O διάττων αστέρας της Λιζ Τρας και οι άλλοι

Eίναι πάνω από μήνας που η Βρετανική λίρα υποχωρεί με ραγδαίους ρυθμούς.  Η άνοδος της Λιζ Τρας στην πρωθυπουργία της Μ. Βρετανίας, επιβάρυνε την κατάσταση. Κάποιοι έλεγαν ότι δεν μπορούσε να υπάρξει χειρότερος πρωθυπουργός από τον Μπόρις Τζόνσον με τις απανωτές γκάφες του και τα σκάνδαλα που έρχονταν στο φως το ένα μετά το άλλο.

Όταν όμως η Τρας ανέλαβε την πρωθυπουργία, τα πράγματα φάνηκαν από την αρχή ακόμα πιο δυσοίωνα. Τα στοιχήματα άρχισαν από την πρώτη μέρα σχετικά με το πόση διάρκεια θα είχε η πρωθυπουργία της. Οτιδήποτε έκανε ή έλεγε η Τρας περνούσε από σφοδρή κριτική. Οι μεγαλύτεροι κατακριτές της βρίσκονταν μέσα στο ίδιο της το κόμμα.

Η Τρας έμεινε στην πρωθυπουργία μόλις 44 μέρες κερδίζοντας το ρεκόρ της πιο σύντομης πρωθυπουργίας στην ιστορία της Μ. Βρετανίας. 44 δύσκολες μέρες, κατά τις οποίες υπουργοί παραιτήθηκαν και η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης άλλαξε αρκετές φορές τη στιγμή που η χώρα μαστίζεται από απεργίες.

Ήδη έχουν γίνει κάποιες 24ωρες απεργίες των εργαζομένων στα τρένα και τα ταχυδρομεία και αναμένεται να γίνουν ακόμα περισσότερες.  Για απεργιακές κινητοποιήσεις ετοιμάζονται οι δάσκαλοι της πρωτοβάθμιας και οι καθηγητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που μπορεί να οδηγήσουν στο κλείσιμο των σχολείων για καιρό.  Στο χορό ετοιμάζονται να μπουν οι καθηγητές στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και το προσωπικό των νοσοκομείων. 

Τα επιδόματα που έχει δώσει η κυβέρνηση δεν βοήθησαν και πολύ, αφού η ακρίβεια και ο πληθωρισμός από τη μία μεριά και η ενεργειακή κρίση από την άλλη έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό κοκτέιλ. Τα ΜΜΕ αναφέρονται καθημερινά στις περικοπές που αναγκάζεται να κάνει ο μέσος Βρετανός προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση. To κοινωνικό χάσμα που ήδη υπήρχε στη χώρα έγινε ακόμα μεγαλύτερο.

Η απόφαση της κυβέρνησης Τρας να μειώσει τη φορολογία για τους οικονομικά εύπορους, δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στην οικονομία της χώρας, μειώθηκε η πιστοληπτική της ικανότητα και η λίρα άρχισε να κατρακυλάει.  Όσοι είχαν την ψευδαίσθηση ότι η Τρας θα γινόταν η νέα Θάτσερ, γρήγορα κατάλαβαν ότι έκαναν ένα μεγάλο λάθος.

Κάποιοι κατηγορούν τη Λιζ Τρας για την οικονομική καταστροφή της χώρας. Δεν είναι όμως μόνο η Τρας υπεύθυνη για την κατάσταση. Λάθος χειρισμοί στην οικονομική πολιτική του Συντηρητικού Κόμματος που ευνοεί όσους βρίσκονται σε εύρωστη οικονομική κατάσταση αγνοώντας τις ανάγκες της μέσης βρετανικής οικογένειας καθώς και τον αριθμό των νοικοκυριών που βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχιας, έχουν αυξήσει κατά πολύ των αριθμό των δυσαρεστημένων.  

Κάποιοι λένε ότι οι συνέπειες του Brexit άρχισαν πια να φαίνονται καθαρά, όσο κι αν o εγκλεισμός λόγω κορονοϊού, καθυστέρησε τις εξελίξεις και σήκωσε το βάρος για την οικονομική κρίση που ακολούθησε, όταν όλα άρχισαν να λειτουργούν με μεγαλύτερη κανονικότητα.  Από τη στιγμή που ένα μεγάλο τμήμα του Συντηρητικού Κόμματος προώθησε και υλοποίησε το Brexit, ικανοποιώντας τα μικροπολιτικά του συμφέροντα και χρησιμοποιώντας επιχειρηματολογία που στηριζόταν σε φαιδρά ψέματα, η χώρα όχι μόνο απομονώθηκε, αλλά άρχισε να αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα που μέρα με τη μέρα γιγαντώνονται. Επιπλέον οδηγήθηκε σε μία κατάσταση που μόνο ως πολιτικό χάος θα μπορούσε να περιγραφεί.

Μέσα σε αυτό το χάος, άρχισαν να εμφανίζονται οι νέοι σωτήρες που υπόσχονται ότι, αν αναλάβουν την πρωθυπουργία, θα βγάλουν τη χώρα από τη δύσκολη θέση. Ήδη ο Ρίσι Σούνακ, ο πρώην υπουργός οικονομικών, ανακοίνωσε επίσημα την υποψηφιότητά του. Το γεγονός ότι η σύζυγός του έχει κατηγορηθεί για φοροδιαφυγή, δεν φαίνεται να τον πτοεί. Φιλοδοξεί όπως είπε να βάλει σε τάξη το πολιτικό χάος της χώρας.

Ανάμεσα στους σωτήρες εμφανίστηκε πάλι στο προσκήνιο ο Μπόρις Τζόνσον.  Και δυστυχώς δεν είναι λίγοι όσοι από το ίδιο του το κόμμα ετοιμάζονται να τον στηρίξουν αποδεικνύοντας το πόσο βραχύβια μνήμη έχουν. Ο Μπόρις Τζόνσον που βρισκόταν για διακοπές στην Καραϊβική, αν και είναι ακόμα βουλευτής και θα έπρεπε να συμμετέχει στις ψηφοφορίες του κοινοβουλίου, μπήκε στο αεροπλάνο και επέστρεψε άρον-άρον στη Βρετανία. Τι περιμένει; Όλα για την εξουσία.

Τα ατομικά συμφέροντα όμως δεν μπορούν να σώσουν μία χώρα.  Οι «χαριτωμένες ατάκες» μπορεί να προκαλούν γέλιο, αλλά δεν προσφέρουν καμία ουσιαστική βοήθεια. Mόλις άρχισε να ακούγεται και πάλι το όνομα του Τζόνσον ως υποψηφίου για ακόμα μια φορά για την πρωθυπουργία, η πτώση της λίρας ξανάρχισε.

Για εκλογές φυσικά, ούτε λόγος, αφού οι Συντηρητικοί γνωρίζουν την πανωλεθρία που τους περιμένει. Έτσι φρόντισαν να ενημερώσουν ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν το 2025, όχι νωρίτερα. Αυτό φυσικά θα συμβεί, αν όλα κυλήσουν κανονικά μέχρι τότε. Δυστυχώς τα όσα συμβαίνουν και τα όσα θα συμβούν, μόνο για ένα ευοίωνο μέλλον δεν προϊδεάζουν. Η Βρετανία βυθίζεται όλο και πιο βαθιά στην κρίση. 

Χθες, πορεία πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο για την επιστροφή της Βρετανίας στην αγκαλιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν και η πορεία δεν προβλήθηκε ιδιαίτερα από τα Βρετανικά ΜΜΕ, καθώς ο αριθμός των διαμαρτυρομένων ήταν σχετικά μικρός, δεν είναι λίγοι όσοι αναρωτιούνται, αν αυτή είναι μόνο η αρχή και οι φωνές πρόκειται να γίνουν ακόμα περισσότερες, καθώς η κρίση θα οδηγήσει τη χώρα σε μακροχρόνια συρρίκνωση.

*Ιστορικός, διδάκτωρ του Παν/μίου του Birmingham