Weird και προκλητική σύγχρονη τέχνη

Αν οι Βρετανοί κριτικοί τέχνης δηλώνουν ικανοποιημένοι με τη short list για το βραβείο Τurner 2016, που ανακοινώθηκε χθες, αλλά την ίδια στιγμή «μπερδεμένοι» και «σε σύγχυση» λόγω της φύσης του έργου των τεσσάρων υποψήφιων καλλιτεχνών, αυτό είναι ένα από τα φαινόμενα της σύγχρονης τέχνης. Δεν εξηγείται ούτε παρουσιάζεται εύκολα.

Δεν έχει, λοιπόν, σημασία. Το περίφημο βρετανικό εικαστικό βραβείο διεκδικούν φέτος τρεις γυναίκες κι ένας άνδρας. Πρόκειται για τις Τζόζεφιν Πράιντ, Ελεν Μάρτεν, Ανθια Χάμιλτον και τον Μάικλ Ντιν. Αυτή τη χρονιά δεν υπάρχει καθόλου βίντεο (!), ζωγραφική ή μουσική, μόνο υβριδικά έργα-εγκαταστάσεις (με την ευρύτερη έννοια), που συνδυάζουν γλυπτική, φωτογραφία, αντικείμενα κ.λπ.

Οι υποψήφιοι επελέγησαν χάρη σε συγκεκριμένες πρόσφατες εκθέσεις τους σε Αγγλία και ΗΠΑ και το βραβείο, που θα απονεμηθεί τον Δεκέμβριο, θα αφορά αυτά ακριβώς τα έργα τους και όχι τα νέα, που θα κάνουν ειδικά για την καθιερωμένη έκθεση Turner, η οποία φέτος θα επιστρέψει στο Λονδίνο, στην Tate Britain (27 Σεπτεμβρίου – 8 Ιανουαρίου), αφού έκανε μια βόλτα σε άλλες μεγάλες πόλεις.

Ξεχωρίζει ανάμεσά τους η Ελεν Μάρτεν, που σε λίγο έχει έκθεση στη Serpentine Gallery, αλλά είναι υποψήφια για το σπουδαίο βραβείο γλυπτικής Χέπγουορθ. Η δουλειά της θεωρείται ότι «αψηφά φόρμες και νοήματα και αντιστέκεται στην ερμηνεία και κατηγοριοποίηση» (κι αυτά τα λέει η ίδια η διοργανώτρια του βραβείου, Tate Britain).

H Τζόζεφιν Πράιντ είναι πιο επικοινωνιακή και παθιασμένη με τη σχέση τέχνης και φωτογραφίας. Στην έκθεση «lapses in Thinking By the person i Am», στο Σαν Φρανσίσκο, χάρη στην οποία κέρδισε την υποψηφιότητά της, εξέθετε πολλές φωτογραφίες με γυναικεία χέρια, γυναίκες που υποδύονταν τις έγκυες, αλλά και χάμστερ και επέτρεπε στο κοινό να ανεβαίνει σε ένα μικρό τρενάκι για να τις χαζεύει εποχούμενο.

Η Ανθια Χάμιλτον, η πιο ακραία της παρέας, έχει χιούμορ και σουρεαλιστική διάθεση θίγοντας δημοφιλή θέματα της ποπ κουλτούρας. Την έφερε στη short list η έκθεση «Lichen! Libido! Chastity» στη Νέα Υόρκη, ένα έργο της οποίας αναδείχτηκε λατρεμένο φόντο των θεατών για τα σέλφι τους. Ενα πελώριο γλυπτό ενός άνδρα, που κρύβει με τα χέρια του τα γυμνά του οπίσθια.

Ο Μάικλ Ντιν, τέλος, υποψήφιος για δύο εκθέσεις σε Λονδίνο και Αμστερνταμ, κάνει κυρίως περίεργα γλυπτά, στα οποία δίνει σωματικότητα στην έννοια της γλώσσας. Πολύ συζητήθηκε όταν μπλόκαρε την είσοδο στην τελευταία του έκθεση, αναγκάζοντας το κοινό να κάνει ολόκληρο ταξίδι μέσα στο κτίριο, μέχρι να καταφέρει να τη δει.