Η πρωτοεμφανιζόμενη Λάουρα Μπισπούρι καταγράφει μια δραματική πραγματικότητα στα αλβανικά βουνά που επιβιώνει ακόμη και σήμερα. Για τις κοπέλες που αναζητούν ανεξαρτησία και μεταμορφώνονται σε άντρα με την αποδοχή του χωριού τους και στερούνται το πραγματικό φύλο τους. Παίρνουν όμως την πολυπόθητη ισοτιμία με τους άντρες του τόπου.
Ορκισμένη παρθένα ★★★★½✰
(Vergine giurata, Ιταλία, Ελβετία, Γερμανία, Αλβανία, Κόσοβο, Γαλλία, 2015, 84′)
- σκηνοθεσία: Λάουρα Μπισπούρι
- ηθοποιοί: Αλμπα Ρορβάκερ, Φλόνια Κοντέλι, Λαρς Εϊντινγκερ, Λούαν Τζάχα, Μπρούνο Σλάκου, Ιλιρε Σελάι
Υπάρχουν κάποιες ταινίες που υπερβαίνουν τις τυπικές αρετές τους κι η «Ορκισμένη Παρθένα» της πρωτοεμφανιζόμενης Λάουρα Μπισπούρι είναι μια απ’ αυτές. Με πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βερολίνου, η ταινία στηρίζεται σε μια λίγο γνωστή, σπαρακτική πτυχή της σημερινής πραγματικότητας.
Είναι σκηνοθετημένη με διακριτική δύναμη και γοητευτική αυτοσυγκράτηση. Εχει στο κέντρο της μια γυναικεία ερμηνεία τίποτε λιγότερο από τέλεια. Αλλά ο συνδυασμός όλων αυτών των στοιχείων πολλαπλασιάζει τις αρετές της και την κάνει μια καθηλωτική, υπαρξιακή εμπειρία.
Αυτή είναι η ιστορία της Χάνα που, για να μπορέσει να ζήσει ως ελεύθερος κι ανεξάρτητος άνθρωπος, πράγμα αδύνατο για τις γυναίκες στα βουνά της βόρειας Αλβανίας και σήμερα, προσχωρεί στο τάγμα των Ορκισμένων Παρθένων κι αποκτά τη μορφή του άντρα, αλλά όχι την ταυτότητα.
Δένει το στήθος της με γάζα, φορά παντελόνια, κρατά όπλο, συμμετέχει στα κοινά, έχει φωνή που ακούγεται. Μόνο που, έχοντας ζήσει ήδη μια δεκαετία ως Μαρκ, αναρωτιέται αν το φύλο που ποτέ δεν δοκίμασε την καλεί, αν η σεξουαλικότητα που απαρνήθηκε θα βοηθούσε να την ολοκληρώσει.
Η άγρια φύση της απομονωμένης ορεινής Αλβανίας, η αντίθεσή της με την πολύβουη πόλη, η σύγκρουση της τρυφερότητας με το άγνωστο, της επιθυμίας με τον φόβο, χτίζουν μια ταινία βαθιά συγκινητική, μια προσεκτική ανατομία του τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σήμερα, που προκαλεί μεγάλη συναισθηματική φόρτιση, χωρίς στιγμή να την εκμεταλλεύεται. Μια ταινία παράξενη, σύνθετη και άμεση, όπως η ανθρώπινη φύση στην αγνότερη μορφή της.
Το ηφαίστειο ★★★✰✰
(Ixcanul, Γουατεμάλα, Γαλλία, 2015, 93’)
- σκηνοθεσία: Χάιρο Μπουσταμάντε
- ηθοποιοί: Μαρία Μερσέντες Κορόι, Μαρία Τελόν, Μανουέλ Αντούν
Η 17χρονη Μαρία ζει στη σημερινή κοινότητα των Μάγια στα βουνά της Γουατεμάλας, δίπλα στο ζωντανό ηφαίστειο που δοξάζεται ως θεία δύναμη, δουλεύοντας κάθε μέρα τη γη. Το όνειρό της είναι να περάσει τα σύνορα, να φτάσει στην Αμερική, αλλά το πεπρωμένο της είναι διαφορετικό. Η Μαρία μένει έγκυος και, συμφιλιωμένοι πολύ περισσότερο από τις «εξελιγμένες» δυτικές κοινωνίες, οι άνθρωποί της την περικυκλώνουν και την προστατεύουν σ’ ένα κύκλο ζωής και θανάτου, απώλειας και αναγέννησης.
Το «Ηφαίστειο» είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Χάιρο Μπουσταμάντε, ο οποίος μεγάλωσε στην κοινότητα των Μάγια που περιγράφει. Ζωντανεύοντας την εικόνα του με το σκοτάδι και τα φωτεινά χρώματα που χαρακτηρίζουν τη λαϊκή αισθητική των ανθρώπων του βουνού, ξεπερνώντας με πηγαίο ενδιαφέρον και στοργή τα δυτικά ταμπού, απόλυτα συγκεντρωμένος σε μια γυναικεία ιστορία που είναι ταυτόχρονα αρχέγονη αλλά και σημείο των καιρών, φτιάχνει ένα φιλμ που ανοίγει τα μάτια σ’ ένα λίγο γνωστό κόσμο και που τα γεμίζει με γυναικεία δύναμη. Της φύσης, της μητέρας, της λαϊκής παράδοσης που φορές είναι πιο γνήσια και πιο ατρόμητη από τον «πολιτισμένο» κόσμο.
Hardcore Henry ★★✰✰✰
(Ρωσία, ΗΠΑ, 2015, 96′)
- σκηνοθεσία: Ιλια Ναϊσούλερ
- ηθοποιοί: Χέιλι Μπένετ, Τιμ Ροθ, Σάρλτο Κόπλεϊ, Ιλια Ναϊσούλερ
Πριν από λίγα χρόνια ο Ιλια Ναϊσούλερ έγινε διάσημος με το βίντεο του τραγουδιού «Bad Motherfucker» της μπάντας του, Biting Elbows: δράση και βία σ’ ένα διαρκές υποκειμενικό πλάνο που βάζει τον θεατή στον ρόλο του ήρωα.
Ο σκηνοθέτης Τίμουρ Μπεκμαμπέτοφ, έχοντας ήδη κάνει το άλμα από τη Ρωσία στην αμερικανική περιπέτεια, αποφάσισε να στηρίξει τον Ναϊσούλερ ως παραγωγός και το εύρημά του να το μεταφέρει σε μεγάλου μήκους ταινία. Κι έτσι κι έγινε.
Ο «Hardcore Henry» ξυπνά σ’ ένα εργαστήριο, χωρίς μνήμη, με μια όμορφη γυναίκα –τη γυναίκα του;- να του λέει ότι τον αγαπά, δευτερόλεπτα πριν την απαγάγουν. Ο Χένρι αποφασίζει να βρει τους απαγωγείς και να εκδικηθεί.
Ο Χένρι είσαι εσύ, μια και βλέπεις τη δράση μέσα από τα δικά σου μάτια. Ρυθμός καταιγιστικού παιχνιδιού, σπλάτερ κι αισθητική που συνδυάζει το hard rock με το eurotrash, σε μια περιπέτεια γεμάτη αδρεναλίνη, που γρήγορα χάνει την ένταση του μοναδικού της ευρήματος.
Αλίας Μαρία ★★✰✰✰
(Alias Maria, Κολομβία, Αργεντινή, Γαλλία, 2015, 91’)
- σκηνοθεσία: Χοσέ Λουίς Ρουχέλες
- ηθοποιοί: Κάρεν Τόρες, Ερίκ Ρουίζ, Αντερσον Γκόμεζ, Κάρλος Κλαβίχο, Λόλα Λάγος
Στην εμπόλεμη ζούγκλα της Κολομβίας, η Μαρία είναι μια 13χρονη ένοπλη αντάρτισσα. Η αποστολή της είναι να διασχίσει τη ζούγκλα με ασφάλεια, μεταφέροντας το βρέφος του διοικητή. Μόνο που η Μαρία είναι κι η ίδια έγκυος, πράγμα απαγορευμένο στους νεαρούς πολεμιστές.
Ο Κολομβιανός σκηνοθέτης επιλέγει ένα πρόσωπο αφοπλιστικό για ηρωίδα του, ένα παιδί-στρατιώτη, μια έφηβη γυναίκα που έχει ήδη δοκιμάσει τον έρωτα, τη μητρότητα, τον πόλεμο, τον θάνατο, το κοινόβιο, την επιβίωση: που σκεπάζει τη φουσκωμένη της κοιλιά με το όπλο που θα την υπερασπιστεί.
Πέρα, όμως, από την απίθανη φωτογραφία στον δαίδαλο της ζούγκλας, ο Ρουχέλες δεν αξιοποιεί την ηρωίδα του και τις προκλήσεις της ιστορίας του, ούτε σεναριακά, ούτε σκηνοθετικά, καταλήγοντας μ’ ένα αδύναμο δράμα για ένα πολύ δυνατό κορίτσι.
Γάμος α λα ελληνικά 2 ★✰✰✰✰
(My big fat greek wedding 2, ΗΠΑ, 2016, 94′)
- σκηνοθεσία: Κερκ Τζόουνς
- ηθοποιοί: Νία Βαρντάλος, Τζον Κόρμπετ, Τζον Στάμος, Ρίτα Γουίλσον, Μαρκ Μαργκόλις, Μάικλ Κόνσταντιν, Ελενα Καμπούρις, Τζία Καρίντις, Λούις Μάντιλορ
Πριν 11 χρόνια, η Τούλα Πορτοκάλος παντρεύτηκε τον αγαπημένο της Ιαν, παρά τα πολιτισμικά εμπόδια μιας βροντερής και γραφικής οικογένειας Ελληνοαμερικάνων – και η εμπνεύστρια της κωμωδίας, Νία Βαρντάλος, έγινε πολύ διάσημη κι επιτυχημένη.
Μη έχοντας μπορέσει, στο ενδιάμεσο, να αξιοποιήσει αυτήν την επιτυχία, επιστρέφει στα γνωστά. Αυτή τη φορά ο γάμος στα σκαριά είναι ακόμη πιο απρόβλεπτος, η ταινία πάλι όχι.
Το σενάριο είναι καταχρηστικό, η «σάτιρα» της ελληνοαμερικανικής κουλτούρας είναι οριακά προσβλητική, «χαριτωμένα» πολιτικά σχόλια του τύπου «στην υγειά της πατρίδας και της δραχμής» πιέζουν τις αντοχές του θεατή, οι ερμηνείες είναι πρόχειρες και η ίδια η Βαρντάλος χάνει τη χάρη της και παίζει σαν αυτόματο με πολύ botox.
Ακόμα χειρότερα, η ταινία δεν είναι αστεία, κάνοντας τον πρώτο «Γάμο α λα ελληνικά» να μοιάζει αριστουργηματική κωμωδία στη σύγκριση.
Somnia
(Before i wake, ΗΠΑ, 2016, 97′)
- σκηνοθεσία: Μάικ Φλάναγκαν
- ηθοποιοί: Κέιτ Μπόσγουερθ, Αναμπελ Γκις, Τόμας Τζέιν, Τζέικομπ Τρέμπλεϊ, Ντας Μίχοκ
Ενα όμορφο, αγαπημένο, ζηλευτό ζευγάρι υιοθετεί ένα 8χρονο αγοράκι, τον Κόντι (στο ρόλο ο Τζέικομπ Τρέμπλεϊ του «The Room»). Μόνο που οι εφιάλτες του παιδιού μετατρέπονται το βράδυ σε πραγματικότητα που σκορπά τον τρόμο. Μεταφυσικό θρίλερ από τον σκηνοθέτη των «Ocullus» και «Absentia», σε ύφος και αισθητική b-movie τρόμου.
Χάιντι
(Heidi, Γερμανία, Ελβετία, 2015, 106′)
- σκηνοθεσία: Αλέν Γκσπόνερ
- ηθοποιοί: Ανούκ Στέφεν, Μπρούνο Γκανζ, Ισαμπέλ Οτμαν, Κιρίν Αγκρίπι, Καταρίνα Σούτλερ
Η μικρή ορφανή Χάιντι περνά τις μέρες της στην κορυφή των Αλπεων, μαζί με τον εκκεντρικό παππού της και τον φίλο της τον Πέτερ. Η ζωή της θ’ αλλάξει καθοριστικά, όταν η θεία της την καλέσει να μείνει μαζί της στην πόλη. Η κλασική ηρωίδα της Γιοχάνα Σπίρι μοιάζει να μη χάνει ακόμη τη γοητεία της στο παιδικό κοινό, εδώ σε μια λαμπερή κινηματογραφική εκδοχή, γυρισμένη σε φυσικά τοπία και με μια χαριτωμένη μικρή πρωταγωνίστρια.
Ακόμα στις αίθουσες
«Ludlow, οι Ελληνες στους Πολέμους του Ανθρακα» του Λεωνίδα Βαρδαρού
Ο Πόλεμος του Ανθρακα του Κολοράντο είναι η πιο βίαιη και αιματηρή σελίδα του εργατικού κινήματος της Αμερικής.
Σε αυτήν τη μετωπική σύγκρουση μεταξύ του Ροκφέλερ και του συνδικάτου των ανθρακωρύχων, σημαντικό ρόλο έπαιξαν 500 Ελληνες που αποτέλεσαν τη ραχοκοκαλιά του αντάρτικου στρατού που έφτιαξε το συνδικάτο για να εκδικηθεί τη Σφαγή του Λάντλοου –τις δολοφονίες 20 γυναικόπαιδων και του ηγέτη των Ελλήνων, Λούις Τίκας, στις 20 Απριλίου του 1914. Αφήγηση του Ρήγα Αξελού, σπάνια ντοκουμέντα της εποχής.
«Μέρα-νύχτα, μέρα-νύχτα» της Τζούλια Λόκτεβ
Με τους Λουίζα Γουίλιαμς, Τζος Φίλιπ Γουάινστιν, Γκάρετ Σαξ. Ταινία που βραβεύτηκε το 2006 στο Φεστιβάλ Κανών, προβλήθηκε τότε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης κι έκανε μια περιορισμένη καριέρα στις ελληνικές αίθουσες, επανέρχεται στο «Τριανόν».
Ιστορία με συναρπαστικό ρυθμό, δυο μέρες στη ζωή μια 19χρονης βομβίστριας αυτοκτονίας, οι επαφές και η προετοιμασία, σ’ ένα φιλμ τότε έμοιαζε εξωτικό και σήμερα απλώς υπερβολικά ρεαλιστικό για την αντοχή του θεατή.
«Δώρο των θεών» του Ολιβερ Χάφνερ
Με τους Καταρίνα Σούμπερτ, Αδάμ Μπουσδούκος, Πολ Φάσναχτ, Καταρίνα Χάουτερ, Ράινερ Φουρς. Μια ηθοποιός στη Γερμανία διδάσκει σε κοινότητα ανέργων υποκριτική: η πρότασή της, να ανεβάσουν την Αντιγόνη του Σοφοκλή.
Η περιπέτειά τους θα τους οδηγήσει και στη γενέτειρα της τραγωδίας, που ζει σήμερα μια άλλη, δική της τραγωδία. Γερμανική σάτιρα, με γυρίσματα και στην Ελλάδα, θα προβάλλεται Σαββατοκύριακο μεσημέρι στον Δαναό.
