Με τη νέα ταινία του «Ο εμποράκος», βασισμένη στο κλασικό έργο του Αρθουρ Μίλερ, ο βραβευμένος με Οσκαρ Ιρανός σκηνοθέτης σχολιάζει την κουλτούρα και την κοινωνική κατάσταση στη χώρα του μέσα από τη σχέση ενός ζευγαριού και τη διάψευση των ονείρων του.
Ο εμποράκος ★★★☆☆
(Forushande, Ιράν, Γαλλία, 2016, 125’)
- σκηνοθεσία: Ασγκάρ Φαραντί
- ηθοποιοί: Ταρανέ Αλιντουστί, Σαχάμπ Χοσεϊνί
Ο Ασγκάρ Φαραντί τού «Ενας χωρισμός», μετά και το θαυμάσιο γαλλικό διάλειμμα του «Το παρελθόν», επιστρέφει στην Τεχεράνη για τη νέα ταινία του, που τιμήθηκε με τα βραβεία σεναρίου και ανδρικής ερμηνείας στο τελευταίο Φεστιβάλ Κανών.
Κι αν όχι απαραίτητα το πιο επιτυχημένο, αυτό εδώ είναι σίγουρα το πιο σύνθετο, εγκεφαλικό, καθηλωτικό φιλμ του – όχι μόνο γιατί εμπνέεται από τα ανθρώπινα αισθήματα που περιγράφονται στον «Θάνατο του εμποράκου» του Αρθουρ Μίλερ, σαν την αποτυχία και την ταπείνωση, αλλά και γιατί απλώνει, σαν λεπτά λεπτά φύλλα, δεδομένα, αποκαλύψεις, τραύματα, αξιώματα, το ένα πάνω στο άλλο για να χτίσει ένα κατασκεύασμα που, πολύ περισσότερο από μια κινηματογραφική ιστορία, είναι μια μακέτα του σύγχρονου Ιράν.
Ο Εμάντ και η Ράνα, παντρεμένο ζευγάρι, πετάγονται βίαια από τον ύπνο τους μια νύχτα: η πολυκατοικία τους διαλύεται από σεισμό και σε λίγα λεπτά βρίσκονται χωρίς στέγη και χωρίς έδαφος. Εκείνος είναι δάσκαλος, μαζί τα βράδια συμπρωταγωνιστούν στον τοπικό ερασιτεχνικό θεατρικό σύλλογο.
Ανεβάζουν τον «Θάνατο του εμποράκου». Ενας ματαιωμένος, αποτυχημένος άντρας, μια απογοητευμένη γυναίκα. Στη σκηνή. Στη ζωή; Οι δυο τους, χάρη στη συμβολή ενός γείτονα, γρήγορα θα βρουν άλλο σπίτι να μείνουν. Το παίρνουν βιαστικά, παρότι είναι κακόφημο, η προηγούμενη ένοικος ήταν, κατά τη γειτονιά, μια πόρνη. Ομως το παρελθόν –του διαμερίσματος, της σχέσης, της χώρας– θα συναντήσει το ζευγάρι με τον πιο βίαιο τρόπο και θ’ αναγκάσει τον Εμάντ να αναθεωρήσει όλες τις αρχές της ζωής του.
Δεν είναι μόνο το σπίτι του Εμάντ και της Ράνα, είναι το ίδιο το Ιράν μια πολυκατοικία που κατεδαφίζεται κι οι κάτοικοί του, οι άντρες σ’ αυτή την περίπτωση, πρέπει να επανεξετάσουν τα θεμέλια στα οποία στηρίζονται.
Τι σημαίνει για έναν σύγχρονο, μοντέρνο, καλλιεργημένο Ιρανό το να φερθεί «ως άντρας», πόσες παραδόσεις πρέπει στ’ αλήθεια ν’ ανατρέψει για να βρει την πραγματική, ανθρώπινη ταυτότητά του; Γιατί το ζήτημα στον «Εμποράκο» είναι πιο βαθύ από την ανατροπή του παλαιότερου κοινωνικού συντηρητισμού – είναι με τι γεμίζει το κενό, όταν ξεριζωθούν οι τόσο βαθιά ριζωμένες ιδέες.
Πάντα ανθρωποκεντρικός σκηνοθέτης και σεναριογράφος, ο Φαραντί και πάλι κοιτάζει, από απόσταση αναπνοής, ένα ζευγάρι, αλλά αυτή τη φορά οι προθέσεις του είναι για έναν πολύ βαθύτερο σχολιασμό της ιρανικής κουλτούρας και κοινωνικής κατάστασης.
Μέσα από την ευκίνητη κάμερά του, που αδιάκοπα μετακινείται σε κλιμακοστάσια, κλειστά δωμάτια και ανοιχτές ταράτσες, ο Φαραντί σκηνοθετεί με δυνατό σασπένς, μόνο που το κυνήγι δεν γίνεται για τον ένοχο, αλλά για έναν παράξενα απολεσθέντα ανδρισμό.
Το τόσο πυκνό, αλληγορικό και κινηματογραφικά συναρπαστικό οικοδόμημά του ο Φαραντί δεν καταφέρνει να το κρατήσει με δύναμη ώς το τέλος: η γυναίκα ηρωίδα μένει, συγκριτικά, μονοδιάστατη, η κατάληξη του δράματος προδίδει την ώς εκεί πρωτοτυπία. Αλλά ο Φαραντί διατηρεί, παρ’ όλα αυτά, το μεγαλείο τού να βρίσκεται, πάντα, ένα βήμα μπροστά από τους θεατές του και να τους ταρακουνά, σαν σεισμός, με τη βαθύτερη αλήθεια των πραγμάτων.
ΙΝΤΕΑΛ, ΝΙΡΒΑΝΑ, ΔΙΑΝΑ ΜΑΡΟΥΣΙ, ΑΤΤΑΛΟΣ, ΑΤΛΑΝΤΙΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΩΤΖΙΟΣ, ΤΑΙΝΙΟΘΗΚΗ
Ο νόμος της νύχτας ★★☆☆☆
(Live by night, ΗΠΑ, 2016, 128’)
- σκηνοθεσία: Μπεν Αφλεκ
- ηθοποιοί: Μπεν Αφλεκ, Ελ Φάνινγκ, Μπρένταν Γκλίσον, Κρις Μεσίνα, Σιένα Μίλερ
Εχοντας ήδη αποδείξει ότι εκτός από ηθοποιός-σταρ, είναι και τολμηρός και στιβαρός σκηνοθέτης, με τις προηγούμενες ταινίες του, το «Gone baby gone», το «The town» και το οσκαρικό «Argo», ο Μπεν Αφλεκ επιστρέφει πίσω από την κάμερα, με το πιο αδύναμο έργο του: όμορφο στα μάτια, ρηχό στη δραματουργία του.
Το φιλμ, βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Ντένις Λεχέιν, τοποθετείται στην εποχή του 1920, της ποτοαπαγόρευσης και της βασιλείας των γκάνγκστερ. Τέτοιος είναι κι ο Τζο Κάφλιν, γιος αστυνομικού που, ξεκινώντας από μικροεγκλήματα, γίνεται ηγεμόνας της παρανομίας, εκτοξεύεται σε δύναμη και πλούτη, με το αναπόφευκτο τίμημα που αυτά συνεπάγονται.
Η δράση εκτυλίσσεται κυρίως στην πολύχρωμη Φλόριντα, η αισθητική κι η αναπαράσταση της εποχής, φωτογραφημένα από τον Ρόμπερτ Ρίτσαρντσον, είναι σκέτη απόλαυση. Ομως παρά το είδος της, η ταινία δεν έχει αγωνία, δεν προκαλεί το ενδιαφέρον για τη διαδρομή των ηρώων της από τον παράδεισο στην κόλαση, λειαίνει όλες τις αιχμές της –παρά τις μικρές αλλά συγκεκριμένες πολιτικές και επίκαιρες αναφορές στην αμερικανική ιστορία του ρατσισμού– και καταλήγει να κυλά χωρίς εντάσεις, μόνο με τη μια πανέμορφα στημένη σκηνή να διαδέχεται την άλλη και τον Μπεν Αφλεκ, καλοντυμένο και περιποιημένο, πάντα στο επίκεντρο.
VILLAGE MALL, VILLAGE PARK ΡΕΝΤΗ, VILLAGE ΠΑΓΚΡΑΤΙ, VILLAGE ΦΑΛΗΡΟ, VILLAGE ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ, ODEON STARCITY, ODEON ESCAPE ΙΛΙΟΝ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ, ΑΘΗΝΑΙΟΝ CINEPOLIS, ΑΕΛΛΩ CINEMAX, NANA CINEMAX, ΚΗΦΙΣΙΑ CINEMAX, ΑΙΓΛΗ ΧΑΛΑΝΔΡΙ, 3 ΑΣΤΕΡΙΑ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ ΑΙΓΑΛΕΩ, ΣΠΟΡΤΙΝΓΚ Ν. ΣΜΥΡΝΗ, ΑΝΟΙΞΗ ΧΑΪΔΑΡΙ, ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΚΑΛΛΙΘΕΑ, ΒΑΡΚΙΖΑ
The bye bye man
(ΗΠΑ, 2016, 96’)
- σκηνοθεσία: Στέισι Τάιτλ
- ηθοποιοί: Νταγκ Τζόουνς, Ντάγκλας Σμιθ, Φέι Ντάναγουεϊ, Κάρι-Αν Μος
Τρεις φοιτητές μετακομίζουν σε ένα παλιό σπίτι, όπου θ’ ανακαλύψουν με τρόμο τον «Bye bye man», την υπερφυσική οντότητα που ευθύνεται για τις πιο φρικτές πράξεις στην ιστορία της ανθρωπότητας. Μόνο που, στον αγώνα τους να διαφύγουν, δεν μπορούν να πουν σε κανέναν για το εύρημά τους, γιατί τότε εκείνος θα είναι το επόμενο θύμα της οντότητας.
Το θρίλερ της εβδομάδας φιλοδοξεί να προκαλέσει αρχέγονες ανατριχίλες.
