Δεν χρειάζονται τελικά άλλοι αρχαιολόγοι; Άρνηση Μενδώνη στο αίτημα ενίσχυσης με επιστημονικό προσωπικό

Η εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO τιμάται στην Κρήτη με σειρά εκδηλώσεων, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη που πραγματοποιεί περιοδεία στο νησί με αυτοψίες σε αρχαιολογικούς τόπους και συναντήσεις με παράγοντες.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν χθες από τα Μάλια όπου αποκαλύφθηκε η πρώτη πινακίδα του διεθνούς οργανισμού ενώ αποδόθηκε και το έργο της αντιπλημμυρικής θωράκισης, προστασίας και συνολικής αναβάθμισης του ανακτόρου.

Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν στην Κνωσό, το μεγαλύτερο και λαμπρότερο μινωικό ανάκτορο, διαχρονικό σύμβολο του μινωικού πολιτισμού και σημείο αναφοράς για την ιστορία και την αρχαιολογία της Μεσογείου, όπου η υπουργός αποκάλυψε την αντίστοιχη πινακίδα της UNESCO. «Γιορτάζουμε», είπε η κ. Μενδώνη, και θύμισε ότι «η 12η Ιουλίου 2025 ήταν μέρα υπερηφάνειας για την Ελλάδα, πρωτίστως όμως για την Κρήτη. Μια μέρα που επιβεβαίωσε, με τον πλέον επίσημο τρόπο, ότι ο μινωικός πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας. Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό στοιχείο της ταυτότητας του μινωικού πολιτισμού ενός από τους πιο αξιόλογους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου που αναπτύχθηκε στη διάρκεια των δύο χιλιετιών από το 2800 περίπου μέχρι το 1100 π.Χ.» επισήμανε μεταξύ άλλων στην ομιλία της.

Την ίδια στιγμή ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έβγαλε έκτακτη ανακοίνωση, στηλιτεύοντας τη θέση της υπουργού Πολιτισμού ότι το νησί δεν χρειάζεται άλλους αρχαιολόγους. Ηταν η απάντησή της προς τον περιφερειάρχη Κρήτης, Σταύρο Αρναουτάκη, ο οποίος κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της περιοδικής έκθεσης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου ζήτησε από το βήμα να ενισχυθούν οι Εφορείες Αρχαιοτήτων του νησιού με προσωπικό και μάλιστα αρχαιολόγους. Για να του απαντήσει δημόσια η υπουργός Πολιτισμού ότι το νησί -με τους δεκάδες πολύ σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους ανά νομό- δεν χρειάζεται άλλους αρχαιολόγους.

«Το οξύ πρόβλημα στελέχωσης, ειδικά στην Κρήτη, έχει επισημανθεί στην Υπουργό Πολιτισμού με συγκεκριμένα στοιχεία. Το γνωρίζει πολύ καλά η ίδια, η οποία αυτές τις μέρες στην Κρήτη εγκαινιάζει έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και πινακίδες στα μνημεία UNESCO. Γνωρίζει πολύ καλά ότι όλα αυτά έγιναν χάρη στην υπερεργασία, πολλές φορές εξαντλητική, των συναδέλφων και συναδελφισσών μας στις ΕΦΑ Λασιθίου, Ηρακλείου, Ρεθύμνου, Χανίων» γράφει η ανακοίνωση του ΣΕΑ. Σημειώνει ότι υποστελεχωμένες είναι και άλλες Εφορείες Αρχαιοτήτων της χώρας, ενώ η πολιτική ηγεσία γνωρίζει ότι ιδιαίτερα βεβαρημένοι εργασιακά είναι οι αρχαιολόγοι που εργάζονται σε περιοχές «με μεγάλη ανοικοδόμηση, μεγάλα δημόσια έργα, αρχαιολογικούς χώρους με μεγάλη πυκνότητα και τεράστια επισκεψιμότητα, ο όγκος των εισερχομένων εγγράφων και αιτημάτων των πολιτών δεν αντιστοιχεί στον αριθμό του προσωπικού. Γνωρίζει πολύ καλά ότι 24 τμήματα Εφορειών Αρχαιοτήτων σε όλη τη χώρα έχουν έως 2 (!) θέσεις αρχαιολόγων! Και μόνο ο αριθμός των έκτακτων συναδέλφων, υπερδιπλάσιος αυτού των μόνιμων, αποδεικνύει τις τεράστιες ανάγκες του ΥΠΠΟ σε επιστημονικό προσωπικό».

Η έλλειψη προσωπικού και η εργασιακή εξουθένωση των εργαζομένων στις Εφορίες Αρχαιοτήτων έχει γνωστοποιηθεί στην πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ με αλλεπάλληλα διαβήματα των εργαζομένων. Μάλιστα ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων είχε προχωρήσει σε 24ωρη πανελλαδική απεργία τον Δεκέμβριο 2025.

«Δυστυχώς, η πολιτική ηγεσία όχι μόνο δεν παρέχει στήριξη στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, αλλά, αντιθέτως, από εκεί εκπορεύεται ο συνεχής εργασιακός μας εκφοβισμός, οι απειλές πειθαρχικών, ο εργασιακός εξευτελισμός μπροστά σε πολιτικούς ή αυτοδιοικητικούς παράγοντες οι πιέσεις για ανέφικτα χρονοδιαγράμματα και για χειρισμό υποθέσεων με παράκαμψη της προστασίας των μνημείων. Η ιδιαίτερη στοχοποίηση της ΕΦΑ Ηρακλείου είναι απολύτως σχετική με την αντίθεση στην καταστροφή του μοναδικού μνημείου του λόφου της Παπούρας», γράφει ο ΣΕΑ.

«Οταν η Υπουργός Πολιτισμού λέει ότι “δεν χρειάζονται άλλοι αρχαιολόγοι” στο Υπουργείο Πολιτισμού, εννοεί ότι δεν επιθυμεί επιστήμονες που να προσλαμβάνονται αξιοκρατικά, να έχουν επιστημονική γνώμη και να βάζουν την υπεράσπιση των μνημείων και την εφαρμογή του αρχαιολογικού νόμου πάνω από τις “προσταγές” της πολιτικής ηγεσίας…» σημειώνει η ανακοίνωση και καταλήγει ότι οι προσλήψεις αρχαιολόγων είναι επιτακτική ανάγκη τόσο για τα μνημεία όσο και για τους πολίτες που τα επισκέπτονται.