Το ντοκιμαντέρ «Γεια σας και καλή αντάμωση ως νικητές!» που θα προβληθεί στο 18ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, στις 14 και 15 Μαρτίου, έχει ως θέμα τον Κιλκισιώτη αντάρτη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), Ηλία Μεταλλίδη, παλαίμαχο κομμουνιστή, πολιτικό πρόσφυγα στην Τασκένδη, στέλεχος του μαρξιστικού – λενινιστικού κινήματος και του Μ-Λ ΚΚΕ.
Ενενήντα δύο χρόνων σήμερα ο Ηλίας Μεταλλίδης θα τιμηθεί ουσιαστικά, σήμερα Καθαρή Δευτέρα, στην πρώτη προβολή της ταινίας (στις 5.30 το απόγευμα στην αίθουσα Ολύμπιον) που αναφέρεται σε μια από τις πιο δύσκολες αλλά και ηρωικές φάσεις της συμμετοχής του στο δεύτερο αντάρτικο.
Όπως σημειώνει ο σκηνοθέτης και σεναριογράφος Νίκος Νούλας: «….το ντοκιμαντέρ ξεκίνησε για να τιμήσουμε έναν αγωνιστή της Αριστεράς, που αφιέρωσε τη ζωή του στην υπόθεση του σοσιαλισμού. Θα θέλαμε όμως να αποτελέσει και μια συμβολή στο άνοιγμα της συζήτησης γύρω από την ιστορία του εμφυλίου πολέμου, της δεκαετίας του ’40-’50, και ευρύτερα γύρω από την ιστορία του αριστερού κινήματος. Το ντοκιμαντέρ αυτό είναι λοιπόν κατ’ επέκταση ένα κομμάτι του αριστερού κινήματος, και αυτό είναι ο μόνος ιδιοκτήτης του, γι’ αυτό και μετά την προβολή του θα διατεθεί ελεύθερα στο διαδίκτυο….»
Αναφορά στους αγώνες του 1949
Το ντοκιμαντέρ αναφέρεται στα γεγονότα του 1948-49. Από τη μεγάλη μάχη της Φλώρινας και τις τελευταίες αιματοβαμμένες μάχες για την ανακατάληψη του Γράμμου, μέχρι τις τελευταίες μάχες τον Αύγουστο του ’49 και την επίθεση του μοναρχοφασιστικού στρατού στο Βίτσι (ύψωμα Λέσιτς) και το Γράμμο.
Αυτά τα γενονότα, ιστορικά καταγραμμένα σε διάφορα ντοκουμέντα, αποδίδονται από τον Η. Μεταλλίδη μέσα από τη βιωμένη ιστορία. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο Μεταλλίδης δε μιλάει για τον εαυτό του, αλλά για τους αγώνες του κινήματος που υπηρέτησε, και γι αυτό συνήθως χρησιμοποιεί το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο.
Ενώ θαυμασμό προκαλούν οι πολύ συγκινητικές στιγμές που αφηγείται, όπως αυτή του τραυματισμού του φίλου του, Θανάση, που τον φωνάζανε «Αθάνατο», όταν η σφαίρα πέρασε από το στόμα του και βγήκε από το σβέρκο, χωρίς να τον σκοτώσει, αλλά και η συγκλονιστική αφήγηση για τους δυο τραυματισμούς του, στις μάχες στο Κάντσκο (Δροσοπηγή) και στα Πατώματα. Τη μεταφορά του σε νοσοκομεία της Αλβανίας, και την επάνοδό του στις τάξεις του Δημοκρατικού Στρατού.
Μετά τον αφοπλισμό του ΕΛΑΣ ο Ηλίας Μεταλλίδης κυνηγήθηκε με αποτέλεσμα να ξαναβγεί στην παρανομία. Στις 8 Σεπτεμβρίου του 1946 εντάχτηκε στις δυνάμεις του ΔΣΕ. Στη διάρκεια τριών ετών έδωσε 114 μάχες και τραυματίστηκε τέσσερις φορές. Στον ΔΣΕ αποφοίτησε από τη σχολή ομαδαρχών στο αρχηγείο Μπέλλες και αργότερα από τη σχολή Πολιτικών Επιτρόπων. Στη συνέχεια αναδείχθηκε από ομαδάρχης σε λοχαγό του ΔΣΕ. Τιμήθηκε με δύο μετάλλια ανδρείας.
Βρέθηκε πρόσφυγας στην Σοβιετική Ένωση όπου διαγράφηκε απ` το ΚΚΕ στην 6η Ολομέλεια του κόμματος.Εδώ και πολλά χρόνια ο Ηλίας Μεταλλίδης είναι μέλος του Μ-Λ ΚΚΕ.
Το ντοκιμαντέρ
Ο σκηνοθέτης της ταινίας, Νίκος Νούλας, γράφει ότι το ντοκιμαντέρ ξεκινά απ` το χειμώνα του 1948, οπότε και ο Ηλίας Μεταλλίδης μετακινείται προς το Γράμμο-Βίτσι:
Νύχτα, παραμονές Χριστουγέννων του 1948. Ένα τμήμα επίλεκτων ανταρτών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας από την Κ. και Α. Μακεδονία και τη Θράκη μετακινείται με τελικό προορισμό την Πρέσπα. Εκεί, στο χωρίο Λαιμός, είναι εγκατεστημένη η Σχολή Αξιωματικών Γενικού Αρχηγείου. Σκοπός της μετακίνησης είναι η επάνδρωση της ΣΤ΄σειράς και, μέσα από τη μαθητεία στην πράξη, η ανάδειξη νέων αξιωματικών.
Ένας νεαρός, ο Ηλίας Μεταλλίδης, έχει δυόμισι χρόνια να δει τους δικούς του και την κοπελιά του, τη Μαρίκα. Ενώ η φάλαγγα των ανταρτών βρίσκεται στα χωριά του κάμπου του Κιλκίς και σχετικά κοντά στο χωράφι της οικογένειας του Μεταλλίδη, ο νεαρός παρακαλάει επίμονα, και εν τέλει καταφέρνει να πείσει τον υπεύθυνο του τμήματος να του επιτρέψει να αποκοπεί προσωρινά από το τμήμα για να πάει στο χωράφι.
Τρέχει, φορτωμένος το όπλο, τα εφόδια και την ποντιακή λύρα του. Φτάνει στο χωράφι, γράφει ένα σημείωμα, το διπλώνει, το βάζει πάνω στο μοναδικό δέντρο του χωραφιού και πάνω από το σημείωμα αποθέτει μια μεγάλη πέτρα. Η πέτρα αυτή θα προστάτευε το γράμμα και θα τραβούσε την προσοχή των συγγενών. Το γεμάτο έρωτα, αγάπη και επαναστατική φλόγα σημείωμα κατέληγε ως εξής: ΓΕΙΑ ΣΑΣ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΑΝΤΑΜΩΣΗ ΩΣ ΝΙΚΗΤΕΣ!».
