Μια βραδιά με τον Διόνυσο

Όχι, δεν πρόκειται για μπαλ μασκέ. Δεν είμαστε για τέτοια. Απλώς η φίλη θα μας πει λίγα πράγματα που έχει ετοιμάσει γύρω από τον Διονύσο, τους σχετικούς μύθους και τη λατρεία του, και οι καλεσμένοι θα πουν ό,τι θέλουν είτε για τον αγαπητό θεό είτε για το κρασί.

Έχει λόγο η Ε. για τον Διόνυσο, αφού η ίδια έχει οργώσει μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα, τη Βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή, έχει βρεθεί σε αναρίθμητα πανηγύρια και λαϊκά δρώμενα, έχει δει, έχει διαβάσει πολλά και, με αφορμή την Αποκριά, θέλει να μοιραστεί κάτι από τις εμπειρίες και τις σκέψεις της με κάποιους ανθρώπους που αγαπά.

Μια στατική ξενάγηση υψηλού επιπέδου μάς χάρισε η Ε. γύρω από το στρωμένο στρογγυλό τραπέζι. Οι συνδαιτυμόνες δεν χρειάστηκε να ανεβούν σκαλιά, να σκαρφαλώσουν σε κατσάβραχα, να κόψουν εισιτήριο. Είχαν το ελεύθερο να σιγοτρώνε, να σιγοπίνουν και να παρακολουθούν ταυτόχρονα. Ευχάριστα και ελαφρά ζαλισμένοι από το εξαιρετικό κρασί, άκουγαν την Ε. κι έβλεπαν τις έγχρωμες και ασπρόμαυρες φωτοτυπίες σε μεγέθυνση και τις φωτογραφίες που είχε τραβήξει η φίλη μας.

Η επεισοδιακή γέννηση του Διονύσου από τον μηρό του Δία (σε μια απεικόνιση ο μικρός θεός εξέρχεται από το ποδαράκι ενός βυζαντινού αυτοκράτορα!), η ανθρωποφαγία αφού ο δόλιος Διόνυσος κατακρεουργήθηκε και φαγώθηκε από τους Τιτάνες, η τρέλα της Αγαύης, ο ομφαλός των Δελφών, ο απόηχος του Διονύσου στον χριστιανισμό, ο Διόνυσος και ο Απόλλων δυο φιλαράκια στην παράσταση ενός αρχαίου αγγείου στο Ερμιτάζ, πολλά ήταν αυτά που έπεσαν στο τραπέζι.

Πολλά χρόνια η Ε. εργάστηκε ως ξεναγός, στην Ελλάδα και αλλού, όχι τόσο για τουρίστες όσο για ταξιδευτές. Και μια βραδιά της Αποκριάς θέλησε να ξεναγήσει και τους ακούνητους ταξιδευτές. Με καλό κρασί και φαγητό και, για επιδόρπιο, χειροποίητο παγωτό από πούλπα βραζιλιάνικων φρούτων του πάθους σε κονσέρβα, πεσκέσι που της έστειλαν φίλοι της από την Πορτογαλία.

Ο καθένας στο τραπέζι είχε τα βάσανά του: της δουλειάς ή της απουσίας δουλειάς, της υγείας, της οικογένειας. Όμως εκείνο το Σάββατο τα κινητά μας βουβάθηκαν ή μάλλον έμειναν στα αζήτητα, και τα προβλήματά μας κρύφτηκαν κάτω από το τραπεζομάντιλο, όπως κρύφτηκε η θλιβερή, ζοφερή και άνοστη επικαιρότητα, αφού το τιμώμενο πρόσωπο, σε συνδυασμό με το κρασί, μας πήρε και μας σήκωσε, μας ταξίδεψε μακριά.

Τι ωραία που περνάτε εσείς οι ευαίσθητοι, οι διανοούμενοι, οι καλλιτέχνες, θα μπορούσε ειρωνικά να πει κάποιος συνήγορος του διαβόλου, όμως κάτι τέτοιο θα αδικούσε και την Ε. και τους φίλους της. Ψυχή της βραδιάς ήταν η Ε., ήταν η λαχτάρα της να μοιραστεί πράγματα σπάνια και πολύτιμα, υλικά και μη. Εκείνη η βραδιά ήταν ένα δώρο που μας έκανε ο Διόνυσος με μεσάζοντα την Ε.

Ο επίλογος ήταν ένα απόσπασμα από μια ομιλία του νομπελίστα φυσικού και χαρισματικού δασκάλου Ρίτσαρντ Φέινμαν: «Ολος ο κόσμος σε ένα ποτήρι κρασί». (Απλό γυάλινο ποτήρι, όχι πλαστικό.) Γιατί σε ένα ποτήρι κρασί ξεδιπλώνεται όλη η Φύση, σμίγουν οι νόμοι της Φυσικής, της Χημείας, της Γεωλογίας, αφού η ταχύτητα της εξάτμισης του υγρού εξαρτάται από τον άνεμο και τη θερμοκρασία. Σμίγουν η ηλικία της Γης και των άστρων, αφού το γυαλί προέρχεται από πετρώματα, από χαλαζιακή άμμο, το μυστήριο της ζύμωσης που είναι η πηγή της ζωής, οι προσωπικές και οι συλλογικές μας μυθολογίες.

Θέλει κόπο, θέλει χρόνο, θέλει προσπάθεια και πάθος αυτό που λέμε «μετάδοση της γνώσης». Το ίδιο και η φιλία. Υπάρχει το εύκολο, το ανώδυνο μοίρασμα (βλέπε Facebook), υπάρχει και το δύσκολο αλλά ανεκτίμητο.