Οι ισχυροί πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες στην Ευρώπη παραμένουν διχασμένοι απέναντι στα μεγάλα ζητήματα της Γηραιάς Ηπείρου και ιδιαίτερα απέναντι στην «ελληνική περίπτωση». Γερμανικά μέσα ενημέρωσης αναμεταδίδουν ότι οι δανειστές εμφανίζονται προβληματισμένοι, μιλώντας για «καθυστερήσεις» στην υιοθέτηση μεταρρυθμίσεων από την ελληνική κυβέρνηση, ενώ οι υπερασπιστές της ακραίας λιτότητας στην ευρωζώνη βάζουν αναχώματα σε σχέδια για χαλάρωση της σκληρής περιοριστικής πολιτικής. Από την πλευρά του το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο «πιέζει» τους εταίρους να δεχτούν απομείωση του ελληνικού χρέους κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Μας θυμίζουν κάτι όλα αυτά; Αν ανατρέξουμε στο πρόσφατο παρελθόν θα δούμε ότι οι σχετικές συζητήσεις δεν είναι καθόλου νέες. Τουναντίον, τα ίδια προβλήματα απασχολούν τους δανειστές τα τελευταία πέντε χρόνια, ενώ αναπτύσσονται με πανομοιότυπο τρόπο οι ίδιοι ανταγωνισμοί μεταξύ τους. Το ΔΝΤ πιέζει, οι εταίροι είναι διστακτικοί και όλοι μαζί ανταγωνίζονται ποιος θα εμφανιστεί πιο σκληρός έναντι των «προβληματικών» ευρωπαϊκών χωρών.
Το «πρότυπο» παραμένει ίδιο και απαράλλακτο, έστω και αν έπειτα από πέντε χρόνια ο πολιτικός χάρτης στην Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια πιθανή σημαντική αλλαγή σε αρκετές χώρες. Οι ιθύνοντες για τη χάραξη της οικονομικής πολιτικής δεν μοιάζουν να συγκινούνται ιδιαίτερα. Στέκονται δειλοί μπροστά στις προκλήσεις που τους θέτει η ίδια η οικονομική πραγματικότητα, επιλέγοντας διαρκώς να υπηρετήσουν μόνο τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι των κοινωνιών που συνθλίβονται.
Η διαπραγμάτευση που διεξήγαγε η ελληνική κυβέρνηση κατέληξε σε ένα δύσκολο και επώδυνο μνημόνιο, έχει όμως αφήσει πίσω της τη «σπορά» της αμφισβήτησης του νεοφιλελεύθερου δόγματος. Εναπόκειται πλέον στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, στις πολιτικές δυνάμεις και στους πολίτες να πρωτοστατήσουν στην ευρύτερη πολιτική αλλαγή και να αξιοποιήσουν τις διαρκείς «ρωγμές» ανάμεσα στους δανειστές. Απομένει να δούμε πού θα οδηγήσει η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, η έναρξη της οποίας συμπίπτει με σημαντικές εκλογικές και άλλες αναμετρήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Εκεί θα κριθούν τα σχέδια, οι αντοχές και οι αντιστάσεις όλων: δανειστών, κρατών και λαών.
