκρηκτικό. Αν μάλιστα προσθέσουμε το ερώτημα ποιος θα είναι ο «οριακός» δανειστής αν τα πράγματα στραβώσουν πολύ, τότε ξεκινά ο εφιάλτης…

«Βαριά» τα καύσιμα στο εμπορικό ισοζύγιο

Η καθοριστική σημασία των καυσίμων στη διαμόρφωση του εμπορικού ισοζυγίου επιβεβαιώθηκε εμφατικά με τη χθεσινή ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ για τις εμπορευματικές συναλλαγές της Ελλάδας τον Απρίλιο του 2026. Η συνολική αξία των εισαγωγών αυξήθηκε κατά 9,6%, αλλά χωρίς τα καύσιμα μόνο κατά 0,9%. Από την άλλη, η συνολική αξία των εξαγωγών αυξήθηκε κατά 35,7%, αλλά η αξία των εξαγωγών χωρίς καύσιμα αυξήθηκε μόνο κατά 7,9%. Τα δεδομένα αυτά αποκαλύπτουν ότι η εξάρτηση των ελληνικών εξαγωγών από τις εξαγωγές καυσίμων είναι αφύσικα μεγάλη…