Ο νέος πρωθυπουργός ορκίστηκε με πολιτικό όρκο, αφού πρώτα ενημέρωσε προσωπικά με μια κίνηση σεβασμού τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο. Ο Αλέξης Τσίπρας ορκίστηκε ότι θα τηρεί τους νόμους και το Σύνταγμα, κάνοντας με τον συμβολικό αυτό τρόπο ένα βήμα μπροστά στην τελική κατάργηση της υποχρέωσης του θρησκευτικού όρκου. Αυτό αποτελεί εξάλλου και αντικείμενο της περίφημης αναθεώρησης παρωχημένων διατάξεων του Συντάγματος, που όλο εξαγγέλλεται αλλά που ακόμα δεν έχει μπορέσει να υλοποιηθεί.
Ηδη από το 2001 υπήρχε διατύπωση στις προτεινόμενες αλλαγές του Συντάγματος και το ζήτημα κατάργησης συνολικά του θρησκευτικού όρκου, αλλά μέχρι σήμερα, παρ’ όλη τη σαφή τοποθέτηση, όχι μόνο πολιτικών αλλά και ιερωμένων, αυτό δεν έχει καταστεί εφικτό. Το ισχύον άρθρο 59 του Συντάγματος προβλέπει για τους βουλευτές πρώτα τον όρκο στην Αγία Τριάδα και μετά στην πατρίδα και στο δημοκρατικό πολίτευμα.
Οπως είχε γράψει ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμος, η εισαγωγή του όρκου στις ορκωμοσίες και στα δικαστήρια είχε θεσπιστεί προκειμένου να «μετατρέψει το νεοσύστατο ελληνικό κράτος τους επαναστατημένους ραγιάδες σε πολίτες».
Ο μητροπολίτης συμπλήρωνε ότι η χριστιανική θρησκεία και το Ευαγγέλιο απαγορεύουν τον όρκο και ότι από τότε που η Εκκλησία το επέτρεψε «το πληρώνει ακόμα». Ο κ. Ανθιμος, μάλιστα, αναφερόταν στους επίορκους αιρετούς και μη, στους ψευδομάρτυρες και στον καθένα που ορκίζεται ψευδώς στο Ευαγγέλιο και ζητούσε ο όρκος να γίνεται μόνο στη συνείδηση του καθενός.
Την ώρα όμως που ο Ανθιμος έχει την άποψη αυτή, ο Πειραιώς Σεραφείμ έγραφε τα αντίθετα με αφορμή τους δημάρχους, και κυρίως τη Ρένα Δούρου, που ορκίστηκαν στη συνείδησή τους: «Η αποϊεροποίηση του όρκου που εκστασίασε τα ΜΜΕ, ευτέλισε και γελοιοποίησε τη συγκεκριμένη διαδικασία διότι οι ορκισθέντες (στη συνείδηση) δεν πιστεύουν ότι είναι εικόνες του Δημιουργού, ότι υπάρχει Δημιουργός Θεός και ότι έχουν αθάνατη ψυχή».
Μάλιστα στη συνέχεια έγραφε ότι όσοι πιστεύουν ότι τα στοιχεία που αποτελούν το ανθρώπινο σώμα είναι οξυγόνο, άζωτο, φώσφορο, μαγνήσιο, νερό κ.λπ. διακατέχονται από ιδεοληψία, ενώ η «αποτυχία τους δυστυχώς προδιαγράφεται βεβαία».
Ευτυχώς τουλάχιστον για την παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ, ο συγκεκριμένος μητροπολίτης δεν επιβεβαιώθηκε, αντίθετα.
Στο μεταξύ, όμως, ο νόμος 1558/85 προβλέπει για την ορκωμοσία του πρωθυπουργού τη δυνατότητα αντί για θρησκευτικό όρκο να μπορεί να ορκίζεται με διαβεβαίωση χωρίς θρησκευτικό περιεχόμενο. Κατά συνέπεια ο νέος πρωθυπουργός δεν παραβίασε ανοιχτές θύρες και απλά θεώρησε καθήκον του να ενημερώσει τον αρχιεπίσκοπο για τις προθέσεις του. Θα ήταν επιπλέον άκομψο να έμπαινε ο αρχιεπίσκοπος στον κόπο να μεταβεί στο προεδρικό μέγαρο τη στιγμή που ο Αλέξης Τσίπρας δεν είχε σκοπό να δώσει θρησκευτικό όρκο.
Οι σχέσεις κράτους-Εκκλησίας
Αυτό όμως που δεν ήταν τόσο προφανές είναι ο λόγος που οδήγησε τον πρωθυπουργό να δηλώσει στον αρχιεπίσκοπο, με μια διφορούμενη στην καλύτερη περίπτωση διατύπωση, το πώς αντιμετωπίζει το θέμα χωρισμού κράτους και Εκκλησίας:
«Πριν αναλάβω νομίζω ότι έχουμε ανάγκη από δύναμη και θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι οι σχέσεις Εκκλησίας και κράτους με τη νέα κυβέρνηση θα είναι ουσιαστικότερες και πιο αναβαθμισμένες από ποτέ. Ιδίως στον τομέα της αλληλεγγύης, ο ρόλος της Εκκλησίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός και είναι ανάγκη να συνεργαστούμε στενά για τους συνανθρώπους μας και μέσα από τον διάλογο και την καλή συνεργασία που υπάρχει νομίζω ότι μπορούμε να έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα».
Ισως ήταν η απόλυτη στιγμή που κολλάει η γνωστή ατάκα από την παλιά ελληνική ταινία με τον Αντωνάκη (Γιώργο Κωσταντίνου), όταν η μεταστροφή στη συμπεριφορά της νεόνυμφης συζύγου αποδόθηκε στη συγκίνηση και «στα λόγια του παπά». Αρκεί φυσικά αυτή η πρώτη συγκίνηση να μετασχηματιστεί πράγματι στον αναγκαίο διάλογο και στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις των σχέσεων Εκκλησίας και κράτους.
-320x213.jpg)
