Τσάμπα… κάλπες με ενισχυμένο τον δικομματισμό

Μετά τη Βρετανία, και η Ισπανία αποδεικνύει ότι δεν πρέπει να εμπιστεύεσαι τα γκάλοπ ούτε τα exit polls.

Γιατί ναι μεν «είδαν» σωστά την πρωτιά του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (αλλά όχι και τα αυξημένα ποσοστά του), όμως στη δεύτερη θέση δεν βρέθηκαν τελικά οι Unidos Podemos, αλλά οι σοσιαλιστές.

Αυτά, σε μια εκλογική διαδικασία που σημαδεύτηκε από ιστορική αποχή.

Μόνο το 51,22% των πολιτών προσήλθε στην κάλπη, 7,5 μονάδες κάτω σε σχέση με τον Δεκέμβρη, με τα ισπανικά ΜΜΕ να κάνουν λόγο για τη μεγαλύτερη αποχή στη μεταπολιτευτική ιστορία της Ισπανίας.

Ο πρώτος μεγάλος κερδισμένος είναι ο μεταβατικός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι.

Παρά τις αναταράξεις και τα σκάνδαλα του τελευταίου διαστήματος, το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) βγαίνει ενισχυμένο σε σχέση με έξι μήνες νωρίτερα, καθώς φαίνεται ότι αρκετοί συντηρητικοί που τότε ψήφισαν Ciudadanos χθες επέστρεψαν στο μαντρί.

Ετσι, με καταμετρημένο το 98% των ψήφων, το ΡΡ συγκέντρωνε 32,99%, σχεδόν 5 μονάδες πάνω από τις εκλογές του Δεκεμβρίου και 137 από 123 έδρες.

Ο δεύτερος κερδισμένος της χθεσινής βραδιάς είναι αναμφισβήτητα ο αρχηγός του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE), Πέδρο Σάντσεθ.

Εκεί που όλες ανεξαιρέτως οι δημοσκοπήσεις έδιναν στο κόμμα του την τρίτη θέση, το ίδιο και όλα τα exit polls, τελικά διέψευσε όλα τα προγνωστικά και ήρθε πάλι δεύτερος με 22,71%, αλλά με λιγότερες έδρες εξαιτίας των ιδιοτροπιών του εκλογικού συστήματος (85 από 90).

Ο Σάντσεθ, αφ’ ενός κατοχυρώνει τη θέση του στην κομματική ηγεσία, καθώς η τρίτη θέση θα ερμηνευόταν ως ιστορική και ασυγχώρητη ήττα, αφ’ ετέρου γίνεται κατά πάσα πιθανότητα ο ρυθμιστής για τον σχηματισμό της όποιας κυβέρνησης.

Ο μεγάλος χαμένος της κάλπης είναι ο Πάμπλο Ιγκλέσιας. Κι αυτό, όχι τόσο γιατί διαψεύσθηκαν τα γκάλοπ που έφερναν τη συμμαχία του με την Ενωμένη Αριστερά (IU) στη δεύτερη θέση, όσο γιατί φαίνεται ότι η σύμπλευση των ριζοσπαστικών αριστερών δυνάμεων δεν κατόρθωσε τελικά να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους όπως ανέμεναν οι εμπνευστές της.

Και οι δυο μαζί συγκέντρωσαν 21,11% και 71 έδρες, μόλις δύο παραπάνω από όσες συγκέντρωσε μόνο του το Podemos τον Δεκέμβριο.

«Εάν τα αποτελέσματα παραμένουν έτσι όπως είναι, δεν είναι καλά, γιατί επιβραδύνουν την αλλαγή που χρειάζεται η χώρα», δήλωσε ο υπ’ αριθμόν δύο του κόμματος, Ινίγο Ερεχόν, λίγη ώρα πριν από το τέλος της καταμέτρησης.

Το κόμμα του Πάμπλο Ιγκλέσιας βέβαια κατοχυρώνεται ως το τρίτο μεγαλύτερο της Ισπανίας και μόνιμη απειλή για το PSOE, καθώς βρίσκεται πολύ κοντά του σε ψήφους και ποσοστά.

Ομως, αυτή τη στιγμή πέφτει θύμα των υπερβολικών προσδοκιών που δημιούργησε.

Χαμένοι βγαίνουν και οι Ciudadanos, oι οποίοι πέφτουν στο 13,02% και στις 32 έδρες από 40.

Με αυτά τα αποτελέσματα, η Ισπανία βρίσκεται για δεύτερη φορά μπροστά στο ίδιο αδιέξοδο όπως μετά τις 20 Δεκεμβρίου.

Κανένα κόμμα δεν συγκεντρώνει πλειοψηφία και οι συμμαχίες προδιαγράφονται δύσκολες.

Μόνο ένας «μεγάλος συνασπισμός» Δεξιάς και σοσιαλιστών θα εξασφάλιζε μια στέρεη πλειοψηφία 222 εδρών.

Ολοι οι υπόλοιποι συνδυασμοί απέχουν από την απόλυτη πλειοψηφία των 176 εδρών.

Πιο συγκεκριμένα, ΡΡ και Ciudadanos συγκεντρώνουν από κοινού 169 έδρες, 13 περισσότερες από το άθροισμα Unidos Podemos και PSOE, το οποίο τα γκάλοπ και τα exit polls έφερναν πολύ κοντά στην απόλυτη πλειοψηφία.

Τραυματισμένες σχέσεις

Το μεγάλο ερώτημα είναι τι θα πράξει την επόμενη μέρα το PSOE και ο Πέδρο Σάντσεθ. Θα κάνει το μεγάλο και, ενδεχομένως, αυτοκαταστροφικό άλμα προς έναν μεγάλο συνασπισμό με τη Δεξιά;

Θα προτιμήσει να απέχει από την ψήφο εμπιστοσύνης στη Bουλή προκειμένου να αφήσει τον Ραχόι να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας με το Ciudadanos;

Πάντως, μετά τα χθεσινά αποτελέσματα, το σενάριο συνεργασίας με το Podemos δεν θεωρείται πια ιδιαίτερα πιθανό.

Από τη μία μεριά, το σενάριο αυτό δεν ευοδώθηκε τους προηγούμενους μήνες, όταν τα δύο κόμματα συγκέντρωναν περισσότερες έδρες από ό,τι σήμερα.

Από την άλλη, οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν τραυματιστεί άσχημα.

Αν και κατά την προεκλογική περίοδο ο Πάμπλο Ιγκλέσιας έτεινε διαρκώς το χέρι προς το PSOE για μετεκλογική συνεργασία, από το σοσιαλιστικό στρατόπεδο εισέπραττε μόνιμα άρνηση ή ύβρεις.

«Το PSOE δεν πρέπει να συνεργαστεί ποτέ με το Podemos», προειδοποιούσε σε αυστηρό τόνο ο πρώην πρωθυπουργός Φελίπε Γκονθάλεθ μόλις πριν από τρεις ημέρες.

Μετεκλογικά σενάρια

Τα σενάρια ήδη δίνουν και παίρνουν. Σύμφωνα με κύκλους των Βρυξελλών, ΡΡ και Ciudadanos έχουν ήδη συμφωνήσει σε μετεκλογική συνεργασία με την προϋπόθεση ότι δεν θα είναι πρωθυπουργός ο Ραχόι.

Ως διάδοχός του προαλείφεται νέο και «άφθαρτο» άτομο της δεξιάς παράταξης από τη γενιά των 35άρηδων.

Το ενδεχόμενο απομάκρυνσης του Ραχόι ίσως λειτουργήσει «απελευθερωτικά» και για το Σοσιαλιστικό Κόμμα, το οποίο έτσι θα είχε λιγότερους ενδοιασμούς να στηρίξει τη Δεξιά είτε συμμετέχοντας σε έναν μεγάλο συνασπισμό είτε μέσω της αποχής.

Αυτό που μοιάζει σχεδόν βέβαιο είναι ότι αυτή τη φορά οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης δεν θα είναι τόσο μακρόσυρτες.

Η Ισπανία έχει πολλές εκκρεμότητες και στο εσωτερικό της και σε σχέση με την Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία δεν θα ανεχτεί άλλες καθυστερήσεις.

Οπως σχολίαζε η εφημερίδα «La Vanguardia» λίγο πριν κλείσουν οι κάλπες: «Η πιο άμεση συνέπεια του Brexit για την Ισπανία θα είναι η ακόλουθη: μεγαλύτερη πίεση εκ μέρους των ευρωπαϊκών θεσμών για τον σύντομο σχηματισμό κυβέρνησης, η οποία θα βρίσκεται σε συμφωνία με το πλαίσιο που θέτουν οι Βρυξέλλες».