Η Ομάδα Εργασίας Κοινών, Ομότιμης Παραγωγής και Αποκέντρωσης του Ινστιτούτου Αλέξης Τσίπρας (ΙΝΑΤ)
προτείνει τη δημιουργία μόνιμης δημόσιας υποδομής για την αναζωογόνηση της ελληνικής
περιφέρειας. Πάνω από 5,5 εκατομμύρια Έλληνες συγκεντρώνονται σήμερα στην Αθήνα
και τη Θεσσαλονίκη, ενώ χωριά, κωμοπόλεις και αγροτική γη ερημώνουν με
επιταχυνόμενους ρυθμούς. Παρά τη διαχρονική αναγνώριση του προβλήματος, η χώρα
δεν διαθέτει σήμερα κανέναν μόνιμο μηχανισμό προσέλκυσης νέων κατοίκων ή
υποστήριξης της μετεγκατάστασης. Η αποκέντρωση παραμένει σήμερα ατομική υπόθεση
υψηλού ρίσκου, χωρίς θεσμική στήριξη.
Η πρόταση του ΙΝΑΤ οργανώνεται σε τρεις άξονες που λειτουργούν μόνο συνδυαστικά. Ο
πρώτος, η υποδομή υποδοχής και πρόσβασης, περιλαμβάνει δίκτυο Γραφείων
Προσέλκυσης Πληθυσμού, εθνική ψηφιακή πλατφόρμα και τον «Εγγυημένο Χρόνο
Πρόσβασης 30 λεπτών», ώστε κανένας κάτοικος της περιφέρειας να μην απέχει
περισσότερο από μισή ώρα από βασικές υπηρεσίες υγείας και φροντίδας. Ο δεύτερος, η
παραγωγική και ενεργειακή αυτονομία, εισάγει φορέα γης κατά της ακαλλιεργησίας (στα
πρότυπα του γαλλικού SAFER), θεσμικό πλαίσιο για την Κοινοτικά Υποστηριζόμενη
Γεωργία και ενίσχυση των Ενεργειακών Κοινοτήτων. Ο τρίτος, η θεσμική και
δημοσιονομική ενίσχυση της περιφέρειας, προβλέπει μεταφορά δημόσιων φορέων
εκτός Αθήνας, ίδρυση Υφυπουργείου Αποκέντρωσης, φορολογικά κίνητρα και ουσιαστική
ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το κόστος είναι χαμηλό σε σχέση με τα οφέλη, καθώς το
μεγαλύτερο μέρος των δαπανών μπορεί να καλυφθεί από ήδη διαθέσιμους ευρωπαϊκούς
πόρους (ERDF, ESF+, ΚΑΠ, Ταμείο Ανάκαμψης) που σήμερα υποαξιοποιούνται. Το
διακύβευμα, καταλήγει η μελέτη, είναι η επισιτιστική ασφάλεια, η εδαφική συνοχή και το
μέλλον της ελληνικής δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το INAT, h αποκέντρωση δεν είναι τεχνοκρατικό ζήτημα διοικητικής αναδιάρθρωσης, αλλά πολιτική
επιλογή για το ποια χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε στις επόμενες γενιές.
