«Ο Μέγας Κουρέας και η Κορυφαία -ενός χορού που δεν υπάρχει πια, βρίσκονται ολομόναχοι μαζί σ’ έναν κόσμο κατεστραμμένο, αφύσικο και αγνώριστο πια. Με μέσον σωτηρίας ένα ψαλίδι κουράς και τον κατακερματισμένο Λόγο προσπαθούν να θυμηθούν όσα ξέχασαν και να επαναφέρουν τη φυσική τάξη των πραγμάτων. Σ’ αυτή την προσπάθεια, η κουρά της Κορυφαίας – αμνού αποτελεί την έσχατη χειρονομία στην υπονόμευση της φυσικής τάξης και της επανάληψης ως εθιμικού δικαίου που κρατά την κοινότητα σε συνοχή. Τα μαλλιά προσφέρονται με αντάλλαγμα έναν νέο, «ανάλαφρο» και «αναμάρτητο» εαυτό. Το κειρόμενο σώμα πρέπει να λατρευτεί, αλλιώς η τελετή θα μείνει μόνον στην περιγραφή και η Φύση θα ξαναγίνει αμείλικτη».
Με αυτόν τον τρόπο, με πρακτικές άλλων εποχών ξεχασμένες πια σήμερα, ο Θοδωρής Γκόνης μάς συστήνει την παράσταση που θα ανεβεί την ερχόμενη Πέμπτη 27 και την Παρασκευή 28 Ιουλίου στο αρχαίο Θέατρο Γιτάνων στη Θεσπρωτία, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων του θεσμού «Ολη η Ελλάδα, ένας πολιτισμός» που φέτος έχει κεντρικό θεματικό άξονα το ζήτημα του περιβάλλοντος και της κλιματικής αλλαγής. Βουτώντας στην παράδοση, η ποιητική παραβολή που μας παραδίδει με το κείμενό της «Κουρά» η Γλυκερία Μπασδέκη είναι μια αλληγορία για τη φύση, μια σκληρή και τρυφερή τελετουργία σ’ έναν διαλυμένο κόσμο που αντιστέκεται στη φυσική καταστροφή του. Και θα χρειαστεί το τελευταίο ζευγάρι στη γη, ο Μέγας Κουρέας και η Κορυφαία, να αλληλολατρευτούν αν θέλουν να καταφέρουν να σώσουν τη Μητέρα Φύση τους, τη Μεγίστη Κομμώτρια των πάντων.
Ζητήσαμε από τον σκηνοθέτη της παράστασης Θοδωρή Γκόνη να μας αποκρυπτογραφήσει τα βουκολικά τελετουργικά και την ποιητική διάσταση της σημασίας τους, μιλώντας τόσο για τη συνεργασία του με τη συγγραφέα του έργου όσο και για την «περπατησιά» του στο ελεύθερο θέατρο έπειτα από 20 χρόνια στο τιμόνι ενός Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου (προηγήθηκε το ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου και ακολούθησαν τα ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, Κομοτηνής και πιο πρόσφατα Καβάλας, στο οποίο θήτευσε επί 12 χρόνια όντας ταυτόχρονα και καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Φιλίππων και αποχώρησε τον Απρίλιο του ’22)
● «Κουρά». Περί τίνος πρόκειται, μια και ο τίτλος αλλά και η περίληψη του έργου μοιάζουν με γρίφο;
Η κουρά είναι μια τελετουργία εξαγνισμού. Η μικρή μεγάλη θυσία από τον μικρό μεγάλο άνθρωπο στη μεγάλη τροφό, στη Μητέρα Φύση. Η κουρά των προβάτων, το ψαλίδι, το μαλλί, το ποκάρι που θα γίνει νήμα και υφάδι και θα ζευγαρώσει με το στημόνι να φτιάξει το υφαντό για να γίνει προίκα, ζωή και μοίρα.
● Τι ενέπνευσε αυτή την παράσταση;
Οι μικρές τελετουργίες του παλιού κόσμου, των οικοσυστημάτων, της οικοτεχνίας. Οι κανόνες τους οι πιο αυστηροί, οι πιο άκαμπτοι, αυτοί που αναδεικνύουν τον αστείρευτο πλούτο τους. Οι δράσεις αυτού του Κόσμου που χάθηκαν και που είναι τόσο κοντά στον λόγο του Θεάτρου. Επίσης η συνομιλία του «Σταυραετού» του Κώστα Κρυστάλλη με τον «Αίγαγρο» του Ανδρέα Εμπειρίκου κι ακόμα τα Ειδύλλια του Θεόκριτου, αλλά και το μεγάλο Ευχολόγιο της Εκκλησίας για την Κουρά των Μοναχών. Υπάρχει όμως και μια μικρή ιδιοτέλεια –θέλω να πιστεύω υψηλού φρονήματος: οι πρόγονοί μου, όλοι, ήταν βοσκοί στις κορυφές του Μαινάλου, στρατολάτες, το καλοκαίρι στα βουνά και τον χειμώνα στους κάμπους.
● Αλλη μια συνεργασία με τη Γλυκερία Μπασδέκη. Τι σας έχει δέσει τόσο;
Μου αρέσει ο τρόπος της Γλυκερίας, ο σεβασμός της για τον «παλιό κόσμο», το ότι βλέπει τα πράγματα διά της αφής, με το άγγιγμα, και αυτό κάνει τα κείμενά της πολύ γοητευτικά και θεατρικά ταυτόχρονα. Και σε όλες τις συνεργασίες μας ήταν παρούσα και γενναιόδωρη όσο λίγοι.
● Στο ελεύθερο θέατρο έπειτα από περισσότερα από 20 χρόνια καλλιτεχνικής διεύθυνσης σε ΔΗΠΕΘΕ της χώρας. Νοσταλγία ή απελευθέρωση;
Ο γυρισμός στο «σπίτι» είναι πάντα ένα είδος «επιστροφής στον εαυτό μας», μια γιορτή. Ξαναρχίζεις, λες το «λοιπόν, πού είχαμε μείνει;». Ετσι νιώθω, βγάζω το κοπάδι μου πάλι βόλτα στους μεγάλους δρόμους της πρωτεύουσας και είναι μεγάλο το ξάφνιασμα γιατί οι διαστάσεις αυτών των δρόμων τώρα είναι τελείως διαφορετικές, αλλά και οι άνθρωποι που τους περπατούν έχουν αλλιώτικες σκουριές και πολύ διαφορετικό βάδισμα και αναπνοή, και αυτό μου γεννά την επιθυμία για καινούργια «βάσανα».
● Ποιο μήνυμα επιθυμείτε να διατυπώσετε για τη σημερινή κατάσταση με την παράσταση σας;
Δεν υπάρχει πολύς χρόνος για να εξευμενίσουμε τη Μητέρα Φύση, είναι «θυμωμένη» και η μακροθυμία της έχει ένα όριο που πρέπει να το σεβαστούμε.
ℹ️ Αρχαίο Θέατρο Γιτάνων, Θεσπρωτία. Πέμπτη 27 και Παρασκευή 28 Ιουλίου στις 21:00. «Κουρά», θεατρική παράσταση. Κείμενο: Γλυκερία Μπασδέκη. Σκηνοθεσία: Θοδωρής Γκόνης. Σκηνικά, κοστούμια: Ματίνα Μέγκλα. Μουσική: Αλέξανδρος Γκόνης. Σκηνοθεσία βίντεο: Ελπίδα Σκούφαλου. Ερμηνεύουν: Χάρης Χαραλάμπους-Καζέπης, Αναστασία Χατζάρα. Μουσικοί: Ράνια Σταματέλου, Στέλιος Μίχας-Εγγλέζος, Γεωργία Μερεντίτη. Είσοδος ελεύθερη, απαραίτητη η προκράτηση θέσεων στα digitalculture.gov.gr και nationalopera.gr. Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου του αρχαιολογικού χώρου, εφόσον υπάρχει.
-320x213.jpg)
