Όλα δείχνουν ότι το άστρο του Ομπάμα δύει και μάλιστα χωρίς τυμπανοκρουσίες. Στις ενδιάμεσες εκλογές οι Δημοκρατικοί υποψήφιοι απέφυγαν να αναφερθούν σ’ αυτόν, ενώ σε όποιες συγκεντρώσεις πήρε μέρος η εικόνα ήταν αποκαρδιωτική. Οσοι έτρεφαν την ελπίδα ότι ο Ομπάμα θα ήταν ένας πολύ διαφορετικός πρόεδρος διαψεύστηκαν.
Οταν πάντως εξελέγη για πρώτη φορά, οι περισσότεροι αριστεροί, ακόμη και εκείνοι που δεν είχαν αυταπάτες, χάρηκαν. «Μαύρος πρόεδρος» σε μια χώρα όπου οι μαύροι είναι συντριπτική μειοψηφία και ισχύουν ακόμη οι φυλετικές διακρίσεις σε πολλές περιοχές της δεν ήταν κάτι ασήμαντο. Γι’ αυτό άλλωστε και μια εμβληματική μορφή της αμερικανικής Αριστεράς, ο Στ. Αράνοβιτς, είχε δηλώσει ότι «το μεγαλύτερο επίτευγμα του Ομπάμα είναι η εκλογή του» («Αυγή» 18-1-2009).
Στον γενικό ενθουσιασμό είχε συμβάλει και η πολιτική ατζέντα του, που περιελάμβανε στόχους αρκετά πιο προωθημένους από την κλασική φιλελεύθερη αφήγηση, αλλά και η φιλειρηνική ρητορική του, που ήταν σε ευθεία αντίθεση με την επεκτατική πολιτική του προηγούμενου προέδρου Τζορτζ Μπους (τζούνιορ, όνομα και πράγμα).
Άλλωστε, οι πιο φανατικοί εκ των αντιπάλων του τον είχαν φιλοδωρήσει με κατηγορίες του τύπου «μαρξιστής», «κρυπτοκομμουνιστής» και άλλα συναφή, που για πολλούς Αμερικανούς ισοδυναμούν με εγκλήματα καθοσιώσεως. Ηταν λοιπόν σωστό αυτό που υποστήριξε ο διευθυντής τής «Μοντ Ντιπλοματίκ», Σερζ Χαλίμι: «Αναμφίβολα, ο Ομπάμα είναι ό,τι πιο προοδευτικό είναι σε θέση να παραγάγει το αμερικανικό σύστημα στην παρούσα φάση» ( 26-7-2009).
Την ίδια περίοδο, σημαντικοί εκπρόσωποι της αμερικανικής προοδευτικής σκέψης είχαν εκφράσει τη βεβαιότητα ότι ελάχιστα πράγματα μπορεί να κάνει ένας Αμερικανός πρόεδρος, ακόμη κι αν έχει ριζοσπαστικές προθέσεις. Για παράδειγμα: ο Νόαμ Τσόμσκι είχε γράψει ότι «οι ΗΠΑ είναι κατά βάθος ένα μονοκομματικό σύστημα και η κυρίαρχη παράταξη είναι το κόμμα των επιχειρηματιών» («Ελευθεροτυπία» 9-10-2008), ενώ ο Χάουρντ Ζιν ήταν σίγουρος πως «ο Ομπάμα θα είναι μια μαριονέτα με τον τρόπο που όλοι οι πρόεδροι είναι. Η προεδρία του θα είναι καλύτερη από εκείνη του Μπους, αλλά δεν θεωρώ ότι θα οδηγήσει στις θεμελιώδεις αλλαγές που χρειαζόμαστε ώστε να δημιουργηθεί ένα δίκαιο οικονομικό σύστημα» («Βήμα» 22-7-2009).
Σήμερα, στο μέσον της δεύτερης θητείας του, ο Ομπάμα συγκεντρώνει χαμηλά ποσοστά δημοφιλίας, έχει απογοητεύσει το ακροατήριό του (φτωχοί, μαύροι, ισπανόφωνοι, φιλελεύθερη μεσαία τάξη) και δεν αποτελεί για τους Δημοκρατικούς ένα πρόσωπο-σύμβολο που είναι ικανό να τους βοηθήσει να κερδίσουν τις επόμενες εκλογές. Ομως, κι ας φαίνεται από πρώτη ματιά παράδοξο, και οι τέσσερις διανοούμενοι είχαν δίκιο στις εκτιμήσεις τους.
Προφανώς ο Ομπάμα δεν ήταν ένας επαναστάτης (Ζιν). Βεβαίως στις ΗΠΑ κουμάντο κάνει το «κόμμα των επιχειρηματιών» (Τσόμσκι). Ωστόσο, ήταν μεγάλη επιτυχία του που κατάφερε να εκλεγεί πρόεδρος δύο φορές σε μια συντηρητική χώρα (Αράνοβιτς) και πράγματι ήταν ό,τι πιο προοδευτικό μπορούσε να γεννήσει το αμερικανικό πολιτικό σύστημα εκείνη την εποχή (Χαλίμι). Συμπερασματικά: ο Ομπάμα πήγε μέχρι εκεί που το σύστημα του επέτρεψε να πάει και δεν έγινε αυτό που πολλοί φαντασιώνονταν ότι θα έπρεπε να γίνει γιατί ούτε το ήθελε ούτε το μπορούσε.
Ανάγωγα
Πρώτη φορά δημοσίως ο πρωθυπουργός εξέφρασε την πεποίθησή του (αυτή τη λέξη χρησιμοποίησε και όχι «ελπίζω», «προβλέπω», «εκτιμώ») ότι θα εκλεγεί Πρόεδρος απ’ αυτή τη Βουλή. Να συμπεράνουμε ότι βρήκε τους 180; Ή μήπως οι καταμετρητές σύμβουλοί του, κατά τη συνήθειά τους, μπέρδεψαν την επιθυμία τους με την πραγματικότητα; Το «παλμαρέ» τους είναι γεμάτο με γκάφες.
