Είναι πολύ νωρίς για να τοποθετηθεί κανείς για τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές σε Κινέτα και Μάτι και είναι πολύ άσχημο να παρεμβαίνεις όταν δίπλα μας υπάρχουν χαμένες ανθρώπινες ζωές, γεγονός που καθιστά όλα τα υπόλοιπα δευτερεύοντα μπροστά σε αυτή τη θλιβερή πραγματικότητα.
Δυστυχώς είμαστε αναγκασμένοι να κάνουμε τουλάχιστον τις στοιχειώδεις διαπιστώσεις, για να προχωρήσουμε στην επόμενη μέρα. Ηταν όντως ακραία τα καιρικά φαινόμενα (ισχυροί άνεμοι – πλευρικοί) που καθιστούσαν δύσκολο το έργο της κατάσβεσης των πυρκαγιών, αλλά μπορεί αυτό να δικαιολογήσει τον τραγικό απολογισμό;
Οχι, δεν τον δικαιολογεί. Θα έλεγε κανείς ότι δεν λειτούργησε τίποτα σωστά, θα ήταν κάτι που δεν απέχει από την πραγματικότητα.
Υπήρχαν όμως και οι αντικειμενικές συνθήκες που καθιστούσαν το έργο δύσκολο, όπως η άναρχη δόμηση της περιοχής. Χρόνια τώρα επαναλαμβάνουμε ότι μια φυσική καταστροφή αντιμετωπίζεται όταν έχουν ληφθεί τα προληπτικά μέτρα, τα οποία καθιστούν εύκολη την καταστολή.
Τι σημαίνει πρόληψη και προληπτικά μέτρα;
– Καθαρισμός, αραιώσεις και γενικότερα δασοκομικά μέτρα για τη μείωση της βιομάζας και της καύσιμης ύλης γενικότερα.
– Περιφρούρηση εκτάσεων με 24ωρη φύλαξη.
– Ενημέρωση του κόσμου για τις κινήσεις που πρέπει να κάνει κατά την εκδήλωση του όποιου φαινομένου φυσικής καταστροφής.
– Υπαρξη σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών λόγω φαινομένων φυσικών καταστροφών σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, όπου αναλυτικά και ονοματισμένα θα καταγράφονται οι αρμοδιότητες και τα καθήκοντα της κάθε υπηρεσίας και του κάθε αρμόδιου φορέα.
Δυστυχώς αυτό δεν εφαρμόζεται στη χώρα μας. Οταν τις πυρκαγιές τις είχε ως αρμοδιότητα η Δασική Υπηρεσία, υπήρχαν φωνές που έλεγαν ότι πρέπει να φύγουν και να πάνε στην Π.Υ., έγινε και αυτό, αλλά το αποτέλεσμα διάψευσε τις προσδοκίες. Στη μάχη αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών δεν περισσεύει κανείς και καμία υπηρεσία ή αρμόδιος φορέας. Πρέπει με αφορμή αυτό το τραγικό συμβάν να επανεξεταστεί ο σχεδιασμός αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών και να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός ικανός και αποτελεσματικός.
Υπάρχει η εμπειρία, η γνώση, η επιστημονική κατάρτιση, ας το τολμήσουμε για να πάψουμε να θρηνούμε ανθρώπινες ζωές. Δυστυχώς στη χώρα μας και ιδιαίτερα στην Αττική υπάρχει πανσπερμία διάσπαρτων οικισμών, εντός των δασών, γεγονός που καθιστά δύσκολη την προστασία τους και την αντιμετώπιση του φαινομένου των δασικών πυρκαγιών.
Και αυτό θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι, διότι κακώς μεν, όμως έτσι είναι αυτοί οι οικισμοί, παράνομοι αλλά λειτουργούν ως «νόμιμοι» συνδεδεμένοι με τα δίκτυα κοινής ωφέλειας. Χρειάζεται επίλυση του θέματος της αστικοποίησης των δασών της Αττικής, που απαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση και θα έλεγα ότι πρέπει να τύχει και διακομματικής συναίνεσης.
* δασολόγος-περιβαλλοντολόγος, πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Μελετητών Γεωτεχνικών
