Το πιο ύπουλο δηλητήριο η σάτιρα

Ο,τι είναι το σαράκι για το ξύλο, που το τρώει από μέσα, κι απέξω δεν το παίρνεις είδηση, κάτι ανάλογο είναι, νομίζω, και η σάτιρα για όσους πολιτικούς αγνοήσουν τον χαρακτήρα της και την πάρουν προσωπικά. Αν μάλιστα μια σατιρική εκδήλωση φτάσει να προκαλέσει ακόμα και διπλωματικό επεισόδιο, τότε, χαιρέτα μου τον πλάτανο. Τόσο πολύ θύμωσε, λέει («Εφ.Συν.» 31/3), ο Ερντογάν από σατιρικό τραγούδι με θέμα τον ίδιο, που μετέδωσε δημόσιο, περιφερειακό κανάλι της Γερμανίας, ώστε το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας κάλεσε τον πρέσβη της Γερμανίας στην Αγκυρα και του επέδωσε επίσημη διαμαρτυρία!

Η είδηση είναι συγχρόνως και σχόλιο, μαζί και σάτιρα. Αστειεύτηκε, για παράδειγμα, ο Ερντογάν και με χιούμορ, που έχει πλειστάκις αποδείξει ότι το διαθέτει άφθονο (διότι χιούμορ, και μάλιστα προχωρημένο, είναι, φέρ’ ειπείν, να παριστάνεις τον σουλτάνο και να χτίζεις προεδρικά μέγαρα/σαράγια στη διαπασών, να χάνεις τον μπούσουλα από την πολυτέλεια), είπε στον υπουργό του των Εξωτερικών: Πλακίτσες θέλουνε τα Γερμανάκια που με κάνανε τραγούδι; Πλακίτσες θα τους κάνουμε κι εμείς! Δεν κάνεις ένα επίσημο διάβημα στον πρέσβη τους να γελάσουμε;

Θυμήθηκα μια παλιά ιστορία σάτιρας από τον δικό μας, τον ελληνικό δημοσιογραφικό χώρο∙ όχι στις λεπτομέρειες, αλλά στο περίπου, που είναι, πιστεύω, το ουσιαστικό: Κάποτε, προδικτατορικά, βρέθηκαν σε κοσμική συγκέντρωση ένας πολιτικός και ο σπουδαίος γελοιογράφος μας των «Νέων», ο Φωκίωνας (Φώκος) Δημητριάδης. Ο πολιτικός, απευθυνόμενος στον γελοιογράφο: «Κύριε Δημητριάδη, έχετε πολύ καιρό να με εμφανίσετε σε γελοιογραφία! Εχετε κάτι μαζί μου;».

Αλλοι καιροί… Αν και δεν είναι στη φύση της σάτιρας να λιβανίζει πολιτικούς. Ομως είναι δείγμα ευστροφίας ή δυστροπίας ενός πολιτικού ο βαθμός ανοχής του απέναντι στη σάτιρα. Σκέφτομαι μόνο ότι με τον Ερντογάν απέναντι ξεκινάει σήμερα η ευρωπαϊκή συμφωνία επιστροφής προσφύγων στην Τουρκία…