Θυμήθηκα τούτον τον στίχο του Σεφέρη (πλήρης: «τη θάλασσα τη θάλασσα, ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει;», από το «Μυθιστόρημα», μέρη του οποίου έχει απαθανατίσει με εξαίρετες, ιστορικές πλέον, μελωδίες ο Μίκης) χθες στην παραλία του Φαλήρου, από Φλοίσβο μέχρι Αλιμο, καθώς, μετά το Καλαμάκι, απλωνόταν απέραντος μπρος στα μάτια μου ο Σαρωνικός: Τη θάλασσα τη θάλασσα, ποιος θα μπορέσει να την εξαντλήσει…
Εκεί, στο «Μυθιστόρημα» και το εξαίσιο πικρής επίγνωσης: «Λυποῦμαι γιατὶ ἄφησα νὰ περάσει ἕνα πλατὺ ποτάμι μέσα ἀπὸ τὰ δάχτυλά μου χωρὶς νὰ πιῶ οὔτε μία στάλα».
Να ξεπεζέψουμε όμως και να πάμε στα λιγότερο ποιητικά. Οτι, για παράδειγμα, από πόσων (Αθηναίων, όχι απαραίτητα γεννημένων στην Αθήνα) το μυαλό έχει περάσει η σκέψη πως η Αθήνα είναι πόλη παραθαλάσσια;
Και πως οι αρχαίοι έτσι την αντιμετώπιζαν: σαν παράλια πόλη, που τους παρείχε φυσική προστασία, γι’ αυτό και έφτιαχναν οχυρά και παρατηρητήρια στον Σαρωνικό, αλλά και φυσικό κλιματισμό: ο μπάτης (εμβατής) και ο φλοίσβος και ο ζέφυρος (με πεζά αυτοί, όχι τοπωνύμια, αλλά αέρηδες) δρόσιζαν την Αθήνα τα καλοκαίρια, που χωρίς διέξοδο προς και δωρεά από τη θάλασσα, λόγω λεκανοπεδίου, ίσως ήταν πόλη αβίωτη, άρα πιθανόν να μην είχε γράψει την ιστορία που έγραψε.
Αυτά, βέβαια, οι νεότεροι ή δεν τα είδαμε ή τα είδαμε και τα προσπεράσαμε οι περισσότεροι. Ενώ κάποιοι, οι λιγότεροι, τα είδαν μεν και κατάλαβαν την αξία τους. Μόνο που την… κατανόησαν ως αξία και υπεραξία γης: αγόρασαν – κατεδάφισαν – οικοδόμησαν.
Μετρούσα χθες το ύψος του μετώπου πολυκατοικιών της παραλιακής (τεχνητό εμπόδιο αναπνοής της πόλης) και μ’ έπιανε σύγκρυο…
