Τζον Γουότερς: Προσπαθώ να είμαι κακός και ανεύθυνος

Μόνο ο Τζον Γουότερς θα μπορούσε να βαφτίσει το one man show ή καλύτερα την παράσταση stand up comedy, με την οποία γυρίζει τον κόσμο και έφτασε, τι χαρά, στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, «This Filthy World». Και μόνο αυτός ο trash, o κιτς, o εξωφρενικός και ακραίος κινηματογραφικός μπαμπάς της Divine και της Serial Mom θα μπορούσε τον σιχαμερό, βρόμικο κόσμο μας να τον μετατρέψει, όχι πια επί της οθόνης, αλλά επί σκηνής, σε ένα αθυρόστομο μεν αλλά βαθιά ευγενικό και ραφιναρισμένο σύμπαν. Ευφυές και ξεκαρδιστικό. Εξομολογητικό και εξωστρεφές. Πολιτικό και καλλιτεχνικό. Μα πάνω από όλα ένα μάθημα ελευθερίας, που δεν γνωρίζει σκοπιμότητες, που ισοπεδώνει και σαρκάζει τα πάντα. Ακόμα και την ίδια του την κοινότητα, τους γκέι. Και κυρίως τη μάστιγα της εποχής μας, την πολιτική ορθότητα, που η δική του γενιά, είναι 73 χρόνων πια, δεν τη βρήκε, ευτυχώς, στο διάβα της.

Ενα πυκνό τριήμερο ζει ο Τζον Γουότερς στο 60ό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που του έδωσε carte blanche για να οργανώσει ειδικό πρόγραμμα με τις αγαπημένες του ταινίες άλλων σκηνοθετών. Που του οργάνωσε χθες μάστερ κλας, αλλά και ειδικό workshop για νεαρούς κινηματογραφιστές. Και σήμερα του απονέμει Χρυσό Αλέξανδρο, ενώ προβάλλεται και το «Female Trouble».

Aν κρίνω, όμως, από το κοινό που πλημμύρισε το «Ολύμπιον» το βράδυ της Τετάρτης, απίστευτα νεανικό και γεμάτο αξιοθαύμαστα σπασικλάκια του καλλιτεχνικού του σύμπαντος, ο Γουότερς δεν έχει ανάγκη από συστάσεις και υπενθυμίσεις. Ζει και βασιλεύει στο κινηματογραφικό σύμπαν. Με τον τρόπο ακριβώς που ήθελε και θέλει. «Προσπαθώ να είμαι κακός», παραδέχτηκε. «Οταν μου έλεγαν ότι βρήκαν μια ταινία μου ανεύθυνη, τους έλεγα, “μακάρι να ήταν τόσο καλή”».

Για μια ώρα και πάνω, με το ωραίο καπιτονέ εμπριμέ κοστούμι του και κάτι μούρλια σνίκερς ροζ-μοβ στο χρώμα, λεπτός και αεικίνητος, αλλά στηριγμένος σε έναν πυκνό, καταιγιστικό λόγο, ο Γουότερς άρχισε από τον Τραμπ και κατέληξε στα νεανικά του χρόνια. Για τον πρόεδρο, οκ, τι το πρωτότυπο να πει, αλλά ήταν πολύ αστεία η αναφορά στα μαλλιά του. «Εχθρός του είναι ο άνεμος», είπε, ο μόνος εχθρός του, γιατί ο σκηνοθέτης πιστεύει ότι δυστυχώς θα ξαναεκλεγεί. Αφού οι Δημοκρατικοί έχουν το δικό τους χάλι. «Η Γουόρεν δεν πρέπει να έχει γελάσει ποτέ στη ζωή της και ο Σάντερς με τον σοσιαλισμό του ούτε καν τους Κουβανούς δεν θα έπειθε».

Πρώτη του φορά στην Ελλάδα, δεν είχε και λίγα ελληνικά βέλη στη φαρέτρα του. Θυμήθηκε στα παιδικά του χρόνια στη Βαλτιμόρη ότι η ταινία του Ντασσέν «Ποτέ την Κυριακή» ήταν για τους ιερείς κόκκινο πανί, «θα πηγαίναμε στην Κόλαση αν βλέπαμε την ευτυχισμένη πόρνη της Μελίνας». Και πολύ χάρηκε που ανακάλυψε ότι το φεστιβάλ μας φέτος τιμά με αφιέρωμα τον Γκρέγκορι Μαρκόπουλο, του οποίου οι ταινίες τον διαμόρφωσαν ως νεαρό κινηματογραφιστή. Πολύ πριν βέβαια, σε μικρή ηλικία, είχε ανακαλύψει τον περίφημο πίνακα του Μαρσέλ Ντισάν «Nude descending a staircase» και φανταζόταν ότι αυτός είναι η γυναίκα, ενώ ο Ελβις Πρίσλεϊ του είχε χαρίσει τους πρώτους μοναχικούς του οργασμούς. Ηταν εποχές δύσκολες για τους γκέι («Η πιο ευτυχισμένη μέρα της ζωής μου ήταν όταν έκανα την πρώτη μου εξέταση για AIDS και όλα ήταν καλά», είπε) και κάπως διαφορετικές από σήμερα. Η γενιά του πάλεψε για δικαιώματα, είναι αλήθεια, αλλά…

«Δεν θέλουν όλοι οι γκέι να είναι γυναίκες», δήλωσε. «Βλέπω τους νέους γκέι σήμερα να θέλουν να παντρευτούν, να κάνουν παιδιά, να είναι σαν όλο τον κόσμο -ούτε που μας πέρναγε κάποτε αυτό από το μυαλό. Και ειλικρινά, τι ανάγκη έχουμε πια από τις gay parade; Πάω και βλέπω χιλιάδες στρέιτ ανθρώπους να διαδηλώνουν…».

Ταινία έχει να γυρίσει χρόνια, αλλά με κέφι και αγάπη θυμάται κάθε μια τους, ειδικά το «Hair Spray», που γνώρισε το 1988 αναπάντεχη εμπορική επιτυχία, ακόμα και θεατρικό μιούζικαλ έγινε. «Με φαντάζεστε εμένα να παίρνω βραβείο Tony;» είπε και φανερά χαιρόταν την αντίφαση, αυτός ο αιρετικός, που στο βιβλίο που έβγαλε πρόσφατα («Mr Know-It-All: The Tarnished Wisdom of a Filth Elder»), έχει γράψει: «Μου συνέβη το χειρότερο που θα μπορούσε να συμβεί σε έναν δημιουργικό άνθρωπο: με αποδέχτηκαν».

Οι ερωτήσεις μετά το σόου, πυκνές και εύστοχες. Μόνο μία ήταν σαν να μην είχε τίποτα καταλάβει ο ερωτών από τον ελεύθερο, αναρχικό του κόσμο: «Η Αμερική μετατρέπεται σε μια φασιστική χώρα;» ζήτησε να μάθει. «Η Αμερική με όλα τα κακά της είναι μια μεγάλη χώρα. Αν ήταν φασιστική και έλεγα αυτά που λέω, θα με έστηναν στον τοίχο», απάντησε ο Τζον Γουότερς.