Ενας Εβραίος γλύπτης στον κόσμο του Βάγκνερ

Μια φορά τουλάχιστον τον χρόνο ο Ανις Καπούρ, ο σπουδαίος γλύπτης από τη Βομβάη με την Εβραία μαμά και τον Ινδό μπαμπά, τα καταφέρνει και βρίσκεται στην επικαιρότητα.

Πέρυσι ήταν το προκλητικό γλυπτό του, «Dirty Corner», στον κήπο των Βερσαλιών (που ο ίδιος το έλεγε «Ο κόλπος της Βασίλισσας», δηλαδή της Μαρίας Αντουανέτας) το οποίο καταβανδαλίστηκε με αντισημιτικά συνθήματα.

Τώρα, ήρθε η σειρά να προκαλέσει όχι τους ρατσιστές, αλλά τους ίδιους τους συγγενείς και τους καλούς του φίλους.

Που, όπως εξομολογείται ο ίδιος σε συνέντευξή του στην «Guardian», του τηλεφωνούν και του λένε: «Πώς μπορείς και το κάνεις αυτό;».

Αυτό που κάνει είναι τα σκηνικά στην όπερα του Βάγκνερ «Τριστάνος και Ιζόλδη», μια νέα παραγωγή της ENO (Εθνική Οπερα της Αγγλίας), που έκανε χθες την πρεμιέρα της στο London Coliseum. «Ο Βάγκνερ ήταν αντισημίτης κι εγώ είμαι Εβραίος. Ειλικρινά, με κάποιον τρόπο πρέπει να το ξεπεράσουμε αυτό το πρόβλημα.

Εγώ προτιμώ να στέκομαι στο γεγονός ότι ο Βάγκνερ μπορεί να αγγίζει συναισθηματικές καταστάσεις που κανένας άλλος δεν μπορεί. Στο κάτω-κάτω, ποιος νοιάζεται αν ένας συνθέτης δεν είναι καλός άνθρωπος;», λέει ο Καπούρ.

Αλλωστε, μοιράζεται την ίδια τακτική με τον διάσημο Εβραίο μαέστρο Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ, που επίσης δεν αποφεύγει τον Γερμανό συνθέτη. Εχει ήδη κάνει σκηνικά και για έναν «Πάρσιφαλ» στο Αμστερνταμ.

Δυο πράγματα, λέει ο Ανις Καπουρ, τον έκαναν να δεχτεί την πρόταση της English National Opera: η θρησκεία και το σεξ. Η πρώτη, θεωρεί ότι διαπερνά με τη φιλοσοφική της διάσταση το δικό του έργο και του Βάγκνερ.

Οσο για το σεξ, ειδικά η όπερα, που ανέλαβε, «έχει να κάνει με τα πράγματα που συνέχεια με απασχολούν: το αρσενικό και το θηλυκό, τη σεξουαλικότητα, τις αντιθέσεις των φύλων. Ο Τριστάνος είναι άνδρας-άνδρας και η Ιζόλδη ένα μάλλον επικίνδυνο θηλυκό. Ποιος είναι πιο δυνατός; Ποιος θα επικρατήσει; Στο τέλος, πιθανώς αυτή».

Βασική του έγνοια ήταν πώς να μετατρέψει δυο απόλυτα συνηθισμένα ανθρώπινα όντα σε υπεράνθρωπους.

«Θα μπορούσαν να κυκλοφορούν σε ξυλοπόδαρα», σχολιάζει. Αυτό στο οποίο κατέληξε ήταν εντυπωσιακοί φωτισμοί και ένα σκηνικό, που όπως λέει, «ενθαρρύνει τον θεατή να πιστέψει στο απίστευτο». Χωρίζει τη σκηνή χρησιμοποιώντας τέσσερα πελώρια τρίγωνα, που θυμίζουν πανιά πλοίου και ενώνονται στην κορυφή, όπως ακριβώς σε ένα κατάρτι.

Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργούνται τρεις χώροι, ο αριστερός καταλαμβάνεται από την Ιζόλδη (την Αμερικανίδα δραματική σοπράνο Χάιντι Μέλτον), ο δεξιός από τον Τριστάνο (τον διακεκριμένο τενόρο Στιούαρτ Σκέλτον) και ο μεσαίος παραμένει συχνά στο σκοτάδι -«άλλη μια από τις αβύσσους, που τόσο συχνά βρίσκεις στα έργα του», παρατηρεί η «Guardian».

Info:

Μέχρι 9 Ιουλίου. Σκηνοθεσία του νεαρού Αμερικανού Ντάνιελ Κρέιμερ, που πριν από ελάχιστες μέρες διορίστηκε νέος καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΝΟ, διεύθυνση ορχήστρας του Εντουαρντ Γκάρντνερ.