Γόνος χολιγουντιανής οικογένειας, με πατέρα σκηνοθέτη και ποιητή, μητέρα σεναριογράφο, νονά την Τζέιμι Λι Κέρτις, νονό τον Πολ Νιούμαν και αδελφή την επίσης γνωστή Μάγκι Τζίλενχαλ, ο 37χρονος Τζέικ Τζίλενχαλ είχε το άστρο της τύχης φωτεινό από γεννησιμιού του. Ομως δεν φάνηκε ανάξιος της τύχης του.
Αντίθετα, ήδη από την ταινία «Dοnnie Darko» (2001), όπου αναδείχτηκε το ταλέντο του, μέχρι σήμερα, έχει καταφέρει να κατακτήσει μια πολύ σεβαστή θέση στην αμερικανική βιομηχανία του θεάματος, ειδικά στον κόσμο του ανεξάρτητου αλλά υψηλού προφίλ κινηματογράφου. Η αγορίστικη όψη του με τα ποιητικά γαλανά μάτια, τα μεσογειακά χαρακτηριστικά και το ωραίο σώμα τον ώθησαν σε ρόλους ζεν πρεμιέ.
Ταυτόχρονα, η ατίθαση προσωπικότητα και η αγάπη του για το περιθώριο (σε σχέση με το χολιγουντιανό κατεστημένο, βέβαια) έδεσαν με χαρακτήρες αμφιλεγόμενους, από τους οποίους ο πιο επιβραβευμένος ήταν στην ταινία του Ανγκ Λι «Το μυστικό του Brokeback Mountain» (2005), όπου έπαιζε τον ρόλο του ομοφυλόφιλου εραστή συνδυάζοντας αρρενωπότητα και ευαισθησία.
Στην τελευταία του ταινία «Stronger» (σε λίγες ημέρες θα προβάλλεται και στην Ελλάδα) υποδύεται τον Τζεφ Μπάουμαν, επιζήσαντα τρομοκρατικής επίθεσης στη Βοστόνη τον Απρίλιο του 2013, κατά τη διάρκεια του Μαραθώνιου. Τότε ο Τζεφ Μπάουμαν έχασε και τα δύο του πόδια από έκρηξη βόμβας, όμως χάρη σε προσθετικά μέλη έχει ανακτήσει την κίνηση των κάτω άκρων του.
• Για ποιους λόγους είπατε «ναι» σε μια ταινία που πραγματεύεται την τρομοκρατία;
Για διάφορους λόγους. Δεν πιστεύω ότι το έχουμε εξετάσει ή σεβαστεί αρκετά το θέμα. Πέρα απ’ αυτό, έχω μεγαλώσει δίπλα σε πολύ δυνατές γυναίκες που μου έχουν μεταφέρει την έλξη που αισθάνομαι για δυνατούς χαρακτήρες, άνδρες και γυναίκες.
• Ο Τζεφ Μπάουμαν πέρασε μια μεγάλη δοκιμασία, που όμως τον δυνάμωσε ως άνθρωπο. Κάνοντας την ταινία, τι καταλάβατε για τον Τζεφ αλλά και για το νόημα της εσωτερικής δύναμης;
Η δουλειά μου με έχει μάθει ότι αυτό που χτίζει τη δύναμή μας είναι στην πραγματικότητα η αποδοχή της αδυναμίας μας. Οταν γνώρισα τον Τζεφ, καθ’ όλη τη διάρκεια της παραγωγής δεν χρησιμοποίησε ποτέ μπαστούνι, σαν να μην ήθελε να δεχτεί ότι είχε χάσει τα πόδια του. Αλλά όταν ήρθε πρόσφατα να με δει σε μια παράσταση, κρατούσε μπαστούνι.
Αυτή η παραδοχή της αδυναμίας του τον έκανε να φαίνεται ακόμα δυνατότερος στα μάτια μου… Η ειλικρίνειά του και η αφοσίωσή του στην αλήθεια με εμπνέουν να μένω ανοιχτός στην αποδοχή των ελαττωμάτων μου.
Πρέπει να σας πω όμως ότι δεν το περίμενα να νιώσω τόσο έντονη ευθύνη απέναντι στον Τζεφ – πράγμα που δεν πρόκειται να σβηστεί ποτέ από τη συνείδησή μου. Είχα μεγάλο τρακ πηγαίνοντας μαζί του στην πρεμιέρα της ταινίας, όσο δεν είχα αισθανθεί για πολύ καιρό… Ο προβολέας έπεσε πάνω στον Τζεφ ενώ αυτός κοίταζε έκθαμβος γύρω του. Σηκώθηκε και μαζί του σηκώθηκαν όλοι. Υπάρχουν μόνο μια-δυο στιγμές στην καριέρα μου σαν αυτήν… Δεν μπορώ να το εκφράσω καλά με λόγια το πώς η ταινία με επηρέασε και με άλλαξε.
• Προσπαθήστε να μας το εξηγήσετε.
Περίπου δύο εβδομάδες πριν από το γύρισμα, σκεφτόμουν την γκαρνταρόμπα και ήθελα να ξέρω τι παπούτσια φορούσε την ημέρα της έκρηξης ο Τζεφ. Δίστασα αλλά τελικά του έστειλα μήνυμα: «Nα σε ρωτήσω κάτι;», «λέγε» μου απάντησε. «Τι παπούτσια φορούσες;». Δεν μου απάντησε για αρκετή ώρα. Αναθεμάτισα τη στιγμή.
Μετά όμως ζήτησε συγγνώμη για την καθυστέρηση, δικαιολογήθηκε πως προσπαθούσε να θυμηθεί. Αργότερα το συζητήσαμε και μου ομολόγησε πως κάθε φορά που τον ρωτούσα κάτι, ζωντάνευα το επεισόδιο μέσα του και τον αναστάτωνα.
Του είπα ότι αν δεν ήταν πρόθυμος να πάει μαζί μου πίσω σε αυτά που έγιναν, δεν θα γινόταν να τα καταφέρω μόνος μου. Στο τέλος συνειδητοποίησα ότι ως ηθοποιός μπορεί να παίζω τον ρόλο ενός ήρωα, αλλά η πραγματικότητα είναι πάντα πολύ μεγαλύτερη.
• Μιλήσατε για αποδοχή της αδυναμίας μας, τη δεκτικότητα και την ειλικρίνεια που τη συνοδεύουν. Θα λέγατε ότι αυτή είναι η κατάσταση που σας εμπνέει και σας κινητοποιεί ως ηθοποιό;
Ναι, αυτή είναι η ζωή μου και το έργο μου. Αναζητώ καταστάσεις που με σπρώχνουν στο σημείο που δεν έχω πια τίποτα να κρύψω. Η δουλειά μου απαιτεί δημόσιες εμφανίσεις και άλλα τέτοια που προσπαθώ να περιορίζω όσο μπορώ. Εχω πολλά να μάθω από τον Τζεφ – κυρίως όμως την ειλικρίνεια. Δύσκολοι ρόλοι με φέρνουν πιο κοντά στην ειλικρίνεια.
• Τι έχετε να πείτε για τα τρομοκρατικά συμβάντα στις ΗΠΑ; Πώς αισθάνεστε όταν ακούτε για μια τρομοκρατική επίθεση;
Εχουν αρχίσει να γίνονται καθημερινά επεισόδια, σε σημείο που να νιώθουμε ανασφάλεια όταν βρισκόμαστε μέσα σε πλήθος. Θυμάμαι ότι είχα προσέξει τη φωτογραφία του Τζεφ τότε και είχα στενοχωρηθεί, δεν μπορούσα να καταλάβω γιατί έπρεπε να γίνουν όλα αυτά…
