Έγινε προχθές η καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου του Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, που μετράει πλέον 49 χρόνια ως θεσμός (DISFF49), και που από πέρυσι, όταν ανέλαβε ο Γιώργος Αγγελόπουλος ως νέος καλλιτεχνικός διευθυντής, έχει πιο πολύ χαρακτήρα γιορτής, παρά δημοσιογραφικής ενημέρωσης. Όπως και πέρυσι, λοιπόν, έτσι και φέτος στο θερινό σινεμά της Ταινιοθήκης, τη «Λαΐδα», συγκεντρώθηκαν δεκάδες ενθουσιώδεις μικρομηκάδες, οι περισσότεροι νέοι, και κάποιοι δημοσιογράφοι, για την παρουσίαση του φετινού προγράμματος. Ωστόσο κάποιοι έλειπαν. Και η απουσία τους δεν ήταν τυχαία: κανένας από τη διοίκηση του Φεστιβάλ δεν ήταν εκεί, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. Ούτε ο πρόεδρος, που είναι ο δήμαρχος Δράμας, κ. Γιώργος Παπαδόπουλος, ούτε ο αντιπρόεδρος κ. Πέτρος Παρασκευαΐδης. Έστειλαν επιστολές, βέβαια, στις οποίες ανέφεραν την ιδιαιτερότητα της φετινής διοργάνωσης, καθώς είμαστε μια ανάσα από τα Βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, που θα παρουσιαστούν στην Ελλάδα (Ιανουάριος 2027), αλλά και μια ανάσα από το να κλείσει το Φεστιβάλ μισό αιώνα ζωής. Ωστόσο, ξαναλέμε, η μη φυσική παρουσία τους προχθές στην εκδήλωση δεν μπορεί να είναι τυχαία.
Λίγες μόλις μέρες πριν είδε το φως της δημοσιότητας μια επιστολή (ή μάλλον τμήμα της, όπως μας είπε, απαντώντας σε σχετική ερώτησή μας, ο κ. Αγγελόπουλος), την οποία ο καλλιτεχνικός διευθυντής απηύθυνε στη διοίκηση του Φεστιβάλ, κάνοντας λόγο για σοβαρά οικονομικά προβλήματα (ο ίδιος, όπως έγραφε, είχε να πληρωθεί από τον Νοέμβριο του 2025), για οικονομική ασφυξία του ίδιου του θεσμού, για θεσμικό παρεμβατισμό («Ο αντιπρόεδρος έχει εκφράσει την επιθυμία να ελέγχει τους επαγγελματίες που θα προτείνω για τη στελέχωση των επιτροπών του Φεστιβάλ όπως και τις ταινίες που θα προβάλλονται στις τελετές» γράφει συγκεκριμένα), και μάλιστα για παρεμβάσεις που έγιναν με «πολιτικό κριτήριο, οι οποίες είναι εκ διαμέτρου αντίθετες με τους σκοπούς του Φεστιβάλ». Το σημαντικότερο όμως όλων ήταν πως άφηνε να εννοηθεί ότι το φετινό Φεστιβάλ είναι στον αέρα και μπορεί και να μη γίνει. Αυτά είναι κάποια μόνο από τα όσα αναφέρονται στη επιστολή. Σαν ρωτήσαμε για το ζήτημα, ο κ. Αγγελόπουλος μας είπε πως ήταν μια επιστολή για ιδιωτική χρήση, που δημοσιοποιήθηκε αποσπασματικά και πως δεν θα ήθελε να δώσει συνέχεια…. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, αυτό σημαίνει πως η επιστολή δημοσιοποιήθηκε εν αγνοία του; Και αν ναι, για ποιον λόγο; Ή έγινε το αντίθετο, ως ακόμα ένας μοχλός πίεσης; Το σίγουρο είναι πως ο δήμαρχος Δράμας δήλωσε πολύ πρόσφατα πως θεωρεί «το θέμα λήξαν» και πως «το κύρος του φεστιβάλ δεν είναι μια επιστολή, από όπου κι αν προέρχεται. Το κύρος του φεστιβάλ είναι βαθιά ριζωμένο και είμαι εδώ να το προστατεύσω».
Το δεύτερο στοιχείο του ρεπορτάζ είναι πως πράγματι ο κ. Αγγελόπουλος μέχρι πολύ πρόσφατα δεν είχε λάβει ενημέρωση για την Προγραμματική Σύμβαση, ούτε για την πορεία των χορηγιών: η Προγραμματική Σύμβαση με το ΥΠΠΟ υπογράφηκε τελικά μόλις πριν από λίγες μέρες. Γιατί τόσο αργά; Μήπως γιατί ο κ. Φωτήλας είχε θορυβηθεί από τα γιούχα και τις διαμαρτυρίες που τον αφορούσαν δυστυχώς στην περσινή τελετή λήξης του 48ου DISFF, ειδικά όταν είπε πως αυτός πληρώνει το Φεστιβάλ και γι’ αυτό αμφισβήτησε το δικαίωμα κάποιοι να διαμαρτύρονται; Άραγε σ’ αυτό να οφείλονται τα «παιχνίδια» του ΥΠΠΟ με τα οικονομικά της φετινής διοργάνωσης; Από κει και πέρα, υπάρχουν και άλλα ζητήματα που αφορούν το πώς ορίζει τη θέση του ο ίδιος ο κ. Αγγελόπουλος, καθώς, πάντα σύμφωνα με το ρεπορτάζ, και η δική του οπτική πάνω στα του θεσμού είναι κάπως υπερβολικά επιτελική (είτε ίσως ως άμυνα προς όλες τις έξωθεν προσπάθειες παρέμβασης, είτε εξαιτίας του τρόπου που ο ίδιος επιλέγει να ασκεί τα καθήκοντά του), αφού επιδιώκει να έχει τον τελικό λόγο σε όποια απόφαση ληφθεί, από κάθε τμήμα του Φεστιβάλ.
Ό,τι κι αν συμβαίνει πάντως παρασκηνιακά καταρχάς είναι βέβαιο πως θα μαθευτεί (δύσκολα πλέον «κρύβεται» το οτιδήποτε), όπως επίσης βέβαιο είναι και πως τίποτα δεν πτόησε τον κ. Αγγελόπουλο ή τους συνεργάτες του από το να ανακοινώσουν αρκετές καινοτομίες για το Φεστιβάλ φέτος. Μερικές από αυτές είναι:
● Λιγότερα διαγωνιστικά τμήματα (επιτέλους, θα πούμε εμείς): πλέον υπάρχουν πέντε διαγωνιστικά. Το Εθνικό, το Διεθνές, το Εθνικό Σπουδαστικό, το Διεθνές Σπουδαστικό και το Διεθνές Διαγωνιστικό Ντοκιμαντέρ. Το τελευταίο ήταν μια σχεδόν αναγκαία προσθήκη, που και πολύ άργησε, αλλά έγινε, καθώς τα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ αξίζουν μια ειδική κατηγορία και στο διαγωνιστικό.
● Δημιουργία DISFF PASS: το Φεστιβάλ εξασφάλισε σε όλους τους συμμετέχοντες σε αυτό δωρεάν είσοδο σε συγκεκριμένες κινηματογραφικές αίθουσες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για όλο τον χρόνο (συμπεριλαμβανομένης και της Ταινιοθήκης) – κάτι όχι μόνο υπέροχο ως κίνηση στήριξης της συγκεκριμένης κινηματογραφικής κοινότητας (η οποία στην πλειονότητά της δημιουργεί με ίδια οικονομικά μέσα, συνήθως πενιχρά – παρ’ όλα αυτά βλέπουμε και διαμαντάκια!), αλλά και αναγκαίο για την κινηματογραφική «εκπαίδευση» των καλλιτεχνών.
● Στην ίδια λογική, το Φεστιβάλ κάνει μια συστηματική προσπάθεια, μέσω συνεργασιών, ώστε να καταβάλλονται τέλη προβολής (screening fees) σε προβολές του προγράμματος «Το Φεστιβάλ Δράμας Ταξιδεύει». Ήδη έχουν καταβληθεί μέσω αυτού του προγράμματος 6.000 ευρώ σε σκηνοθέτες που διαγωνίστηκαν στη Δράμα, ένα ελάχιστο ποσό μεν, που όμως για αρκετούς από αυτούς ήταν και το πρώτο που λάμβαναν. Αυτή είναι μια δυνατή (και πολύ δυσάρεστη) εικόνα της αλήθειας για ένα μεγάλο τμήμα του ελληνικού σινεμά, δεν νομίζετε, κύριε Φωτήλα;
● Σχεδιάζεται Εταιρεία Πωλήσεων για τις ταινίες του Φεστιβάλ, σύμφωνα με μοντέλα που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί στο εξωτερικό ώστε «η πορεία μιας ταινίας να μην αρχίζει και να μην τελειώνει στη Δράμα» όπως μας είπε ο κ. Αγγελόπουλος. Μακάρι.
● Επίσης το εξαιρετικά επιτυχημένο Pitching Lab του Φεστιβάλ, που μετρά ήδη 12 χρόνια με επικεφαλής τη Βαρβάρα Δούκα και είναι από τα καλύτερα παγκοσμίως, θα «συνεταιριστεί» με το νέο Short Film Hub, που θα έχει ακόμα περισσότερα εργαστήρια από όσα ήδη υπήρχαν και ελπίζουμε να έχει να δώσει κάτι παραπάνω – καθώς κάτι που είναι τόσο καλό, γενικά δεν το πειράζεις. Μένει να δούμε την πορεία της νέας προσθήκης.
Τέλος, οι δύο λέξεις που χαρακτηρίζουν τη φετινή διοργάνωση είναι το «Welcome home»-«Καλωσήρθατε σπίτι σας». Όπου σπίτι είναι το Φεστιβάλ, το σινεμά, η Δράμα και η ιστορία της. Εξ ου και οι παγανιστικοί κουδουνοφόροι στην αφίσα και στο τρέιλερ του Φεστιβάλ, προερχόμενοι από τη διονυσιακή λατρεία της περιοχής. Και αυτοί θα μας συνοδέψουν φέτος τον Σεπτέμβρη, στο 49ο DISFF, όπου θα προβληθούν 157 ταινίες, 30 στο επίσημο διαγωνιστικό ελληνικό πρόγραμμα, 19 στο ελληνικό σπουδαστικό, ενώ 45 θα παρουσιαστούν σε παγκόσμια πρεμιέρα. Αναμένουμε…
