Το πένθος δεν είναι πάντα βουβό – τώρα δεν είναι σίγουρα. Τις τελευταίες μέρες, μετά την πρόσφατη εγκληματική τραγωδία των Τεμπών, οι περισσότεροι είτε βρισκόμαστε στους δρόμους είτε επικοινωνούμε μέσω των κοινωνικών δικτύων.
Η σπουδαία ανθρωπολόγος Σάρα Αχμετ, η οποία μελέτησε τα συναισθήματα στον δημόσιο λόγο, υποστηρίζει πως η σιωπή του πένθους είναι συναισθηματική έκφραση που επιδέχεται πολλές ερμηνείες και πως το εκφρασμένο πένθος δεν είναι αποκλειστικά προσωπική υπόθεση αλλά και συλλογική και πολιτική. Ακριβώς γιατί περικλείει πολιτικές πράξεις και συναισθήματα, φανερά ή κρυφά, τα οποία είναι προσωπικά και πολιτικά συνάμα.
Οι καθημερινές κινητοποιήσεις είναι και αυτές μiα αντίστοιχη απόδειξη των παραπάνω. Αν πάλι «ψάχνουμε» ένα πρόσωπο, τότε η Μάγδα Φύσσα είναι η ενσώματη απόδειξη των όσων υποστηρίζει η Αχμετ. Η ίδια θα είναι σήμερα στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή την προβολή του ντοκιμαντέρ «Πένθος, Αυτοί που μένουν». Το ντοκιμαντέρ των Μυρτώς Πατσαλίδου και Μαρίας Λούκα κάνει πρεμιέρα στο 25ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (2-12/3) και σήμερα θα προβληθεί στις 21.30, στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης του Λιμανιού (και μετά διαδικτυακά).
Οι δύο σκηνοθέτιδες κάνουν, με βαθιά ανθρωπολογική ματιά, μια καταβύθιση στο πένθος, στο τι αυτό σημαίνει για όσους μένουν πίσω, πώς μπορεί να εργαλειοποιηθεί και πώς τελικά επηρεάζει μια ολόκληρη κοινωνία! Τρεις ιστορίες, τρεις δολοφονίες, παρόμοια κίνητρα: Σαχζάτ Λουκμάν, Παύλος Φύσσας, Ζακ Κωστόπουλος. Οι οικογένειες των θυμάτων δεν συνομιλούν μόνο με τους νεκρούς τους: υπερασπίζονται τη μνήμη τους και μετουσιώνουν την ασύλληπτη οδύνη σε ατέρμονο αγώνα για δικαιοσύνη, για πάταξη του φασισμού και του ρατσισμού, για υψηλές αξίες, για όλους εμάς.
Και οι τρεις δολοφονίες ήταν από κοινό «χέρι»: μια εγκληματική φασιστική οργάνωση, ένας κοινωνικός εκφασισμός στο πρόσωπο «νοικοκυραίων» και δυνάμεων κρατικής καταστολής, ένα αλληλοτροφοδοτούμενο σύστημα βίας και επιβολής. Από την άλλη μεριά, οι οικογένειες των θυμάτων. Που δεν σιωπούν. Που μιλούν. Που δεν σιωπούν. Που αγωνίζονται (στο δικαστήριο, στους δρόμους, στις κινητοποιήσεις). Που δεν σιωπούν και δεν ξεχνούν. Ο εκπεφρασμένος πόνος τους, η εξωτερίκευση ενός ανηλεούς τραύματος γίνεται κινητήριος μοχλός μιας καταλυτικής μεταστροφής: πώς η ανθρώπινη ευαλωτότητα μπορεί να ενδυναμωθεί όταν το προσωπικό κινητοποιήσει το συλλογικό. Τότε, το πένθος μοιράζεται – γίνεται πολιτική δράση και δύναμη αλλαγής. Και όλα αυτά, ενώ πενθούμε όλοι μαζί τα θύματα της πρόσφατης εγκληματικής τραγωδίας στα Τέμπη.
Μετά την προβολή της ταινίας, η Μάγδα Φύσσα μαζί με την οικογένεια του Ζακ Κωστόπουλου, καθώς και τους Αργύρη Συρίγο (εκ των δικηγόρων της οικογένειας Φύσσα στο Εφετείο) και Δημήτρη Ζώτο (εκ των δικηγόρων της οικογένειας του Σαχζάτ Λουκμάν) θα συνομιλήσουν με το κοινό.
