Δεν είναι η πρώτη φορά, ούτε η τελευταία ούτε η πιο εντυπωσιακή. Η Γαλλία παραδοσιακά στήριζε πάντα τους Ελληνες καλλιτέχνες και αναδείκνυε και κάποιους που εμείς εδώ τους είχαμε στο περιθώριο.
Σε εποχές οικονομικής κρίσης, όμως, η φιλοξενία νέων κυρίως καλλιτεχνών, η παραγγελία καινούργιων έργων (άρα και η χρηματοδότησή τους) και η ανάθεση σε αυτούς μεγαλύτερων πρότζεκτ από μια απλή παράσταση αποκτά μεγάλη σημασία. Ακριβώς σαν τα τρία γαλλικά φεστιβάλ που αυτή την εποχή δίνουν χώρο στην Ελλάδα.
Την είδηση, συγκεντρωμένη και τακτοποιημένη, αλιεύσαμε από τη «Λιμπερασιόν» (28/1), που έστειλε μάλιστα στην Αθήνα και την Ιβ Μποβαλέ για να κάνει ρεπεράζ στα στέκια της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής σκηνής, που ανθεί και η χάρη της φτάνει μέχρι τη Γαλλία.
◼ Κεντρικό πρόσωπο στον γαλλικό «χειμώνα» αναδεικνύεται η γνωστή και ανερχόμενη χορεύτρια και χορογράφος Λενιώ Κακλέα, που ζει τα τελευταία χρόνια στη Γαλλία. Το φεστιβάλ χορού «DansFabrik» της Βρέστης (1 έως 5 Μαρτίου) την προσκάλεσε να αναλάβει την επιμέλεια ενός προγράμματος αποκλειστικά αφιερωμένου σε Ελληνίδες χορογράφους, μια και η φετινή διοργάνωση έχει φεμινιστικό χαρακτήρα. Κι αυτή βάφτισε το πρότζεκτ της «Ιris, Alexandra, Mariela, Katerina et moi» («H Iρις, η Αλεξάνδρα, η Μαριέλα, η Κατερίνα κι εγώ») και προτείνει παραστάσεις χορού της Ιριδας Καραγιάν («Αλάσκα», θα τη δούμε τον Φεβρουάριο και στη «Στέγη»), της χορεύτριας και περφόρμερ Αλεξάνδρας Μπαχζέτση, υποψήφιας για το ΔΕΣΤΕ 2011 («Score»), της Μαριέλας Νέστορα («Untitled#1»), της Κατερίνας Ανδρέου («A kind of fierce») και, φυσικά, δικά της («Margin Release» και «Arranged by date»).
«Η πρόσκληση ήταν διπλή: η Ελλάδα και οι γυναίκες», γράφει η Λενιώ Κακλέα στο σάιτ του «DansFabrik». «Μια πρόταση πολύ κοντινή σ’ αυτό που είμαι. Αρχισα, λοιπόν, να αναρωτιέμαι πάνω στον τρόπο που ζω αυτή τη διπλή ιδιότητα: προέρχομαι από μια χώρα που βρίσκεται στα όρια με την Ανατολή, είμαι γυναίκα και ξένη, ζω πάνω από δέκα χρόνια στη Γαλλία. Ο προγραμματισμός για το φεστιβάλ με έκανε να σκεφτώ πάνω στους τρόπους υποκειμενοποίησης. Δηλαδή, όχι μόνο να επιλέξω έργα με αντικειμενικά κριτήρια (εμπορική ή ιστορική αξία), αλλά να σκεφτώ πώς αυτή η επιλογή καθορίζει και μένα την ίδια. Πώς αντανακλά μια ταυτότητα σαν τη δικιά μου, που είναι κατακερματισμένη, μεταβατική, εύθραυστη, μπάσταρδη».
Την υποχρέωση να επιλέξει μόνο γυναίκες χορογράφους η Λενιώ Κακλέα δεν τη θεωρεί, όπως γράφει, «αποκλεισμό», αλλά, αντίθετα, «άνοιγμα και αντίσταση στις πολιτικές προγραμματισμού που επιβάλλουν σήμερα ορισμένοι καλλιτεχνικοί θεσμοί».
◼ Η δεύτερη γαλλική διοργάνωση με πλούσια ελληνική συμμετοχή είναι το φεστιβάλ «Scenes d’Europe» στη Ρέμς (μέχρι 6 Φεβρουαρίου). Στο τμήμα «Νέες Ελληνικές Σκηνές» συναντάμε θεάτρο, σινεμά, μουσική, χορό αλλά και συζητήσεις από και για την Ελλάδα. Η ομάδα «Blitz», που κάνει σημαντική ευρωπαϊκή καριέρα, συμμετέχει με τις παραστάσεις «Vanya. Δέκα χρόνια μετά» και «6 a.m. How to disappear completely», που ήδη έχουν παιχτεί στην Ελλάδα.
Η ομάδα «Vasistas» της Αργυρώς Χιώτη δίνει το «παρών» με το «Domino» αλλά και τα «Αίματα», θα προβληθούν οι «Αλπεις» του Λάνθιμου και το «Attenberg» της Τσαγγάρη, ενώ ο χορευτής και χορογράφος Γιάννης Μανταφούνης, που έχει επίσης πληθωρική παρουσία στις ευρωπαϊκές σκηνές, θα παρουσιάσει το ντουέτο «Aperson A» με την Ελενα Giannotti και ο Ευριπίδης Λασκαρίδης το συναρπαστικό του «Relic». Θα δώσει συναυλία και η Νένα Βενετσάνου.
◼ Τέλος, στη Μασσαλία, στο «Festival Parallele», συναντάμε πάνω-κάτω τα ίδια ονόματα (Vasistas, Λενιώ Κακλέα). Είναι οι νέοι μας που κατακτάνε σιγά σιγά την Ευρώπη, παρόλο που στην ίδια τους τη χώρα ταλαιπωρούνται λόγω της οικονομικής κρίσης. Ή, όπως το λέει στη «Λιμπερασιόν» η Λενιώ Κακλέα, «είμαι πολύ δεμένη με το γαλλικό σύστημα, αλλά αυτή τη στιγμή στην Αθήνα παράγουμε τέχνη με διαφορετικό τρόπο, γιατί δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε».
