Ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος προχώρησε σε ανάρτηση στα social media με αφορμή τον ισχυρό διπλό σεισμό στη Βενεζουέλα, επιχειρώντας μια αναδρομή στο σεισμικό δυναμικό της Ελλάδας και στα μεγαλύτερα μεγέθη που έχουν καταγραφεί ιστορικά στη χώρα.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει, συγκέντρωσε δεδομένα από γεωλογικές, ιστορικές και αρχαιολογικές πηγές για την περίοδο από την αρχαιότητα έως το 1899, καθώς και ενόργανα δεδομένα για τους σεισμούς μετά το 1900, βασιζόμενος σε δικές του μελέτες αλλά και άλλων ερευνητών.
Ο ίδιος παραθέτει 15 ισχυρούς σεισμούς με μέγεθος τουλάχιστον 7,2 Ρίχτερ, σημειώνοντας ότι πρόκειται για τιμές με σημαντικό περιθώριο σφάλματος, ιδιαίτερα για την ιστορική περίοδο. Επισημαίνει επίσης ότι πολλοί από τους καταγεγραμμένους σεισμούς ήταν επιφανειακοί, ενώ λίγοι είχαν ενδιάμεσο βάθος.
Στην ανάρτησή του διευκρινίζει ότι η κατάταξη γίνεται με βάση το μέγεθος και όχι τη ζημιά που προκάλεσαν, γι’ αυτό και δεν περιλαμβάνονται γνωστοί καταστροφικοί σεισμοί όπως της Χίου το 1881, ενώ αναφέρει πως ο σεισμός της Κεφαλονιάς το 1953 εμφανίζεται με μικρότερο αναθεωρημένο μέγεθος.
Αναλυτικά η ανάρτηση του Γεράσιμου Παπαδόπουλου:
«Ποιά είναι τα μεγαλύτερα μεγέθη σεισμών που έχουν γίνει στην Ελλάδα; Για να απαντήσω έλαβα υπόψη μου γεωλογικά, ιστορικά και αρχαιολογικά δεδομένα από την αρχαιότητα μέχρι το 1899, και επιπλέον ενόργανα δεδομένα για τους μετά το 1900 σεισμούς.
Τα περισσότερα δεδομένα έχουν συγκεντρωθεί και αξιολογηθεί σε μελέτες και βιβλία δικά μου, λαμβάνοντας υπόψη και εκτιμήσεις άλλων ερευνητών.
Παραθέτω 15 σεισμούς με μέγεθος τουλάχιστον 7.2, δλδ. όσο ο μικρότερος εκ των δύο σεισμών της Βενεζουέλας. Τα μεγέθη αυτά, ιδίως της ιστορικής περιόδου, έχουν σημαντικό σφάλμα (±0.3 ή και περισσότερο). Οι περισσότεροι σεισμοί ήταν επιφανειακοί, πολυ λίγοι ήταν ενδιάμεσου βάθους, δλδ. με βάθος εστίας μεγαλύτερο των 60 χλμ. (π.χ. 1856 και 1926).
Αν δεν δείτε γνωστούς καταστροφικούς σεισμούς (π.χ. Χίος 1881), αυτό αιτιολογείται από το ότι η λίστα που ακολουθεί παραθέτει σεισμούς με βάση μόνο το μέγεθος και όχι τη βλαβερότητά τους. Μπορεί να μη δείτε σεισμούς οι οποίοι αλλού αναφέρονται με μεγαλύτερο μέγεθος και θα αναμένατε να τους δείτε, π.χ. Κεφαλονιά 1953. Δεν τους βλέπετε εδώ γιατί τα μεγέθη τους αναθεωρήθηκαν και βρέθηκαν μικρότερα του 7.2.
Τα μεγέθη που παραθέτω πιθανότατα είναι τα μεγαλύτερα που μπορεί να γίνουν στις σντίστοιχες περιοχές, αν και για την «προβολή» στο μέλλον χρειάζονται πολύ περισσότερα στοιχεία.
Η λίστα των 15 σεισμών είναι η εξής:
227 π.Χ. Ρόδος 7.5 – 142 μ.Χ. Ρόδος 7.2 – 365 Δ. Κρήτη 8.3 – 1303 Α. Κρήτη-Ρόδος 8.0 – 1481 Ρόδος 7.2 – 1609 Ρόδος 7.4 – 1829 Δράμα-Ξάνθη 7.3 -1856 Κρητική Θάλασσα 7.6 – 1867 Κεφαλονιά 7.4 – 1905 Άθως 7.2 – 1926 Ρόδος 7.4 – 1948 Κάρπαθος 7.3 – 1956 Αμοργός 7.7 – 1957 Ρόδος 7.3 – 1981 Β. Αιγαίο 7.2.
