Σκίτσο για το καλοκαίρι (Μέρος Β’)

Σκέφτομαι ότι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που δημιούργησε η ανθρωπότητα με πνεύμα αυταπάρνησης είναι η καλλιτεχνική εικόνα. Μόνο μια ταινία απαθανάτισε πλήρως το πορτρέτο της «άπιαστης», της παρανοϊκής μνήμης. Αυτή η ταινία είναι το «Vertigo» του Hitchcock. Μέσα στο σπείρωμα των τίτλων (του υπέροχου Saul Bass) είδαμε τον χρόνο να καλύπτει ένα πεδίο όλο και ευρύτερο καθώς απομακρυνόμαστε.

Ένα κύκλωμα που περικλείει μόνο την ακινησία. Το μάτι. Στο ανθοπωλείο της Podesta Baldocchi, όπου ο James Stewart κατασκοπεύε την Kim Novak. Αυτός ήταν ο κυνηγός, εκείνη το θήραμα. Ή μήπως ήταν το αντίθετο; Τα πλακάκια δεν έχουν αλλάξει. Έχω, με το μυαλό μου, ανεβοκατέβει οδικώς τους λόφους του San Francisco, όπως ο Scottie (Stewart) ακολούθησε την Madeleine (Novak). Φαινομενικά η υπόθεση αφορούσε παρακολουθήσεις, αινίγματα και φόνους, αλλά στην πραγματικότητα είναι μια υπόθεση ισχύος κι ελευθερίας, μελαγχολίας και εκθαμβωτικότητας. Τόσο προσεκτικά κωδικοποιημένη μέσω του σπειρώματος που θα μπορούσε να σε  στρέψει αλλού και να μην ανακαλύψεις αμέσως ότι αυτός ο επίγειος ίλιγγος στην πραγματικότητα υποδήλωνε τον ίλιγγο του χρόνου.

Μοιάζει σαν να έχω ακολουθήσει όλα τα μονοπάτια. Όλα. Ακόμα και μέχρι το νεκροταφείο στη Mission Dolores, όπου η Madeleine είχε πάει να προσευχηθεί στον τάφο μιας γυναίκας πεθαμένης από καιρό, την οποία φυσιολογικά δεν θα πρεπε να γνωρίζει. Ακολουθώ και γω την Madeleine μου στη λεγεώνα της τιμής, μπροστά στο πορτρέτο της νεκρής γυναίκας. Και πάνω στο πορτρέτο, όπως και στα μαλλιά της, υπάρχει το σπείρωμα του χρόνου.

Το μικρό βικτοριανό ξενοδοχείο, όπου είχε εξαφανιστεί, έχει εξαφανιστεί και αυτό. Έχει αντικατασταθεί από μπετόν. Από την άλλη, η «σεκόγια» υπάρχει ακόμα στο Muir Woods. Πάνω της η Madeleine υπολόγισε τη μικρή απόσταση ανάμεσα στις δύο ομόκεντρες γραμμές που αποκαλύπτουν την ηλικία ενός δέντρου και είπε: Εδώ γεννήθηκα και εδώ πέθανα. Η «σεκόγια» όντως βρίσκεται στο Jardin des Ploutes του Παρισιού. Και το χέρι μου υποδεικνύει ένα μέρος πέρα από το δέντρο, πέρα από τον χρόνο.

Το άλογο. Το ζωγραφισμένο άλογο στη San Juan Bautista, το μάτι του που φάνταζε σαν της Madeleine, κανένας δεν το επινόησε. Κανένας δεν επινόησε τίποτα. Όλα είναι εκεί. Και τρέχω κάτω από τις ίδιες αψίδες αυτού του μονοπατιού, όπως έτρεξε και η Madeleine προς τον θάνατο της. Ήταν όμως ο δικός της;

Από τον ίδιο πύργο φαντάζομαι τον εαυτό μου σαν τον Scottie. Σαν κάποιος που είναι μονίμως τυφλά ερωτευμένος και που του είναι αδύνατο να ζει με τις μνήμες του, χωρίς να τις παραποιεί. Γι’ αυτό και ο Scottie επινόησε μια δεύτερη Madeleine, σε μια άλλη διάσταση του χρόνου. Σε μια «ζώνη» που θα ανήκει μόνο σε εμάς. Και από όπου θα μπορούμε να εξιχνιάσουμε μια ανεξιχνίαστη ιστορία.

Ή μήπως γίνεται το αντίθετο; Από τη στιγμή που αναθέσαμε σε άλλους να λύνουν τα προβλήματά μας, μεγάλωσε το ρήγμα μεταξύ πνεύματος και ύλης. Τις ιδέες που κυβερνούν τον κόσμο στον οποίο ζούμε, τις έχουν αναπτύξει άλλοι. Και εμείς πρέπει να συμμορφωθούμε με αυτές ή να τις αντικρούσουμε.

Πράγμα που είναι αδύνατο και απελπιστικό. Κι έτσι ζούμε στον κόσμο έτσι όπως τον φανταστήκαμε. Ανάμεσα σε δύο «ζώνες». Ας απολαύσουμε τα πλεονεκτήματά τους κι ας μη γινόμαστε θύματα των ατελειών τους.

*Ηθοποιός