Μερικές επισημάνσεις:
1. Το ότι μια κυβέρνηση εκλέγεται δημοκρατικά δεν σημαίνει ότι μπορεί «να κάνει ό,τι θέλει». Υπάρχουν όρια, τα οποία τίθενται από το Δίκαιο (Σύνταγμα, Ευρωπαϊκό Δίκαιο, ΕΣΔΑ – Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κ.ά.). Η τήρηση των ορίων αυτών (που μια αυταρχική κυβέρνηση δεν σέβεται) εναπόκειται και στα δικαστήρια (των οποίων ο έλεγχος είναι ανεπαρκής…) και στους πολίτες (άρθρο 120 του Συντάγματος). Τα όρια αυτά υπερβαίνει η παρούσα κυβέρνηση στον νέο ΚΟΚ με την επίκληση της οδικής ασφάλειας, πολιτικοποιώντας έτσι το ζήτημα, εγείροντας θέμα τήρησης των ανωτέρω ορίων.
2. Οι προβλεπόμενες ποινές του νέου ΚΟΚ είναι υπερβολικά αυστηρές κατά παράβαση του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ. Οι δρακόντειες ποινές είναι χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Δεν αρκεί η επίκληση της αποτελεσματικότητας, ούτε του «καλού σκοπού». Οι νόμιμοι στόχοι, όπως αυτός της οδικής ασφάλειας, πρέπει να προωθούνται με ήπιες ποινές, όχι με ακραία μέσα. Ακόμα κι αν υποτεθεί ότι με τις ποινές του νέου ΚΟΚ θα μειωθούν οι θάνατοι από τροχαία (οι οποίοι ήδη μειώνονται συνεχώς από το 1998), θα πρέπει να συνυπολογιστούν:
α) το κοινωνικό κόστος που θα προκαλέσουν οι υπερβολικά αυστηρές κυρώσεις,
β) οι αντικοινωνικές συμπεριφορές που θα παραχθούν,
γ) οι ακραίες αντιδράσεις και η εγκληματικότητα ομοίως,
δ) η περιθωριοποίηση όσων δεν μπορούν να πληρώσουν.
3. Ο νέος ΚΟΚ είναι ο πρώτος και μοναδικός που στοχοποιεί την πλειονότητα των οδηγών και των αναβατών, πράγμα απαράδεκτο. Επιπλέον «βάζει την άμαξα μπροστά από το άλογο» (πρώτα μειώνεται το όριο στα 30 χαω στις αστικές περιοχές και μετά θα έρθουν οι μελέτες!).
4. Κατά παράβαση του Συντάγματος δεν προβλέπεται κατάλληλη δικαστική προστασία για τους οδηγούς. Η αστυνομία καλείται στην πράξη να εκτελέσει ρόλο δικαστή, πράγμα που προσιδιάζει σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.
5. Κατά παράβαση της ΕΣΔΑ και του Συντάγματος καλείται ο θεωρούμενος παραβάτης-ιδιοκτήτης (σε βεβαίωση υπέρβασης του ορίου ταχύτητας από κάμερες) να αποδείξει ότι δεν ήταν αυτός που διέπραξε την παράβαση, ενώ αυτό πρέπει να το αποδείξουν οι διωκτικές Αρχές. Στη Γαλλία όταν δεν αποδεικνύεται η ταυτότητα του παραβάτη (μέσω καμερών) δεν αφαιρείται το δίπλωμα οδήγησης, αλλά επιβάλλεται πρόστιμο στον ιδιοκτήτη του οχήματος. Με τον νέο ΚΟΚ ο γονιός θα οφείλει να καταδώσει το παιδί του (και αντιστρόφως) ο εργοδότης τους υπαλλήλους κ.λπ. Αλλο ένα γνώρισμα ολοκληρωτισμού…
6. Ο νέος ΚΟΚ διασπά τη συνοχή που οφείλει να έχει το Δίκαιο. Είναι υπερβολικά αυστηρός για τον μέσο οδηγό ή αναβάτη, ενώ είναι επιεικής για τους παρανομούντες εργολάβους και τις κατασκευαστικές εταιρείες, ιδίως τη στιγμή που στο ελληνικό Δίκαιο οι παρανομούντες υπουργοί δεν τιμωρούνται, οι κλέφτες και οι ληστές αντιμετωπίζονται με επιείκεια κ.λπ. Η έλλειψη συνοχής του Δικαίου εις βάρος των οδηγών και αναβατών είναι ανεπίτρεπτη και επίσης προσιδιάζει σε ολοκληρωτικά καθεστώτα.
7. Οποιος αναβάτης δεν φορά κράνος βάζει τον εαυτό του σε κίνδυνο. Η παράλειψη αυτή, η οποία οφείλεται σε απερισκεψία, δεν δικαιολογεί την άγρια καταστολή και τις υπερβολικές κυρώσεις του νέου ΚΟΚ. Εντάσσεται στην ευρύτερη κατηγορία της αυτοδιακινδύνευσης, όπως π.χ. η μη χρήση αλεξίσφαιρου γιλέκου από αστυνομικό, η μη χρήση επικαλαμίδων από ποδοσφαιριστή ή όταν ένας ορειβάτης ή περιπατητής επιχειρεί να ανέβει στην κορυφή του Ολύμπου χωρίς να διαθέτει εμπειρία και σπεύδει να τον σώσει η ΕΜΑΚ. Ακόμη αυτοδιακινδυνεύουν όσοι καπνίζουν, όσοι τρώνε υπερβολικά και ανθυγιεινά κ.λπ. Στις περιπτώσεις αυτοδιακινδύνευσης δεν πρέπει να επιβάλλονται αυστηρές κυρώσεις, επιπλέον γιατί το όλο ζήτημα είναι νομικά αμφισβητούμενο. Δεν είναι τυχαίο ότι στις μισές Πολιτείες των ΗΠΑ η χρήση κράνους συνιστάται, δεν είναι υποχρεωτική. Επίσης, με ποια λογική ο νέος ΚΟΚ καθιστά υποχρεωτικό το κράνος για τους οδηγούς πατινιών και προαιρετικό για τους ποδηλάτες;
8. Ο νέος ΚΟΚ επιτίθεται με αυστηρότατες κυρώσεις κατά του μέσου οδηγού και αναβάτη, την ίδια στιγμή που το κράτος δεν ασχολείται με την ασφάλεια των οδικών υποδομών. Ενδεικτικά αναφέρω περιπτώσεις σοβαρών τροχαίων, τα οποία μελέτησα κατά τη μακρά δικηγορική μου πορεία, που οφείλονταν σε:
α) Επικίνδυνες μπαριέρες (στο πλάι της οδού).
β) Κακή – λανθασμένη – κρυμμένη – απούσα σήμανση.
γ) Ελλειψη σήμανσης έργων στις οδούς.
δ) Επικίνδυνες διασταυρώσεις, οδικός σχεδιασμός.
ε) Επικίνδυνο οδόστρωμα (ολισθηρό, με λακκούβες, σαμαράκια κ.λπ.).
στ) Παράνομες συνδέσεις στο κύριο οδικό δίκτυο (τις οποίες το κράτος παρανόμως παραλείπει να κλείσει).
ζ) Επικίνδυνα υλικά δίπλα από τον δρόμο.
Τα ανωτέρω δεν αποτυπώνονται στις στατιστικές. Τα όργανα της Τροχαίας στις αυτοψίες δεν καταγράφουν τον παράγοντα «υποδομές» στα τροχαία ατυχήματα. Το κράτος (κεντρική διοίκηση και ΟΤΑ) ενώ δεν ασχολείται σοβαρά με το πρόβλημα, στη συνέχεια ψηφίζει νέο ΚΟΚ για να «καρατομήσει» οδηγούς και αναβάτες!
9. Επιτίθεται με αυστηρότατες ποινές κατά του μέσου οδηγού και αναβάτη ένα κράτος που δεν ασχολείται σοβαρά με την πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων. Μάλιστα ο αρμόδιος υπουργός έφτασε στο σημείο να χαρακτηρίσει τον νέο ΚΟΚ της άγριας καταστολής ως ΚΟΚ… πρόληψης!
Πρόληψη όμως σημαίνει:
α) Σωστή εκπαίδευση πριν και μετά την απόκτηση της άδειας οδήγησης (και σε πίστα που ακόμα δεν υπάρχει).
β) Καμπάνιες ευαισθητοποίησης και σεμινάρια ασφαλούς οδήγησης.
γ) Κυκλοφοριακή αγωγή. Στο Δημοτικό, στο Γυμνάσιο, παντού.
δ) Συνεργασία με τις οργανώσεις των πολιτών για τον σκοπό αυτόν, παρότι ο κ. Κυρανάκης δεν δέχτηκε να μιλήσει με την Ελληνική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία (ΕΛΜΟΤΟ), ούτε καν να ακούσει τις προτάσεις της.
ε) Χρήση των Πάρκων Κυκλοφοριακής Αγωγής. Εδώ φαίνεται η ανευθυνότητα της παρούσας κυβέρνησης του «μαστιγίου» μέσω του νέου ΚΟΚ. Τα προαναφερθέντα Πάρκα είτε είναι κλειστά και ρημάζουν, είτε χρησιμοποιούνται ως παιδικές χαρές όπου τα παιδιά με τα ποδήλατά τους πηγαίνουν όπως θέλουν, δηλαδή μαθαίνουν στην πράξη να αγνοούν τα σήματα οδικής κυκλοφορίας που υπάρχουν σε αυτά!
στ) Επιτέλους, ας γίνουν ασφαλείς οδικές υποδομές (αποτρεπτικές και συγχωρητικές) και στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο (πέραν των μεγάλων αυτοκινητόδρομων).
*Διδάκτωρ Νομικής, πρώην μέλος της Επιτροπής Συνταγματικών Δικαιωμάτων του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, πρώην μέλος ΕΕΟΑ (Εθνικής Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας) και ΕΣΟΑ (Εθνικού Συμβουλίου Οδικής Ασφάλειας). Εξουσιοδοτημένος νομικός για θέματα οδικής ασφάλειας από την ΕΛΜΟΤΟ (Ελληνική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία)
-320x213.jpg)
