Από το 2004 έχουν εκδοθεί συνολικά 8 ποιητικές του συλλογές. Ο «Αλκίνοος» είναι ένα μεγάλο ποίημα, ερωτικό. Από την αρχή ο Γιάννης Ευθυμιάδης, εκπαιδευτικός και ποιητής, είχε στον νου του να τον κάνει και θεατρικό μονόλογο. Οπερ και εγένετο.
Από σήμερα, για τέσσερις μέρες, θα παίζεται στη νέα πολύ όμορφη σκηνή «Ωμέγα» του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά σε δική του σκηνοθεσία και παραγωγή, με πρωταγωνιστή τον Βαγγέλη Παπαδάκη. Ηδη το ποίημα έχει μελοποιηθεί από τον Γιώργο Καγιαλίκο σε μία σειρά τραγουδιών που ερμηνεύει ο Βασίλης Γισδάκης (έχουν κυκλοφορήσει ως cd από τον «Μετρονόμο»). Νέες ενορχηστρώσεις αυτών των συνθέσεων ακούγονται και στην παράσταση.
Ωστόσο, ύστερα από τη συνομιλία που είχαμε με τον Γιάννη Ευθυμιάδη, καταλάβαμε ξεκάθαρα πως δεν πρόκειται για μία ακόμα παράσταση, αφού τόσο το θέμα όσο και η απόφαση να γίνει το ποίημα θεατρικό έργο είναι μία πολιτική πράξη. Καταρχάς, το κείμενο έχει να κάνει με τον έρωτα και τον… αυτο-έρωτα: «Είναι ένα βαθιά εξομολογητικό κείμενο ενός προσώπου προς ένα άλλο, που ωστόσο δεν γνωρίζουμε αν κοιμάται ή είναι νεκρό. Σκηνοθετικά, ο ηθοποιός απευθύνεται στο κενό.
Ο ίδιος φαντάζεται κάποιον και έτσι ενισχύεται και η πραγματικότητα που ποια είναι; Πως ο ήρωας, εν δυνάμει ο καθένας από εμάς, ψάχνει απεγνωσμένα κάποιον που να μπορεί να ερωτευτεί, με τον οποίο μπορεί να ταυτιστεί ή να γίνει καθρέφτης του. Είναι μία αυτοαπεύθυνση μεν, αλλά και μία πορεία κατανόησης της ύπαρξης, όχι μόνο με τον νου.
Στο τέλος επέρχεται μία κάθαρση, μία λύτρωση. Είναι σαν να γίνεται μία ένωση, σαν να ενσωματώνονται μαζί και να αποχωρούν ελεύθεροι πλέον προς κάτι νέο – προς την ίδια τους την ύπαρξη δηλαδή» μας εξηγεί ο κ. Ευθυμιάδης.
Η ποίηση δεν λειτουργεί άμεσα πλέον; Ενώ τον 20ό αιώνα μεγάλοι ποιητές και ποιήτριες βρήκαν απεύθυνση σε ευρεία κοινά, παίρνοντας θέση στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι, τον 21ο αιώνα όχι μόνο η ποίηση αλλά και ο έρωτας έχει «αποχωρήσει» από το όποιο γίγνεσθαι.
«Τα περισσότερα καλλιτεχνικά και λογοτεχνικά δημιουργήματα σήμερα είναι αυτοαναφορικά» απαντά ο κ. Ευθυμιάδης. «Ούτε οι αναγνώστες μα ούτε οι ποιητές δεν πολυκολλάνε πλέον στην ποίηση. Είναι και η δική μας ευθύνη πολύ μεγάλη – το λέω συνέχεια. Εχουμε ευθύνη πολιτικού λόγου. Ολα είναι πολιτικά με την ευρύτερη έννοια. Η ποίηση είναι από μόνη της μία πολιτική πράξη. Είναι και δικό μας χρέος ν’ απλώσουμε το χέρι στον αναγνώστη».
Μετά από όλη αυτή την ανάλυση, δεν μας κάνει καμία εντύπωση πως ο ίδιος έκανε το βήμα να πάρει πάνω του το στήσιμο και την παραγωγή της παράστασης «Αλκίνοος»: «Κάποιος πρέπει να μιλήσει για τα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ο έρωτας είναι ένα πολιτικό γεγονός» συνεχίζει ο ίδιος.
«Η σύγκρουση με τις συμβάσεις ακόμα και στον έρωτα είναι επαναστατική πράξη: στο έργο δεν υπάρχει φύλο, δεν υπάρχει ταυτότητα, κάτι που συνιστά μία επαναστατική κοινωνική δήλωση. Αλλά και η γλώσσα πρέπει να είναι τέτοια, ώστε να ακουμπάει αυτά τα ζητήματα, στα χείλη τού κάθε αναγνώστη (ή θεατή εν προκειμένω). Δεν “μιλάω” τη γλώσσα που θα ήθελα ν’ ακούω εγώ μόνο. Προσπαθώ ο ποιητικός μου λόγος να εφάπτεται στη σκέψη του αναγνώστη/θεατή. Σε αυτά που θα ήθελε να πει ο ίδιος, δηλαδή».
Ακόμα και ο τίτλος έχει να κάνει με ένα παιχνίδι του λόγου: «Αλκίνοος» (αλκή + νους) είναι η δύναμη του μυαλού. «Το “Αλκίνοος” με εξυπηρετεί γλωσσικά, καθώς η ερμηνεία του ονόματος έχει να κάνει με την κατάσταση του ήρωα: ξεγυμνώνεται μπροστά σε αυτό που νόμιζε ότι ελέγχει. Τον έρωτα δεν τον ελέγχεις με τη λογική, το συναίσθημα εκδικείται, ο κρυμμένος μας εαυτός έρχεται στην επιφάνεια κάποια στιγμή. Δεν είναι αυτά πολιτικά; Ας δούμε τι ζούμε τα τελευταία χρόνια και μέσα στην πανδημία. Επικρατεί -και μάλλον ήρθε για να μείνει- ο ατομισμός, η μοναχικότητα, ο φόβος των άλλων, η προσπάθεια καταστροφής κάθε συλλογικότητας -και εργασιακής.
Και το χειρότερο: δεν μας λείπει πια ο άλλος! Ολο αυτό το παιχνίδι εκεί οδήγησε και οδηγεί. Και μιλάω για “παιχνίδι”, καθώς ο κορονοϊός είναι μια πραγματικότητα μεν, η διαχείριση όμως της πανδημίας έγινε πολύ έντεχνα, με συγκεκριμένους σκοπούς, τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκόσμια: η απομόνωση που προωθούν είναι μία εντελώς συνειδητή πολιτική επιλογή, καθώς ο καθένας από εμάς μόνος του μπορεί να ελεγχθεί πολύ πιο εύκολα, και κατά μόνας φοβόμαστε περισσότερο και ευκολότερα.
Το καλύτερο για την κάθε εξουσία δεν είναι αυτό; Το να παταχθεί, ελεγχθεί, κυριαρχηθεί απ’ έξω ο έρωτας είναι σκοπός ενός συγκεντρωτικού εξουσιαστικού συστήματος. Και αναφέρομαι στον έρωτα και την επιθυμία για τα πάντα: τη δουλειά μου, τις διεκδικήσεις, τον άλλο, το σύνολο. Η παραζάλη, το αφήνομαι, το αισθάνομαι, το κατανοώ το συναίσθημα δεν υπάρχουν στα κιτάπια τους. Υπάρχουν όμως στα δικά μας…».
? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: 21-25 Σεπτεμβρίου, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά – Σκηνή «Ωμέγα» (Ηρώων Πολυτεχνείου 32 & Βασ. Γεωργίου, τηλ. 210 4143310). Εισιτήρια: 10, 12 ευρώ (Προπώληση: ticketservices.gr)
