Φυλλομετρώντας το σινεμά της δεκαετίας που πέρασε

Το σινεμά δεν έχει μόνο τη δική του ιστορία, κρατάει μέσα του σφιχτά και τρυφερά και τη δική μας. Εχει δίκιο λοιπόν η κριτικός κινηματογράφου της «Εφημερίδας των Συντακτών», Λήδα Γαλανού, που προλογίζοντας την ειδική έκδοση «Cinemart» γράφει: «Ενα πέρασμα, χρόνο χρόνο, από το σινεμά της δεκαετίας είναι αυτό το τεύχος και μαζί ένα φυλλομέτρημα του άλμπουμ της ζωής τα τελευταία δέκα χρόνια». Κι ας μας φαίνεται μόλις χθες που έμπαινε η δεκαετία του 2010 και βλέπαμε τον «Κυνόδοντα» του Λάνθιμου και το «Ο θείος Μπούνμι θυμάται τις προηγούμενες ζωές του» του Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν.

Αυτό το Σάββατο 8 Φεβρουαρίου, μία μέρα πριν από την απονομή των Οσκαρ, θα κυκλοφορήσει μαζί με την εφημερίδα αυτό το πλήρες, χορταστικό, πλούσια εικονογραφημένο και με άποψη κινηματογραφικό ένθετο, που η Λήδα Γαλανού έγραψε και επιμελήθηκε με όλη τη γνώση και τον ενθουσιασμό της. Είναι ένα κινηματογραφικό χρονικό της δεκαετίας που έφυγε, με τις ταινίες που ξεχώρισαν, ελληνικές και ξένες, τα πρόσωπα που κυριάρχησαν και το box office. Είναι συγχρόνως, έτσι για να μαζέψουμε τις σκέψεις μας και να δούμε την κινηματογραφική δεκαετία πιο καθαρά, και μια αποτίμηση, ένας στοχασμός της Λήδας Γαλανού πάνω σ’ αυτήν, αλλά και σε κάθε χρονιά ξεχωριστά.

«Κανείς δεν καταλαβαίνει τις ριζικές αλλαγές στην Ιστορία όταν τις ζει – κι όμως, η δεκαετία του 2010 θα είναι για πάντα σημείο αναφοράς για δύο από τις καθοριστικότερες αλλαγές στο κινηματογραφικό σύμπαν: το πέρασμα από το φιλμ στο ψηφιακό μέσο και τη μετακίνηση από τη θέαση στην αίθουσα στη streaming προβολή των ταινιών στο σπίτι» γράφει η Λήδα Γαλανού.

Ενδεικτικά, για να σας ανοίξουμε την όρεξη, ιδού ορισμένοι τίτλοι χρονιών με σημασία.

■ «Αποκωδικοποιώντας την ελληνική κρίση» για το 2011, τότε που τα διεθνή φεστιβάλ «παίρνουν αμπάριζα και αξιοποιούν τις νέες ελληνικές ταινίες για να προκαλέσουν συζήτηση για την “ελληνική τραγωδία”».

■ «Woke culture» για το 2013, τότε που κυριαρχεί ο ισλαμιστικός εξτρεμισμός και σαν, λες, από αντίδραση γεννιέται η πρώτη ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου στη Σαουδική Αραβία, και μάλιστα από γυναίκα, τη Χάιφα Αλ Μανσούρ, το φεμινιστικό «Απαγορευμένο ποδήλατο». Ενώ στις ΗΠΑ η ανάγκη για ισότητα και πολυπολιτισμικότητα, αλλά και οι ενοχές απέναντι στο παρελθόν της δουλείας, κάνουν το «12 χρόνια σκλάβος» του Βρετανού Στιβ ΜακΚουίν να κερδίζει το Οσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

■ «Οι δυο μέρες που άλλαξαν την Ιστορία» για το 2015 της επίθεσης στο «Charlie Hebdo» και το «Μπατακλάν».

■ «A Thousand Lives: Be Human» για το 2016, που η Ευρώπη φλέγεται από το προσφυγικό και οι άνθρωποι του σινεμά παίρνουν θέση. Η Βανέσα Ρεντγκρέιβ και η Αντζελίνα Τζολί έρχονται στην Ελλάδα, σε Ελαιώνα και Λέσβο. Ο Αϊ Γουέι Γουέι εκθέτει 14 χιλιάδες πορτοκαλί σωσίβια στη διάρκεια του Φεστιβάλ Βερολίνου. Και το ντοκιμαντέρ «Φωτιά στη θάλασσα» του Τζιανφράνκο Ρόζι αιχμαλωτίζει την κατάσταση στη Λαμπεντούζα, ντόπιους και θαλασσοδαρμένους μετανάστες, με τρυφερότητα και χιούμορ.

■ «#metoo- Η μεγάλη ενοχή» για το 2018 που ξέσπασε το σκάνδαλο Χάρβεϊ Γουάινστιν και άρχισε ο κατήφορός του, τότε που ξεκίνησε «με την ορμητικότητα και την τάση ισοπέδωσης που έχει κάθε νέο, δυναμικό κίνημα» το #metoo.

H ειδική έκδοση ολοκληρώνεται με τις 30 ταινίες που αξίζει να δούμε το 2020.