Η παράσταση είναι σχεδόν sold out εδώ και μέρες. Κι όμως, ο «Young Lear» είναι η πρώτη δουλειά που παρουσιάζει η Ιόλη Ανδρεάδη στο Φεστιβάλ Αθηνών.
Eπρεπε να επιστρέψει για τα καλά στην Ελλάδα πριν από δυο χρόνια, μετά από εξαιρετικές σπουδές στην Αγγλία (σκηνοθεσία στη RADA και μεταπτυχιακό στο King’s College) και δουλειές ακόμα και στη Νέα Υόρκη, έπρεπε να αποκτήσει μια σταθερή παρουσία στην αθηναϊκή θεατρική σκηνή, χωρίς διαλείμματα, για να αυξηθεί κατακόρυφα το ενδιαφέρον για τη δουλειά της νεαρής σκηνοθέτιδος.
Αλλωστε έχει ήδη υπογράψει πάνω από 25 παραστάσεις, εδώ και στο εξωτερικό, και είναι ακόμα τόσο νέα.
Η ίδια δεν κρύβει τη χαρά της για την εξάντληση των εισιτηρίων (17 και 18 Ioυλίου, Κτίριο Ε’, Πειραιώς 260). Πόσο μάλλον που, όπως λέει, είχε αποκλείσει τη συμμετοχή της στο φεστιβάλ, παρόλο που όταν είχε κάνει εδώ και καιρό την αίτηση, «ο κύριος Λούκος ήταν πολύ θετικός».
Ο τίτλος «Young Lear» τα λέει και δεν τα λέει όλα γι’ αυτό που θα δούμε. Ναι, έχουμε έναν νέο ηθοποιό, τον Μιλτιάδη Φιορέντζη, που παίζει τον ρόλο του γερο-βασιλιά. Από κει και πέρα όμως, ξεχάστε ό,τι ξέρατε. Η Ιόλη Ανδρεάδη, που έκανε τη μετάφραση και συνεργάστηκε στη διασκευή με τον Αρη Ασπρούλη, είχε μια ενδιαφέρουσα ιδέα.
«Από τα τόσο πολλά θέματα του έργου αποφάσισα να εστιάσω στις οικογενειακές σχέσεις.
»Μια φράση του Εντγκαρ για τον Λιρ μού έδωσε την έμπνευση: “Αυτός έγινε παιδί, ενώ εγώ έγινα πατέρας”», μας λέει. Ετσι, μετά από αρκετή δουλειά, είναι κι ένα έργο που γνωρίζει πολύ καλά, κατάφερε να κρατήσει από το σεξπιρικό κείμενο αυτά που ταίριαζαν στο δικό της «σενάριο».
2016. Πέντε αδέλφια, δυο αγόρια και τρία κορίτσια, περιμένουν έξω από ένα χειρουργείο όπου ο πατέρας τους υποβάλλεται σε επικίνδυνη επέμβαση. Και ξαφνικά, μέσα στην κούραση και την αγωνία, ο ένας γιος αρχίζει να παίζει τον ρόλο του Λιρ, φαίνεται ότι είναι ένα παλιό παιχνίδι που έπαιζαν με τον πατέρα τους, όπου βέβαια, αυτός ήταν πάντα ο βασιλιάς.
Η χειρονομία αυτή του γιου θα μπορούσε, όπως μας εξηγεί η Ιόλη Ανδρεάδη, να εκληφθεί «ως τρυφερότητα προς τον άρρωστο πατέρα, αλλά τα αδέλφια του σοκάρονται, βγαίνουν στην επιφάνεια διάφορες ενδοοικογενειακές συγκρούσεις». Και ο σεξπιρικός Λιρ αρχίζει να ξετυλίγεται μπροστά μας, με τα πέντε νέα παιδιά να παίζουν μόνο πέντε ρόλους. Του βασιλιά, των τριών θυγατέρων του και του Εντμουντ.
Εχουν άραγε προσθέσει και δικό τους κείμενο; «Ναι, για παράδειγμα, υπάρχει η φράση “είσαι μεγάλος παρτάκιας”… Κάθε σύγχρονη προσθήκη ακούγεται, όμως, συνωμοτικά, ψιθυριστά, αυτό είναι ουσιαστικά και το μόνο σκηνοθετικό εύρημα της παράστασης. Ολα τα άλλα είναι πολύ απλά. Είχα έγνοια να αναδεικνύεται η σεξπιρική ιστορία καθαρή και κατανοητή για το κοινό».
Είναι αλήθεια ότι έχει μια τάση προς τις διασκευές γνωστών θεατρικών κειμένων. Το παραδέχεται.
«Δεν το έχω πολύ αναλύσει, ελπίζω να είναι για καλό, άλλωστε με ενδιαφέρει πολύ και το γράψιμο εκτός από τη σκηνοθεσία. Ισως, όμως, αυτή η τάση μου να ξεκίνησε και από πιο πεζούς λόγους, οικονομικούς και δικαιωμάτων. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν με ενδιαφέρει να σκηνοθετήσω κάποτε ένα αυτούσιο θεατρικό έργο, γι’ αυτό διάλεξα να κάνω αυτή τη δουλειά».
Η Ιόλη Ανδρεάδη επέστρεψε στην Ελλάδα στην πιο δύσκολη για την τέχνη περίοδο. Δεν έχει μετανιώσει, αλλά «σίγουρα ήταν ένα σοκ, που ακόμα δεν έχει περάσει», λέει. Αναφέρεται, βέβαια, «στην ανασφάλεια και τη ζάλη που γεννά το γεγονός ότι τα χρήματα όλο και μειώνονται και κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς γίνεται και πόσο θα διαρκέσει όλο αυτό.
»Νιώθω, όμως, ότι όσο κι αν η κρίση είναι ένα ευρύ, παγκόσμιο φαινόμενο, έχει χτυπήσει ιδιαίτερα και τόσο άδικα τη χώρα μας. Δεν θεωρώ ότι είμαστε ένας τεμπέλης λαός, ο ερχομός μου εδώ μου έδειξε το αντίθετο, υπάρχουν πολλοί καλοί επαγγελματίες που δουλεύουν είκοσι ώρες τη μέρα».
Η ίδια, για παράδειγμα, έχει ήδη προγραμματίσει την επόμενη χρονιά «αρκετά λεπτομερειακά και αν πάνε τα πράγματα όπως δείχνουν, θα είναι αρκετά γεμάτη».
Δεν γίνεται να μην τη ρωτήσω για το Brexit, έχει ζήσει στο Λονδίνο εφτά χρόνια, με λίγα διαλείμματα. «Αυτό που σίγουρα ξέρω είναι ότι όλοι οι φίλοι μου εκεί, Αγγλοι και Ευρωπαίοι, που ανήκουν στον καλλιτεχνικό χώρο, είναι πολύ στενοχωρημένοι. Στο Λονδίνο κυριαρχεί το διεθνές στοιχείο και ειδικά αν είσαι καλλιτέχνης, δεν σε νοιάζει καθόλου το θέμα της εθνικότητας.
Η τέχνη πλήττεται από το Brexit, όλα αυτά τα ευρωπαϊκά προγράμματα που τη στηρίζουν φεύγουν από τη μέση, το ίδιο και οι ελεύθερες μετακινήσεις των καλλιτεχνών. Εμένα, όμως, δεν με εξέπληξε καθόλου το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Από τη στιγμή που πήγα μέχρι τη στιγμή που έφυγα, το κλίμα είχε αλλάξει, ένιωθα ένα κλείσιμο…».
Σκηνογραφία-κοστούμια: Δήμητρα Λιάκουρα.
Ηχοτοπίο: Γιάννης Χριστοφίδης. Φωτισμοί: Χριστίνα Θανασούλα.
Ερμηνεύουν: Χριστίνα Γαρμπή, Ελεάνα Καυκαλά, Θύμιος Κούκιος, Μαρία Προϊστάκη, Νεκτάριος Σμυρνάκης, Μιλτιάδης Φιορέντζης.
Ωρα έναρξης: 9 μ.μ.
Εισιτήρια: 15 ευρώ, 5 ευρώ φοιτ., άνεργοι, ΑμεΑ.
