Δεν πρόλαβε να χωνέψει η παγκόσμια κοινή γνώμη την είδηση ότι ένα έργο του Πάμπλο Πικάσο, «Les Femmes d’ Alger» (βερσιόν 0), ζωγραφισμένο το 1955, έγινε το βράδυ της Δευτέρας ο ακριβότερος πίνακας του κόσμου, αφού πουλήθηκε στους Κρίστις της Ν. Υόρκης προς το αστρονομικό ποσό των 179,4 εκατ. δολαρίων (161 εκατ. ευρώ), και άρχισαν τα πικρόχολα σχόλια. Ευτυχώς από γνώστες και κριτικούς τέχνης.
Η τιμή τούς φαίνεται υπερβολική, πόσω μάλλον, που -όπως ευθαρσώς έγραψε στην «Γκάρντιαν» ο Τζόναθαν Τζόουνς- ο πίνακας «δεν είναι αριστούργημα» σαν την «Γκερνίκα» και τις «Δεσποινίδες της Αβινιόν», του λείπει «η φλόγα της μεγαλοφυΐας που χαρακτηρίζει τα έργα της περιόδου 1900-1940», είναι κάτι σαν «κλείσιμο, σαν υποσημείωση στα επιτεύγματα του ζωγράφου».
Εξηγούν δε το νέο ρεκόρ που έσπασε ο Πικάσο με το ότι ξαφνικά ξανάρθε στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας με το Μουσείο του στο Παρίσι που ξανάνοιξε και τη… «βλακεία με την οποία λειτουργούν οι συλλέκτες».
«Κάποιοι έχουν τόσο πολλά λεφτά, που μπορούν να τα σκάσουν χοντρά για έναν όψιμο, ελάσσονα Πικάσο μόνο και μόνο γιατί διάβασαν γι’ αυτόν σε κάποιο περιοδικό στο αεροπλάνο ή είδαν ένα ντοκιμαντέρ», γράφει ειρωνικά ο Τζόναθαν Τζόουνς.
Τέρμα, όμως, οι κακίες. Ας πάμε στις ειδήσεις. Οι «Γυναίκες του Αλγερίου», που παρουσιάζουν μια σκηνή από χαρέμι, είναι ένα από τα πολλά έργα στα οποία ο Πικάσο προχώρησε σε μια δική του εκδοχή αγαπημένων του πινάκων. Εδώ το πρότυπό του ήταν το ομότιτλο αριστούργημα του Ντελακρουά, έργο του 1834, που βρίσκεται στο Λούβρο.
Ο πίνακας του Πικάσο είναι από τους ελάχιστους που έχουν απομείνει σε ιδιωτική συλλογή, είχε ξαναπουληθεί στους Κρίστις το 1997 για 32 εκατ. δολάρια, δηλαδή μέσα σε 20 χρόνια εξαπλασιάστηκε η τιμή του.
Αλλιώς πώς θα βρισκόταν μέσα σε λίγα λεπτά στην κορφή αναγκάζοντας τον μέχρι προχθές ακριβότερο πίνακα του κόσμου, το τρίπτυχο του Φράνσις Μπέικον «Τhree Studies of Lucian Freud», να περάσει στη δεύτερη θέση;
Είχε πουληθεί το 2013, πάλι από τους Κρίστις, προς 142 εκατ. δολάρια. Μ’ αυτά και με αυτά ο Πικάσο έχει αυτή τη στιγμή τέσσερις πίνακές του μέσα στους δέκα ακριβότερους του κόσμου.
Δεν πάει πίσω και ο άλλος πρωταγωνιστής της ίδιας δημοπρασίας, ο γλύπτης Αλμπέρτο Τζιακομέτι. To μπρούτζινο έργο του «Pointing Man» («Ο άνθρωπος που δείχνει») πουλήθηκε 141,28 εκατομμύρια δολάρια (126,83 εκατ. ευρώ) κι έγινε το ακριβότερο του κόσμου.
Απλώς στη δεύτερη θέση πέρασε ένα έργο του ίδιου, «Ο άνθρωπος που περπατά Ι», που είχε πουληθεί το 2010 στους Σόθμπις του Λονδίνου προς 103,93 εκατομμύρια δολάρια. Τρία από τα δέκα ακριβότερα γλυπτά του κόσμου είναι έργα του Τζιακομέτι.
Πόσος καιρός θα περάσει μέχρι να σημειωθούν νέα ρεκόρ σε δημοπρασίες; Θα δούμε κάποια στιγμή πίνακες να πουλιούνται 250 και 500 εκατομμύρια δολάρια;
Ας τελειώσουμε με μια φράση και πάλι του κριτικού της «Γκάρντιαν» Τζόναθαν Τζόουνς: «Οι συλλέκτες είναι κάποιοι ανόητοι, που μπορεί να χειραγωγούνται στο να δαπανούν περιουσίες με την ίδια ρηχή περιέργεια για τα αντικείμενα της μόδας που κάνει και τους περισσότερους από μας να αγοράζουμε ένα comeback άλμπουμ του Μπάουι ή να βλέπουμε την ταινία για την οποία μιλάει όλος ο κόσμος. Είναι τόσο απλό».
