Περιγράφοντας τους επόμενους δημοσκοπικούς στόχους του κόμματος του Αλέξη Τσίπρα στο φύλλο της «Εφ.Συν.» της 13ης Ιουνίου (είχε μόλις τελειώσει ο πρώτος κύκλος μετρήσεων), σημειώναμε ότι αυτοί ήταν δύο: «να μπει το “2“ μπροστά, ταυτόχρονα με το ψαλίδισμα της διαφοράς από τη Νέα Δημοκρατία».
Πολύ νωρίτερα μάλλον από το αναμενόμενο, η λεωφόρος Αμαλίας είδε χθες να πιάνει και τους δύο στόχους, στη μέτρηση της εταιρείας RealPolls για λογαριασμό του Protagon.gr. Δείχνει, έτσι, να διαμορφώνεται ένα καθαρό δίπολο, με το ένα κόμμα, τη Ν.Δ., να παραμένει στάσιμο (ή με μικρές απώλειες, πιο σωστά), όταν το άλλο, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, καλπάζει, όπως χαρακτηριστικά μας έλεγε στέλεχός της.
Αυτονόητα, όμως, ήταν και μια μέτρηση που σκόρπισε προβληματισμό ή και κατήφεια, τόσο στο κυβερνητικό στρατόπεδο όσο και σε μικρότερα κόμματα, πρωτίστως στο ΠΑΣΟΚ. Το κόμμα του Νίκου Ανδρουλάκη έχει και το μεγαλύτερο ποσοστό απόλυτης απόρριψης (70,5%), σημειωτέον.
Από το 2016
Η εν λόγω έρευνα κοινής γνώμης είχε και μια άλλη… πρωτιά, σύμφωνα με έμπειρο δημοσκόπο με τον οποίο συνομίλησε η «Εφ.Συν.»: για να βρει κανείς τόσο μικρή διαφορά (σ.σ. εν προκειμένω, 6,9%) μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του όποιου δεύτερου (του Αλέξη Τσίπρα στην αρχή, άλλων πολιτικών αρχηγών στη συνέχεια), θα πρέπει να ανατρέξει στο μακρινό 2016. Τότε, δηλαδή, που ο σημερινός πρωθυπουργός πήρε κεφάλι στις δημοσκοπήσεις, μόλις μία χρονιά μετά την εκλογική νίκη του μεγάλου αντιπάλου του.
Τούτων δοθέντων, ο ίδιος δημοσκόπος μάς μιλούσε για «μια άλλη δημοσκοπική όσο και πολιτική πραγματικότητα», υπό τον όρο, φυσικά, ότι θα υπάρξουν αντίστοιχα στοιχεία και στις δημοσκοπήσεις των άλλων εταιρειών τις επόμενες εβδομάδες. Το ενδιαφέρον μάλιστα θα κορυφωθεί τον Σεπτέμβριο – εκτός αν ο πρωθυπουργός πάρει την απόφαση, τέλη Αυγούστου, να επισπεύσει τις εξελίξεις. Υπάρχει, εξάλλου, σειρά στοιχείων από τη χθεσινή δημοσκόπηση που σίγουρα θα μπουν στο μικροσκόπιο του Μαξίμου, και πρώτα το ψαλίδισμα της διαφοράς (με μεγάλη αύξηση ποσοστών για την ΕΛΑΣ και μικρή μείωση για τη Ν.Δ.), που φαίνεται πως σηματοδοτεί μεγάλες μετακινήσεις, και όχι συγκυριακές.
Οχι άλλη… σταθερότητα
Αλλο συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η μόνιμη κυβερνητική επωδός για την ανάγκη σταθερότητας στη χώρα χάνει ξεκάθαρα στο ζύγι από την επιθυμία για πολιτική αλλαγή. Το 31,8% βλέπει ως διακύβευμα των εκλογών τη «σταθερότητα και συνέχεια», ενώ υπάρχει ένα 46,8% που ζητάει πολιτική αλλαγή.
Πρόθεση – εκτίμηση
Ας δούμε, όμως, τα βασικά μεγέθη της δημοσκόπησης πιο αναλυτικά. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε το τριήμερο 20-22 Ιουνίου, σε δείγμα 1.537 ατόμων. Στην πρόθεση ψήφου, η Ν.Δ. μετρήθηκε στο 25,8%, υποχωρώντας από το 27,5% της έρευνας του Μαΐου (μείωση 1,7%). Στη δεύτερη θέση, με αύξηση των ποσοστών της στο 18,2% (από 14,1% τον Μάιο –αύξηση 4,1% !) η ΕΛΑΣ, ενώ τρίτη έρχεται η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 9,4%, έχοντας όμως απολέσει δύο μονάδες από την προηγούμενη έρευνα. Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής είναι στο 8,9%, με μια οριακή αύξηση των ποσοστών του από τον περασμένο μήνα, αλλά και πάλι τέταρτο. ΚΚΕ (5,4%), Ελληνική Λύση (4,5%) και Φωνή Λογικής (3,3%) είναι εντός του ορίου κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, ενώ εκτός είναι η Πλεύση Ελευθερίας (2,8%), το ΜέΡΑ25 (2%), ο ΣΥΡΙΖΑ (1%) και η Νίκη (0,9%).
Το κόμμα Καρυστιανού υποχωρεί στο 11,9%, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. προσεγγίζει το διψήφιο με 9,9%, ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,4%, η Ελληνική Λύση που υποχωρεί στο 5,1%, η Φωνή Λογικής με 3,6% και η Πλεύση Ελευθερίας που είναι στο όριο, με 3,1%
Στην πρόβλεψη αποτελέσματος η Νέα Δημοκρατία είναι στο 28,3% (όσο ήταν και η τελευταία εκλογική της επίδοση, στις ευρωεκλογές του 2024), ενώ η ΕΛ.Α.Σ. βάζει το «2» μπροστά στα ποσοστά της, με 21,4%, καθώς «φαίνεται να απορροφά μεγάλο μέρος της λεγόμενης αντισυστημικής ψήφου, ανεξάρτητα από ιδεολογικό πρόσημο», σύμφωνα με την επεξήγηση της RealPolls και του Protagon.Το κόμμα Καρυστιανού υποχωρεί στο 11,9% και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. προσεγγίζει το διψήφιο με 9,9%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,4%, η Ελληνική Λύση που υποχωρεί στο 5,1%, η Φωνή Λογικής με 3,6% και η Πλεύση Ελευθερίας που είναι στο όριο, με 3,1%. Εκτός Βουλής δείχνουν να μένουν το ΜέΡΑ25 με 2,5% και ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,2%.
Στο ερώτημα, τι σκέψεις γεννά η φράση «μόνο μια ισχυρή κυβέρνηση εγγυάται σταθερότητα», το 31% λέει πως πείθεται, αλλά το 45,6% κάνει λόγο για «εκβιαστικό δίλημμα», ενώ σε αυτό το ποσοστό ίσως μπορεί να προσθέσει κανείς το 20,6% που απαντά ότι το ερώτημα δεν το αγγίζει. Το δικό τους ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις και στο ερώτημα, «όταν κρίνετε ένα κόμμα, τι έχει μεγαλύτερη σημασία για εσάς;». Την εντιμότητα και το καθαρό προφίλ απάντησε το 39,4% –και, ως γνωστόν, ο Αλέξης Τσίπρας θεωρεί ως απόλυτο πλεονέκτημα της περιόδου διακυβέρνησης 2015-2019 την εντιμότητα. Την ικανότητα να λύνει προβλήματα προκρίνει το 41,8%.
Δικαιοσύνη – οικονομία
Δυσάρεστα είναι τα νέα για την κυβέρνηση από την ιεράρχηση των προβλημάτων: το 22,5% ζητά από «έναν ιδανικό πρωθυπουργό» να εγγυηθεί «δικαιοσύνη, αξιοκρατία, ίσες ευκαιρίες και κράτος δικαίου», ενώ περίπου το ίδιο ποσοστό (22%) θέτει ως πρώτη προτεραιότητα την καταπολέμηση της ακρίβειας, τη μείωση των φόρων και την αύξηση των εισοδημάτων. Ειδικά για τη μάχη κατά της ακρίβειας, το 39,9% ζητά ελέγχους και πρόστιμα στα καρτέλ, ενώ το 38,7% πιέζει για μείωση φόρων (ΦΠΑ, ΕΦΚ) και το 15,4% θέλει εργαλεία διαφάνειας και σύγκρισης τιμών.
Και, κλείνουμε με το ερώτημα για το τι είναι η ψήφος μας: πράξη ελπίδας απαντά το 51,4%, πράξη πεποίθησης το 30,8%.
Οι αναποφάσιστοι
Ενα άλλο στοιχείο που δεν θα περάσει απαρατήρητο από την κυβερνητική κρησάρα, είναι το γεγονός ότι ο Αλέξης Τσίπρας αποτελεί την πρώτη επιλογή των αναποφάσιστων. Συγκεκριμένα, μεταξύ εκείνων που δηλώνουν αναποφάσιστοι ή επιλέγουν το «δεν ξέρω / δεν απαντώ», το 5,2% είναι «πολύ πιθανό» να ψηφίσει τον Αλέξη Τσίπρα και το 11,8% «αρκετά πιθανό». Αθροιστικά, 17%. Στις αντίστοιχες δύο επιλογές, η Μαρία Καρυστιανού συγκεντρώνει 4% και 16%, άρα 20%. Τρίτη επιλογή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με 3,2% και 12,1% αντιστοίχως (άθροισμα 15,3%). Ακόμη πιο πίσω ο Νίκος Ανδρουλάκης, με 0% στο «πολύ πιθανό» και 7,3% στο «αρκετά πιθανό». Σημειώνεται ότι στην έρευνα του Μαΐου από την ίδια εταιρεία, οι τρεις διεκδικητές της δεύτερης θέσης ήταν κοντά κοντά (ΕΛΑΣ 16,1%, Ελπίδα για τη Δημοκρατία 13,1%, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ. 9,6%) και το ποιος θα τερματίσει δεύτερος παρέμενε ανοιχτό ερώτημα. Τον Ιούνιο, ωστόσο, η εικόνα ξεκαθαρίζει: η ΕΛΑΣ προηγείται του τρίτου κόμματος κατά 9,5 ποσοστιαίες μονάδες και του τέταρτου, του ΠΑΣΟΚ, κατά 11,5 μονάδες. Φαίνεται, με δυο λόγια, ότι η κοινωνία από το 2023 επέλεξε –ή δοκίμασε, πιο σωστά– κατά καιρούς εκείνον/η που θα τον/την έχριζε αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης (Ζωή Κωνσταντοπούλου, Νίκος Ανδρουλάκης, Μαρία Καρυστιανού), τώρα όμως επιστρέφει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε: στον Αλέξη Τσίπρα.
