Σπάει κάθε ρεκόρ ο καύσωνας στην Ευρώπη: Υψηλές θερμοκρασίες ακόμη και τη νύχτα

Οι υψηλές θερμοκρασίες σπάνε τα ρεκόρ σε όλη την Ευρώπη, καθώς η ήπειρος αντιμετωπίζει θανατηφόρο κύμα καύσωνα. Την Τρίτη και την Τετάρτη, η Γαλλία βίωσε τις πιο ζεστές μέρες της ιστορίας της, με τις δυτικές περιοχές να φτάνουν σε υψηλά επίπεδα μεταξύ 39 και 43 βαθμών Κελσίου.

Η Τετάρτη ήταν η θερμότερη ημέρα του Ιουνίου που έχει καταγραφεί ποτέ στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τον υδράργυρο να ανεβαίνει στους 36,1 βαθμούς. Και σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, η Ισπανία, η Γερμανία, η Αυστρία, η Ολλανδία και η Ελβετία έχουν σπάσει όλες τα ρεκόρ θερμοκρασίας του Ιουνίου σε διάφορες περιοχές. Είναι ενδεικτικό ότι την Παρασκευή στο Ζααρμπρίκεν της Βόρειας Ρηνανίας- Βεστφαλίας καταγράφηκε νέο ρεκόρ όλων των εποχών για τη Γερμανία, με 41,3 βαθμούς Κελσίου.

Ανησυχία για τη δριμύτητα του φαινομένου

Δυστυχώς, έχουν ήδη χαθεί ζωές, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων ανθρώπων που πνίγηκαν στη Γαλλία προσπαθώντας να δροσιστούν στην εξουθενωτική ζέστη. Αλλά αυτό το ιστορικό κύμα καύσωνα δεν συμβαίνει μεμονωμένα, καθώς έρχεται λίγες μέρες αφότου η παγκόσμια θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας έφτασε ξανά σε επίπεδα ρεκόρ. Εν τω μεταξύ, η μετεωρολογική υπηρεσία της Αυστραλίας έχει κηρύξει το «Ελ Νίνιο» ενεργό, καθιστώντας πολύ πιο πιθανή μια θερμότερη και ξηρότερη χρονιά στην Αυστραλία, την Ασία και τον Νότιο Ειρηνικό. Και από τον Απρίλιο, η Ινδία και το Πακιστάν μάχονται με ένα παρατεταμένο και τελικά θανατηφόρο κύμα καύσωνα.

Τι προκαλεί, λοιπόν, αυτό το τελευταίο κύμα καύσωνα και γιατί είναι τόσο σοβαρό; Ενα κύμα καύσωνα συμβαίνει όταν η μέση θερμοκρασία είναι ασυνήθιστα υψηλή για τρεις ή περισσότερες συνεχόμενες ημέρες. Αυτό συγκρίνεται με προηγούμενα μετεωρολογικά δεδομένα που ελήφθησαν από την ίδια τοποθεσία.

Αλλά οι επιστήμονες χάνουν τον ύπνο τους για το τρέχον ευρωπαϊκό κύμα καύσωνα για δύο κύριους λόγους. Ο πρώτος αφορά τη χρονική στιγμή. Στην Ευρώπη, η πιο ζεστή εποχή του χρόνου έρχεται στα μέσα έως τα τέλη Ιουλίου, περίπου έναν μήνα μετά το θερινό ηλιοστάσιο. Ωστόσο, πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι ημέρες έντονης θερμικής καταπόνησης αρχίζουν πλέον να φτάνουν τον Ιούνιο. Από το 1950, μόνο ένα άλλο σημαντικό κύμα καύσωνα έφτασε νωρίτερα από το τρέχον κύμα καύσωνα, το οποίο εκτυλίσσεται εβδομάδες πριν από την κορύφωση του ευρωπαϊκού καλοκαιριού.

Ο δεύτερος λόγος αφορά τη δριμύτητα του φαινομένου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, σε έναν κόσμο χωρίς κλιματική αλλαγή, αυτό το ακραίο κύμα καύσωνα σπάνια, αν όχι ποτέ, θα συνέβαινε τόσο νωρίς μέσα στο έτος. Επίσης, δεν θα ανέτρεπε τα ρεκόρ θερμοκρασίας σε τόσο εντυπωσιακό βαθμό. Η Τρίτη και η Τετάρτη ήταν οι πιο ζεστές ημέρες της Γαλλίας από τότε που ξεκίνησε η τήρηση αρχείων το 1947, με μέση θερμοκρασία 29,9 βαθμούς Κελσίου σε όλη τη χώρα.

Την Τρίτη, 147 γαλλικές πόλεις έφτασαν σε ιστορικά υψηλά για τον Ιούνιο, με 41 τοπικούς μετεωρολογικούς σταθμούς να καταγράφουν τιμές πάνω από 43 βαθμούς.

Νύχτες-κόλαση

Η Γαλλία επίσης έζησε την πιο ζεστή νύχτα που είχε ποτέ, από την Τρίτη έως την Τετάρτη, με μέση εθνική θερμοκρασία 21,6 βαθμούς. Η ζέστη κατά τη διάρκεια της νύχτας ήταν αρκετή για να κάνει ορισμένα ποτάμια τόσο ζεστά που δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια για την ψύξη πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Την ίδια εβδομάδα, η Ισπανία σημείωσε επίσης πολλά ρεκόρ ημέρας και νύχτας, με μια τοποθεσία στη Αλμερία να καταγράφει τρεις συνεχόμενες νύχτες 30 βαθμούς Κελσίου ή και υψηλότερη. Σε ορισμένα μέρη της Ισπανίας οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 45 βαθμούς.

Σε τοπική κλίμακα, τα κύματα καύσωνα προκύπτουν όταν ένα σύστημα υψηλής πίεσης εγκαθίσταται πάνω από μια περιοχή. Αυτά τα συστήματα λειτουργούν ως «καπάκια» που παγιδεύουν τη θερμότητα και την ωθούν πιο κοντά στην επιφάνεια. Διασκορπίζουν επίσης τα σύννεφα, επιτρέποντας την εισροή περισσότερου ηλιακού φωτός.

Σε ευρύτερη κλίμακα, η κλιματική αλλαγή που συνδέεται με τα αέρια του θερμοκηπίου αναδιαμορφώνει τον τρόπο και το πότε σχηματίζονται τα κύματα καύσωνα. Αυτό συμβαίνει επειδή η πρόσθετη θερμότητα που παγιδεύεται στην ατμόσφαιρα αλλάζει επίσης τα μεγάλης κλίμακας καιρικά μοτίβα, τα οποία συνήθως κινούνται από ανατολικά προς δυτικά, επιτρέποντας τον σχηματισμό περισσότερων αργά κινούμενων συστημάτων υψηλής πίεσης. Αυτό με τη σειρά του αυξάνει τον κίνδυνο καυσώνων.

Ερευνες δείχνουν ότι στις πέντε δεκαετίες μεταξύ 1950 και 1999, η Ευρώπη υπέμεινε πέντε έντονα κύματα καύσωνα. Ομως, μεταξύ 2000 και 2021, υπήρξαν 18 τέτοια κύματα καύσωνα. Αν προσθέσουμε σε αυτά τα ακραία κύματα καύσωνα του 2022, 2023 και 2025, αυτός ο αριθμός αυξάνεται σε περισσότερα από 20 σοβαρά κύματα καύσωνα σε μόλις 25 χρόνια. Ετσι, τα στοιχεία είναι σαφή: τα ευρωπαϊκά κύματα καύσωνα συμβαίνουν πολύ πιο συχνά.

● Με πληροφορίες από τον ιστότοπο Conversation