Ο δεύτερος πολίτης

Μεγαλεία χθες για τους δημοσιογράφους. Ο δεύτερος πολίτης της χώρας επισκέφθηκε το κτίριο όπου στεγάζονται τα γραφεία και οι υπηρεσίες της Ενωσης Συντακτών. Κάπου άκουσα ότι προπηλακίστηκε. Χαλαρά. Ηρθαν τα ΜΑΤ. Η τάξη αποκαταστάθηκε. Τι συμβολίζει τάχα τούτη η επίσκεψη; Και τι νόημα έχει (πλέον) να υποδειχτεί η φιλική σχέση πολιτικής – δημοσιογραφίας; Τι σχέση έχει η πολιτική με την κοινωνία; Τι σχέση έχει η δημοσιογραφία με την κοινωνία;

Παράδοξο έχουν καταντήσει και οι δύο τούτες έννοιες (πολιτική και δημοσιογραφία). Η μία έπρεπε να ενισχύει την άλλη, να την κρίνει, να την ελέγχει. Σήμερα και οι δύο έχουν εκφυλιστεί, έχουν χάσει κάθε κύρος και αξιοπιστία, για μια κοινωνία που περπατά σαν τυφλή, αποκαμωμένη από τα τραύματα που έχουν καταφέρει στο σώμα της (στο μυαλό της, στην ψυχή της) και όσοι ασκούν πολιτική και όσοι νομίζουν ότι δημοσιογραφούν…

Ηλίθιοι, παλαβοί και ξεροκέφαλοι οι πλείστοι νομίζουν ότι κινούν τα νήματα της Ιστορίας. Αλλά όπως διατύπωνε ο Τσέζαρε Παβέζε (ο τελευταίος μεγάλος Ιταλός συγγραφέας κατά ορισμένους), «τι άλλο γίνεται μέσα στην Ιστορία, πέρα από το να εφευρίσκει ο καθένας λογικές εξηγήσεις για τις παλαβομάρες του;»

Τι κατάντια για τους καημένους τους πολιτικούς. Οι τηλεαστέρες τούς ταπεινώνουν, τους αφαιρούν τον λόγο όποτε γουστάρουν, ενίοτε δεν τους τον παραχωρούν καθόλου, κι αυτοί εκεί. Παίρνουν και πόζα (τρομάρα τους) για τα ελάχιστα δευτερόλεπτα που θα εμφανιστούν στο μαγικό κουτί της δημοσιογραφίας-πολιτικής. Κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα σε λίγο καιρό, όταν οι πολιτικοί θα προέρχονται άπαντες από τον χώρο της δημοσιογραφίας.

Αυτό σημαίνει ότι το πνεύμα υποβιβάζεται, όπως και η γλώσσα (του). Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις το δίκαιο και τον νόμο, να είσαι ηθικός (;) και αξιοπρεπής. Αρκεί το ότι θα φαίνεσαι στην τηλεόραση, να έχεις πόζα, στιλ, να είσαι αναιδής και να επικαλύπτεις με τις κραυγές σου τους συνομιλητές σου. Αλλά και οι συνομιλητές είναι εκεί για τον ίδιο σκοπό. Και αυτοί κραυγάζουν. Κόλαση! Και όλοι οι κραυγάζοντες, χωρίς να αρθρώνουν τον παραμικρό λόγο, στο τέλος κερδίζουν. Πείθουν ψηφοφόρους (άλλο παράδοξο και τούτο).

Οταν επικρατεί η αγριότητα αυτή, αλλάζει το τοπίο του μέλλοντος. Τι να κάνουν οι έρμες οι εφημερίδες, αυτές που σέβονται τουλάχιστον το πνεύμα, την επικοινωνία, την κοινωνία, τον αναγνώστη; Πώς να βγάλουν από την επικοινωνιακή ατμόσφαιρα τη θρασύδειλη έννοια του επιτυχημένου; Προκειμένου κάποιος να θεωρηθεί επιτυχημένος ξεπουλάει και την ψυχή του στον διάβολο, υφίσταται ταπεινώσεις, τρώει περιττώματα, αδιαφορώντας για το κακό που προξενεί στον εαυτό του, στην οικογένειά του, στην κοινωνία.

Αρρωστημένη αντίληψη για την επιτυχία. Αλλά στα μεγάλα πράγματα κανείς δεν πετυχαίνει ποτέ, απλώς μεταμορφώνεται σε ομοίωμα επιτυχημένου αδιαφορώντας παγερά για τα όντως μεγάλα (που είναι μικρά αλλά περιφρονημένα). Ποια είναι αυτά; Ιδού μια πρόγευση από τον Ιταλό συγγραφέα: Να μην καταφέρεις να στήσεις ένα νοικοκυριό, να κρατήσεις έναν φίλο, να ευχαριστήσεις μια γυναίκα, να κερδίσεις το ψωμί σου όπως ο καθένας. Αυτός είναι ο θλιβερότερος rate (αποτυχημένος). Τσέζαρε Παβέζε: επιλογή από το II mestiere di vivere – Εισαγωγή – μετάφραση, Παναγιώτης Κονδύλης, εκδόσεις «Στιγμή».

Οποιος παραμελεί τη ζωή για να γίνει απλώς επιτυχημένος είναι παλαβός και ανισόρροπος, διότι μπερδεύει το σώμα με το πνεύμα, ξεχνά πώς γεννήθηκε η συνείδηση, τι σημαίνει χιούμορ και λεπτότητα, κατανόηση και αλληλεγγύη. Αγνωστες έννοιες για τον πρωθυπουργό. Διότι εάν τις γνώριζε δεν θα πήγαινε στον οίκο (sic) των δημοσιογράφων.