Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το επιτελικό κράτος και το σύνδρομο της Στοκχόλμης
EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το επιτελικό κράτος και το σύνδρομο της Στοκχόλμης

  • A-
  • A+

Η συζήτηση που σηκώθηκε από όσους διαφωνούν με σημεία του πρώτου νομοσχεδίου της κυβέρνησης για το επιτελικό κράτος, μου θυμίζει το περίφημο σύνδρομο της Στοκχόλμης. Ενώ είμαστε όλοι όμηροι ενός κατά τεκμήριο αναποτελεσματικού κράτους, δυσκολευόμαστε, είτε από δυσπιστία είτε από ιδεολογική αγκύλωση, να αναγνωρίσουμε τις θετικές αλλαγές που το συγκεκριμένο νομοσχέδιο φέρνει στην οργάνωσή του.

Η σύγχυση που επικρατεί στη χώρα μας για το τι είναι προοδευτικό και τι είναι συντηρητικό, ενδεχομένως, εμποδίζει ορισμένους να προσεγγίσουν νηφάλια το θέμα. Κι όμως, εμπεριστατωμένες μελέτες εδραιώνουν τη βεβαιότητα ότι τα αίτια της ευημερίας ή της αποτυχίας των εθνών δεν έχουν να κάνουν με τη γεωγραφική θέση, το κλίμα, τις παραδόσεις, τον πολιτισμό, την εθνική ιδιοσυγκρασία ή την άγνοια, αλλά κυρίως με το είδος και την ποιότητα των πολιτικών και οικονομικών θεσμών.

Η Ε.Ε., ο ΟΟΣΑ και η Διεθνής Διαφάνεια συνεχίζουν να επισημαίνουν -παρουσιάζοντας συγκεκριμένους δείκτες- ότι η κακοδιοίκηση στην Ελλάδα, παρά τις βελτιώσεις που έγιναν την τελευταία δεκαετία, εξακολουθεί να αποτελεί βασική τροχοπέδη για την ανάπτυξη που καθηλώνει τις προοπτικές αύξησης του εθνικού πλούτου.

Τι πρόσημο έχει, συν ή πλην, η χορήγηση άδειας για τη λειτουργία καταστήματος, την έναρξη επαγγέλματος ή την κάλυψη κενών στα σχολεία και τα νοσοκομεία απλώς με την υπογραφή ενός γενικού διευθυντή, δίχως να χρειάζεται εφεξής η υπογραφή του υπουργού;

Πώς πρέπει να αξιολογηθεί, θετικά ή αρνητικά, ο δραστικός περιορισμός της πολυνομίας, όταν σχεδόν ανά βδομάδα παράγονται ένας νόμος και περίπου πέντε εκτελεστικά προεδρικά διατάγματα, συχνά χωρίς να καταργούνται προηγούμενες ρυθμίσεις για το ίδιο θέμα;

Είναι άραγε αυταρχική επιλογή να γίνονται σε ετήσια βάση ο προγραμματισμός του κυβερνητικού έργου και οι προσλήψεις προσωπικού, με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης που θα παρακολουθείται βήμα βήμα, σε πραγματικό χρόνο, ώστε να υπάρξουν εγκαίρως οι διορθωτικές παρεμβάσεις;

Γιατί ενοχλεί η υιοθέτηση της διεθνούς βέλτιστης πρακτικής για τη δημιουργία μιας Ανεξάρτητης Αρχής για τη διαφάνεια; Είμαστε άραγε ευχαριστημένοι από τις επιδόσεις των έξι διαφορετικών ελεγκτικών φορέων του Δημοσίου που σήμερα κάνουν λίγο-πολύ την ίδια δουλειά χωρίς θεαματικά αποτελέσματα – όπως δείχνει η θέση της χώρας μας στους δείκτες διαφάνειας;

Ωφελεί ή όχι να ελέγχονται αδιάβλητα οι αποφάσεις –τόσο της κυβέρνησης όσο και της διοίκησης– αν ήταν σωστές;

Η έξωση του κομματισμού –διά της θέσπισης υπηρεσιακών επί θητεία γραμματέων με επιλογή του ΑΣΕΠ– από τη στελέχωση, την αξιολόγηση και την ανέλιξη στην ηγεσία των δημόσιων υπηρεσιών είναι μέτρο προοδευτικό ή συντηρητικό;

Αυτά και πολλά άλλα θετικά μέτρα συμπεριλαμβάνονται στο νομοσχέδιο για το επιτελικό κράτος που συζητείται αυτές τις μέρες στη Βουλή. Δημιουργεί –κάτι που γίνεται πρώτη φορά στη σύγχρονη ελληνική πολιτεία, αλλά αποτελεί αυτονόητο σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες– ένα λεπτομερές εγχειρίδιο διακυβέρνησης: πώς θα λειτουργούν η εκτελεστική εξουσία (πρωθυπουργός, υπουργικό συμβούλιο, γενικοί και ειδικοί γραμματείς) και η κεντρική υπηρεσιακή διοίκηση.

Με έναν στόχο: να διαμορφώσουμε επιτέλους ένα στρατηγικό σχέδιο μακράς πνοής για τη χώρα, με συνέχεια στο κράτος και θεσμική μνήμη, που δεν θα διαταράσσεται από τις κυβερνητικές αλλαγές ή ακόμα και τους ανασχηματισμούς εντός της ίδιας κυβερνητικής θητείας.

Το πνεύμα που διέπει το επιτελικό κράτος είναι «καθαρό τοπίο αρμοδιοτήτων, ταχύτητα, διαφάνεια, ποιότητα, συνεργασία, αποδοτικότητα, λογοδοσία, οικονομία». Ωστε οι πολίτες να γνωρίζουν τι κάνει ποιος, πότε λογοδοτεί, τα ελεγκτικά αντίβαρα, τα ασυμβίβαστα για όλη την κυβερνητική και διοικητική πυραμίδα.

Στο οικονομικό όφελος πρέπει να προσθέσουμε το μη μετρήσιμο αλλά δυσθεώρητο κόστος της δυσπιστίας. Στις Δημοκρατίες, ο πιο πολύτιμος πόρος είναι η εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, στο κράτος. Οταν υπάρχει είναι μια τις θεμελιώδεις συγκολλητικές ουσίες της κοινωνίας.

Οταν το κράτος είναι αποτελεσματικό, διαφανές, έντιμο, όχι κομματικό λάφυρο, το επίπεδο εμπιστοσύνης των πολιτών, των επιχειρήσεων, εγχώριων και ξένων επενδυτών αυξάνεται, αυξάνεται η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας στην παγκόσμια οικονομία, η χώρα καθίσταται σεβαστός παίκτης διεθνώς.

Στο ερώτημα, λοιπόν, τι είναι προοδευτικό και τι είναι συντηρητικό στον 21ο αιώνα, μία απάντηση μπορεί να δοθεί: η άποψη ότι οι παθολογίες είναι πεπρωμένο είναι βαθιά συντηρητική. Γι’ αυτό οφείλουμε να τολμήσουμε μια πιο δημοκρατική αλλά και πιο ορθολογική οργάνωση του κράτους, ώστε να επιτελεί καλύτερα τον σκοπό του: να διασφαλίζει βιώσιμη ευημερία προς όφελος των πολλών.

*Yφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ για τον συντονισμό του κυβερνητικού έργου

ΑΠΟΨΕΙΣ
Η ελληνική περιπέτεια των γενικών γραμματέων της κυβέρνησης
Μετά τις εκλογές του Βελγίου στις 10 Ιουνίου 2007, συγκροτήθηκε ένας συνασπισμός μεταξύ των Χριστιανών Δημοκρατών και των Φιλελευθέρων. Λόγω των διαφορετικών απόψεων σχετικά με την ανάγκη για κρατική...
Η ελληνική περιπέτεια των γενικών γραμματέων της κυβέρνησης
ΑΠΟΨΕΙΣ
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και… Αγιος ο Θεός!
Στο όνομα του «αποτελεσματικού σχολείου» και του ανταγωνισμού με βάση τα κριτήρια της αγοράς, είναι ορατός ο κίνδυνος δημιουργίας σχολείων πολλών και διαφορετικών ταχυτήτων και αντίστοιχων αποτελεσμάτων στη...
Κεραμέως: αυτονομία, αξιολόγηση και… Αγιος ο Θεός!
ΑΠΟΨΕΙΣ
Θεραπευτές και βουλιμικοί της εξουσίας
Οταν ζητάς αυτοδυναμία και χρησιμοποιείς υλικά κατεδάφισης της ίδιας σου της χώρας την οποία έρχεσαι να κυβερνήσεις ‒σαν κι εκείνα που χρησιμοποίησε στο παρελθόν ο πολιτικός αντίπαλός σου, τον οποίο κατηγορείς...
Θεραπευτές και βουλιμικοί της εξουσίας
ΑΠΟΨΕΙΣ
Δύο αφηγήματα για τη λήξη του γ' μνημονίου
Αυτόν τον μήνα μπήκαμε οριστικά στον τελευταίο χρόνο του γ' μνημονίου. Εκτός από τις αβεβαιότητες για τη νέα αξιολόγηση το φθινόπωρο (τον ρόλο του ΔΝΤ, τα 113 προαπαιτούμενα, τη δεύτερη έξοδο στις αγορές),...
Δύο αφηγήματα για τη λήξη του γ' μνημονίου
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ο παράδεισος, το καθαρτήριο και η... κόλαση
Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα το οποίο προσφέρεται για φτηνούς λεονταρισμούς και ηρωικές διακηρύξεις, την ίδια στιγμή που επιδιώκεται με κάθε τρόπο ο παρασκηνιακός συμβιβασμός με τους...
Ο παράδεισος, το καθαρτήριο και η... κόλαση
ΑΠΟΨΕΙΣ
Η βαριά και καθ’ υποτροπήν ανομία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας
Σημείωνα στον πρώτο σχολιασμό των μέτρων του αναπτυξιακού νομοσχεδίου της Νέας Δημοκρατίας ότι οι συλλογικές συμβάσεις και η Διαιτησία του ΟΜΕΔ βρίσκονται και πάλι στο στόχαστρο της κυβέρνησης.
Η βαριά και καθ’ υποτροπήν ανομία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας