Ο κατακερματισμός της Δεξιάς: 10 κόμματα που προέκυψαν από διασπάσεις της ΝΔ

Μπορεί τα τελευταία χρόνια να μονοπωλούν την πολιτική συζήτηση οι απανωτές διασπάσεις της Αριστεράς, όμως και στη δεξιά «πολυκατοικία» δεν πάνε πίσω.

Η Νέα Δημοκρατία έχει μακρύ ιστορικό σε διαγραφές στελεχών της, αρκετά από τα οποία ακολούθησαν στην πορεία σόλο καριέρα, τις περισσότερες φορές όχι και πολύ επιτυχημένη, επιβεβαιώνοντας την περίφημη φράση του Ευάγγελου Αβέρωφ, «το πρόβατο που φεύγει απ’ το μαντρί το τρώει ο λύκος».

Υπήρξαν όμως και περιπτώσεις κομμάτων που προέκυψαν ουσιαστικά από τα «σπλάχνα» της Ν.Δ. και τάραξαν τα «νερά» του πολιτικού συστήματος, καταφέρνοντας να αποκτήσουν ρόλο ρυθμιστή των πολιτικών εξελίξεων της εποχής, ασχέτως που αναθεώρησαν στην πορεία τη σχέση τους με τη «μητέρα» Νέα Δημοκρατία. Τέτοιες περιπτώσεις ήταν η Πολιτική Ανοιξη του Αντώνη Σαμαρά, οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Πάνου Καμμένου και ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός του Γιώργου Καρατζαφέρη.

Εν αναμονή του νέου κόμματος που ετοιμάζει ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος διαγράφηκε από τη Ν.Δ. με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη, τον Νοέμβριο του 2024, εξαιτίας της κριτικής του για την εξωτερική πολιτική και δη τα ελληνοτουρκικά, επιχειρούμε μια καταγραφή των κομμάτων που «γεννήθηκαν» έπειτα από βαρύγδουπες διαγραφές και διασπάσεις στη Ν.Δ.

1. Η πρώτη διάσπαση εντός Ν.Δ. και το πρώτο κόμμα που προέκυψε ήταν η Δημοκρατική Ανανέωση (ΔΗ.ΑΝΑ.) με επικεφαλής τον πρώην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωστή Στεφανόπουλο. Ο τότε βουλευτής Αχαΐας με τη Νέα Δημοκρατία αποχώρησε από το κόμμα τον Αύγουστο του 1985, καθώς διαφώνησε με την απόφαση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη να συγκαλέσει την Κοινοβουλευτική Ομάδα με στόχο την επανεκλογή του μετά την ήττα του κόμματος στις εκλογές του 1985.

Είχε προηγηθεί η αποτυχία του Στεφανόπουλου να εκλεγεί πρόεδρος της Ν.Δ. το 1984. Στις 6 Σεπτεμβρίου του 1985 ίδρυσε τη ΔΗ.ΑΝΑ., με την οποία εξελέγη βουλευτής Α΄ Αθηνών στις εκλογές του 1989 και παρέμεινε πρόεδρός της μέχρι τον Ιούνιο του 1994, οπότε το κόμμα ανέστειλε τη δράση του και αποροφήθηκε από την Πολιτική Ανοιξη.

2. Το δεύτερο κόμμα που γεννήθηκε από τα σπλάχνα της Νέας Δημοκρατίας ήταν η Πολιτική Ανοιξη (ΠΟΛ.ΑΝ.) του Αντώνη Σαμαρά, που ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 1993, μερικούς μήνες αφότου είχε αποχωρήσει από τη Ν.Δ. λόγω της διαφωνίας του με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη για το Μακεδονικό, που ήταν και η αιτία που ο τότε πρωθυπουργός τον είχε αποπέμψει από υπουργό Εξωτερικών. Στο κάλεσμά του ανταποκρίθηκαν οι Νικήτας Κακλαμάνης, Ανδρέας Λεντάκης, Ακης Γεροντόπουλος κ.ά. Η Πολιτική Ανοιξη αναδείχθηκε τρίτη σε μέγεθος κοινοβουλευτική δύναμη με ποσοστό 4,88% στις εθνικές εκλογές του 1993, κερδίζοντας δέκα έδρες στο Κοινοβούλιο. Στις εκλογές του 1996 όμως δεν κατάφερε να μπει στη Βουλή, όπως και στις ευρωεκλογές του 1999. Ετσι, στις εκλογές του 2000 δεν συμμετείχε και στις εκλογές του 2004 υποστήριξε δημόσια τη Νέα Δημοκρατία, ανακοινώθηκε η οριστική αναστολή της λειτουργίας του κόμματος και πριν από τις ευρωεκλογές του ίδιου έτους ο Σαμαράς και αρκετά στελέχη του κόμματος επέστρεψαν στη Νέα Δημοκρατία. Ο ίδιος το 2004 εξελέγη ευρωβουλευτής και το 2007 επανεξελέγη βουλευτής Μεσσηνίας.

3. Το τρίτο κόμμα που προέκυψε από εσωτερικές διαφωνίες στη Ν.Δ. ήταν ο Λαϊκός Ορθόδοξος Συναγερμός που ίδρυσε ο Γιώργος Καρατζαφέρης το 2000, μετά τη διαγραφή του από τον Κώστα Καραμανλή, καθώς είχε καταφερθεί με σκληρά λόγια κατά της ηγεσίας. Στις εκλογές του Μαρτίου 2004 ο ΛΑΟΣ απέτυχε οριακά να εισέλθει στη Βουλή, αλλά στις ευρωεκλογές που ακολούθησαν τρεις μήνες μετά μπήκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και ο ίδιος εξελέγη ευρωβουλευτής. Το 2007 μπήκε και στη Βουλή, ενώ το αποκορύφωμα της πορείας του ήταν το 2011, καθώς έγινε ένας από τους τρεις εταίρους που στήριξαν την κυβέρνηση του Λουκά Παπαδήμου. Μετά η πορεία του ήταν πτωτική και ο Γ. Καρατζαφέρης παραιτήθηκε από αρχηγός το 2019, ενώ έκτοτε έχει στηρίξει τη Ν.Δ. υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Το εθνικιστικό κόμμα ΛΑΟΣ ωστόσο συνεχίζει με πρόεδρο τον Φίλιππο Καμπούρη.

4. Ενα άλλο κόμμα στελέχους της Ν.Δ. ήταν το Κίνημα Ελεύθερων Πολιτών που δημιούργησε ο Δημήτρης Αβραμόπουλος τον Μάρτιο του 2001. Παρόλο που οι πρώτες δημοσκοπήσεις ήταν αρκετά ενθαρρυντικές για το κόμμα του πρώην δημάρχου Αθηναίων, γρήγορα τα ποσοστά ξεφούσκωσαν και τελικά δεν κατέβηκε καν σε εκλογές, αλλά ανέστειλε τη λειτουργία του τον Ιούνιο του 2002. Στη συνέχεια επέστρεψε στη Ν.Δ., την ηγεσία της οποίας διεκδίκησε αρχικά το 2009, αλλά απέσυρε τελικά την υποψηφιότητά του και στήριξε εκείνη του Αντώνη Σαμαρά.

5. Το κόμμα Δημοκρατική Συμμαχία της Ντόρας Μπακογιάννη ήταν το πέμπτο κατά χρονολογική σειρά που προέκυψε από διαγραφή κορυφαίου στελέχους της Ν.Δ.

Η Ντ. Μπακογιάννη διεγράφη από την Κ.Ο. και το κόμμα της Ν.Δ. τον Μάιο του 2010 με απόφαση του Αντώνη Σαμαρά, επειδή είχε υπερψηφίσει μνημονιακό νομοσχέδιο κόντρα στην κομματική γραμμή.

Τον επόμενο Νοέμβριο η Ντόρα Μπακογιάννη προχώρησε στην ίδρυση ενός νέου κόμματος, το οποίο χαρακτηριζόταν από φιλελεύθερες θέσεις.

Ωστόσο δεν κατάφερε να μπει στη Βουλή στις εκλογές του Μαΐου του 2012 και στις δεύτερες εκλογές τον Ιούνιο του ίδιου έτους συνεργάστηκε με τη Ν.Δ. και τέθηκε επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας, με τις πληροφορίες της εποχής να λένε πως ρόλο γεφυροποιού με την ηγεσία έπαιξε ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής.

6. Ενα άλλο κόμμα που ιδρύθηκε από στέλεχος προερχόμενο από τη Ν.Δ. ήταν οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Πάνου Καμμένου. Ο Π. Καμμένος είχε εκλεγεί βουλευτής με τη Ν.Δ. για πρώτη φορά το 1993 και παρέμεινε σε αυτή μέχρι το 2012.

Τον Νοέμβριο του 2011, ο τότε πρόεδρος του κόμματος, Αντώνης Σαμαράς τον διέγραψε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα επειδή δεν έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στη συγκυβέρνηση υπό τον Λουκά Παπαδήμο και τον Φεβρουάριο του 2012 τον διέγραψε και από το κόμμα επειδή καταψήφισε το δεύτερο μνημόνιο. Λίγο μετά, ο Π. Καμμένος ανακοίνωσε την ίδρυση του κόμματός του, με κεντρικό σύνθημα «Είμαστε πολλοί, είμαστε ανεξάρτητοι, είμαστε Ελληνες».

Στις εκλογές του ίδιου έτους οι ΑΝ.ΕΛΛ. μπήκαν στη Βουλή κατακτώντας την τέταρτη θέση, με ισχυρό αντιμνημονιακό λόγο. Το 2015, ο Π. Καμμένος συγκυβέρνησε με τον Αλέξη Τσίπρα, όμως η διαφωνία του με τη Συμφωνία των Πρεσπών τον οδήγησε στην απόφαση να αποχωρήσει από τη συγκυβέρνηση τον Ιανουάριο του 2019. «Καταφέραμε να βγάλουμε την πατρίδα μας από τα μνημόνια. Ο πρώτος στόχος επιτεύχθηκε. Το θέμα της Μακεδονίας δεν μου επιτρέπει να μην θυσιάσω την καρέκλα», είχε πει τότε. Στις εκλογές του 2019 το κόμμα δεν κατέβηκε καν στις εκλογές, μετά το χαμηλό ποσοστό που κατέγραψε στις ευρωεκλογές που είχαν προηγηθεί. Εκτοτε το κόμμα έχει αδρανοποιηθεί, αλλά ο Π. Καμμένος έχει δηλώσει πολλές φορές ότι αν κάνει κόμμα ο Αντώνης Σαμαράς, τότε θα επιστρέψει κι εκείνος, με βαρείς χαρακτηρισμούς για τον πρώην πρωθυπουργό.

7. Αλλο ένα κόμμα που γεννήθηκε από στέλεχος της Ν.Δ. ήταν η κεντροδεξιά Νέα Μεταρρυθμιστική Ριζοσπαστική Ανασυγκρότηση (Νέα ΜΕΡΑ) με επικεφαλής τον πρώην βουλευτή και υπουργό επί Ν.Δ. Χρήστο Ζώη.

Το κόμμα ιδρύθηκε το 2013 αφού ο Χρ. Ζώης αποχώρησε από τους ΑΝ.ΕΛΛ. και εντάχθηκαν σε αυτό κι άλλα στελέχη προερχόμενα από τη Ν.Δ., όπως ο βουλευτής Φθιώτιδας Νίκος Σταυρογιάννης.

8. Περίπου την ίδια περίοδο, τον Μάιο του 2013, εμφανίστηκε άλλο ένα δεξιό κόμμα, με επικεφαλής τον Νίκο Νικολόπουλο.

Ο λόγος για το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδος, που προέκυψε μετά τη διαγραφή του Πατρινού πολιτικού από τον Αντ. Σαμαρά, τον Αύγουστο του 2012, έπειτα από άλλη μια επικριτική ανάρτηση κατά του τότε πρωθυπουργού για τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα. «Εμφανές το στρατηγικό αδιέξοδο. Η σημασία της επαναδιαπραγμάτευσης “όνειρο ήταν”, τη λησμονήσαμε. Ο λαός ξεπνοημένος, τι να περιμένει;

Την τροϊκανή επιείκια ή την τιμωρία;», ήταν το σχόλιο που ξεχείλισε το ποτήρι για τον πρώην υφυπουργό. Στην πορεία ο Νικολόπουλος συνεργάστηκε με τους ΑΝ.ΕΛΛ. του Π. Καμμένου, ενώ τον τελευταίο χρόνο έχει δείξει πως θα ήθελε να τον συγχωρούσε ο Μεσσήνιος πρώην πρωθυπουργός.

9. Η Ενωση για την Πατρίδα και τον Λαό ήταν άλλο ένα κόμμα της δεξιάς «πολυκατοικίας» που ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 2014 από τον τότε ανεξάρτητο βουλευτή Βύρωνα Πολύδωρα, επίσης επί σειρά ετών στέλεχος της Ν.Δ. Ο Β. Πολύδωρας είχε διαγραφεί από την Κ.Ο. της Ν.Δ. τον Δεκέμβριο του 2013 με απόφαση Σαμαρά, επειδή καταψήφισε νομοσχέδιο για τον ενιαίο φόρο ακινήτων. Με τον νέο πολιτικό φορέα που δημιούργησε συνεργάστηκε στην πορεία η Νέα ΜΕΡΑ του Χρ. Ζωή αλλά και το κόμμα του Νίκου Νικολόπουλου.

10. Ξεχωριστή περίπτωση είναι αυτή του Κυριάκου Βελόπουλου, καθώς προέρχεται από τον ΛΑΟΣ. Εκανε όμως ένα πέρασμα από τη Νέα Δημοκρατία, στην οποία προσχώρησε το 2012, όπως έκαναν κι άλλοι συνοδοιπόροι στο κόμμα Καρατζαφέρη, δηλαδή ο Μάκης Βορίδης, ο Αδωνις Γεωργιάδης ο Θάνος Πλεύρης κ.ά. Δεν κατέβηκε όμως υποψήφιος με τη Ν.Δ., το 2015 αποχώρησε και το 2016 προχώρησε στη δημιουργία του κόμματος Ελληνική Λύση.